Nieuw Echtenstein, Amsterdam - LEVS architecten

In het westelijke puntje van de E-buurt in Amsterdam Zuidoost lag een anoniem, in onbruik geraakt open veld. Hier komen alle kenmerken van de Bijlmermeer samen: het restant van een honingraatflat, een latere laagbouwwijk en de ruim opgezette autowegen langs de Gooiseweg. De opgave: maak van deze restruimte een veilige, natuurinclusieve woonomgeving voor een kwetsbare doelgroep, met 80 sociale huurwoningen en een sociaal programma in de plint.

Aanpak

Het ontwerp verbindt de buurt in tijd. Het verleden klinkt door in het dambordpatroon van baksteen, dat de culturele lappendeken van Zuidoost weerspiegelt. Het heden krijgt vorm in ruime woningen aan een groene buurttuin. De toekomst zit in de lage CO₂-uitstoot en natuurinclusiviteit. Zo zet het gebouw de toon voor verdere vernieuwing in de omgeving.

Samenwerking met andere disciplines

Opdrachtgever Rochdale stuurde niet op de laagste huur, maar op de laagste woonlasten over de hele linie. Die ambitie gaf LEVS de ruimte om in te zetten op duurzaamheid en woongenot, zodat bewoners een grote kwaliteitssprong konden maken. Rochdale vroeg bovendien bewust om ruime gezinswoningen voor de doelgroep. Doordat opdrachtgever en ontwerper dezelfde prioriteit deelden – een beter thuis – versterkten de keuzes elkaar.

Duurzaamheid

Om de CO₂-uitstoot van de bouw te verlagen, kozen wij voor restpartijen bakstenen. Dit bespaart de energie van het bakken van nieuwe stenen of die van het vermalen en opnieuw bakken van gerecyclede stenen. En dat komt neer op rond 100 ton CO₂. De balkons vormen een tweede huid: ze laten de lage winterzon binnen maar weren de hoge zomerzon. Dat maakt dure, onderhoud intensieve installatie voor actieve koeling overbodig. Staalkabels leiden groen omhoog; vogel- en vleermuiskasten zijn in de gevel v

Materiaal en techniek

De gevel refereert met een geschakeerd dambordpatroon van baksteen aan de culturele lappendeken van Zuidoost. Het team selecteerde tien soorten reststeen in de fabriek; de aannemer metselde de vlakken zo dat ze precies uitkwamen. Het gebouw werd in zes maanden negen verdiepingen hoog opgetrokken, dankzij volledig prefab en een strakke leanplanning: vloeren, wanden, galerijen, kolommen en gevelelementen kwamen voorbereid uit de fabriek. Harbour vensters maken de achterzijde geluidsdicht.

Maatschappelijke impact

Van de 80 woningen gingen er 60 naar bewoners uit de nabijgelegen G&G-flats, die zo in hun eigen buurt konden blijven. Er zijn bewust veel 2-, 3- en 4-kamerappartementen van 40 tot 85 m², ruimer dan elders in Amsterdam gangbaar, elk met een balkon van tien vierkante meter. Brede middengangen en extra ruimte bij de voordeur geven een gevoel van thuiskomen. Goede woningen zijn hier geen luxe, maar uitgangspunt. In de plint is ruimte voor maatschappelijk programma voor de buurt.

Fysieke impact

Nieuw Echtenstein oogt rechttoe rechtaan, maar de colonnade van balkons en de sprankelend witte kleur geven het gebouw allure. Sociale woningbouw gaat hier hand in hand met hoogwaardige architectuur. Het project zet de toon voor de toekomst van een veranderlijke buurt. Met de voltooiing van de openbare ruimte is de groene buurttuin nu compleet: een ontspannen, veilige omgeving die de verschillende gebruikers verwelkomt en het gebouw verankert in de wijk.

Overig

Het woonprogramma richt zich op bewoners met uiteenlopende behoeften aan ondersteuning. Voor iedereen ontwierp LEVS ruime, comfortabele appartementen met een eigen buitenruimte. Beschermd wonen en zelfstandig wonen komen hier samen, met een sociaal programma in de plint dat de verbinding met de buurt legt. Het gebouw bewijst dat zorgvuldige architectuur voor kwetsbare doelgroepen niet meer hoeft te kosten, maar wél meer kan betekenen.

PDF bestanden

  • levs-nieuw-echtenstein5-woningplattegronden

    Download
  • levs-nieuw-echtenstein4-eerste-verdieping

    Download
  • levs-nieuw-echtenstein3-begane-grond

    Download
  • levs-nieuw-echtenstein2-situatie

    Download
  • levs-nieuw-echtenstein1-concept-patchwork

    Download