De nieuwe Rijksbouwmeester: liever een verbindend leider dan een visionair architect
Het huidige College van Rijksbouwmeester en Rijksadviseurs. V.l.n.r. Thijs van Spaandonk, Francesco Veenstra en Noël van Dooren. Beeld ANP / Hollandse Hoogte / Sandra Uittenbogaart

De nieuwe Rijksbouwmeester: liever een verbindend leider dan een visionair architect

In Nederland hebben we sinds 1807 een Rijksbouwmeester. In de afgelopen 220 jaar is deze functie slechts 1 keer ingevuld door een vrouw: Liesbeth van der Pol van 2008 tot 2011. Dat moet én kan anders. Want Francesco Veenstra is samen met Rijksadviseurs voor de Fysieke Leefomgeving Thijs van Spaandonk en Noël van Dooren op zoek naar een opvolger.

Gaat dat lukken? Ik heb de vacaturetekst erop nageslagen. Wie wordt er gezocht? Een ‘visionair architect’. Ik ken geen enkele vrouwelijke architect die zichzelf als dusdanig zou omschrijven. Het is een typisch masculiene term die automatisch het beeld oproept van een solistische genie. Dit wordt bevestigd door termen als boegbeeld, iconische projecten, onafhankelijk kompas en de verwijzing naar ‘architect des Konings’.

Tegelijkertijd ontkracht de tekst gelukkig dit heroïsche beeld. Als Rijksbouwmeester werk je in een team van 40 experts en met verschillende disciplines, departementen en partijen. Er wordt dan ook expliciet gevraagd om een ‘verbindend leider’ die kan samenwerken. Daarnaast wordt maatschappelijke sensitiviteit en inclusiviteit benadrukt. Top! Voor veel vrouwelijke ontwerpers belangrijker dan status, dominantie en zichtbaarheid.

Er wordt niet uitdrukkelijk verwezen naar gender, maar wel worden architecten met uiteenlopende achtergronden en ervaringen opgeroepen te solliciteren. Als je maar voldoet aan de lange lijst eisen. Natuurlijk, als Rijksbouwmeester moet je wat in je mars hebben. Maar onderzoek toont aan dat mannen solliciteren als ze 60 procent van de eisen kunnen afvinken – vrouwen als ze aan zo’n 90 tot 100 procent voldoen.

Daarom een steuntje in de rug aan alle vrouwen die twijfelen: met een 6’je kom je er ook! En een iconisch project kan ook een prikkelende tentoonstelling zijn. Zet hem op! Want de aanstelling van een vrouwelijke Rijksbouwmeester biedt de kans op echte inhoudelijke vernieuwing en het leiderschap binnen de architectuursector inclusiever en diverser te maken. Ik reken op jullie!

Merel Pit

Merel Pit

Hoofdredacteur de Architect

Merel Pit (1981) is sinds januari 2021 hoofdredacteur van de Architect. Daarmee is ze terug op haar ‘oude nest’ waar ze in 2008 als vakredacteur haar carrière in de architectuurjournalistiek begon. Heb je input voor sterke verhalen? Mail haar op merelpit@vmnmedia.nl.