Wat als het niet de vrouwen zijn die emancipatie missen, maar het hele vak? Architect Ninke Happel draait de vraag om. Want achter de scheve man-vrouwverhouding in de architectuur schuilt volgens haar een dieper probleem: een vakgebied dat structureel wordt onderschat, onderbetaald en onzichtbaar gemaakt. Door in dit essay de structurele beperkingen - maar ook de bijbehorende kansen - op een rij te zetten, roept ze heel Nederland op: #emancipeerdearchitect!
Architecten Lidia Egorova en Bart Nicolaas zijn partners geworden bij Space&Matter, dat maakt het bureau bekend via LinkedIn. Daarnaast heeft het Amsterdamse bureau de tender gewonnen voor kavel 16 op Centrumeiland. LHBTI+-waarden staan centraal in het ontwerp.
De Nederlandse aanbestedingscultuur moet én kan beter. Dit moet Kristiaan Borret hebben gedacht toen hij als adviseur en juryvoorzitter betrokken was bij de internationale aanbesteding voor theater de Nieuwe Meervaart in Amsterdam Osdorp. De aanbesteding oogst lof vanwege lage inschrijfdrempels en het vastgestelde honorarium. Toch klinkt er ook kritiek, onder meer op de verplichte ISO-certificering en op de lage vergoedingen in de aanbestedingsfase.
De internationale aanbesteding voor theater de Nieuwe Meervaart in Amsterdam Osdorp oogst lof vanwege lage inschrijfdrempels en redelijke vergoedingen, maar riep ook kritiek op door een verplichte ISO-certificering. De discussie legt een bredere vraag bloot over de toegankelijkheid van publieke aanbestedingen.
In Vlaanderen mogen bouwmeesters dan wel orde op zaken willen zetten voor goede wedstrijdprocedures, er worden nog steeds tal van onfaire aanbestedingen gelanceerd. Dat schrijft Kristiaan Borret, voormalig bouwmeester van Brussel op LinkedIn. In de strijd tegen deze gang van zaken heeft het Netwerk van Architecten in Vlaanderen (NAV) een Wall of Shame gepubliceerd met 'de meest afmattende, slordige en sneaky aanbestedingen'.
Niet enkel iconische gebouwen, maar ook de spelregels van het vak hielden architecten dit jaar bezig. Dat blijkt uit deze top 5 artikelen. Drie gaan over procedures en instituties die het ontwerpproces sturen of knellen: tenders, welstand en projectmanagement. Twee andere leggen de vinger op structurele kwesties die de toekomst van het vak bepalen: de opkomst van AI en de structurele onderbetaling van architecten. Samen laten ze zien waar het wringt - en waar de beroepsgroep zich begint te roeren. Lees de 5 meest gelezen ontwerppraktijkverhalen van 2025.
Wat moet architectuur vandaag de dag zijn? Mooi? Efficiënt? Sociaal? Radicaal praktisch? In de essays en opinies die de top 5 hebben gehaald wordt gezocht naar antwoorden én worden vraagtekens gezet bij vertrouwde aannames. Ze laten zien hoezeer het vak onder spanning staat. Wouter Vanstiphout denderde aan het einde van het jaar de top 5 binnen om te concluderen: 'Ik geloof in de toekomst van een architectuur die in extremis bereid is zichzelf af te schaffen en ik denk zelfs dat dat een eerste voorwaarde is voor haar overleven.'
'Ik zie de besten van mijn generatie zich doodvechten in vergaderkamers voor hardstenen knopen, bedekte dilatatievoegen en diepe neggen, in naam van Architectuur.' Dat schrijft Wouter Vanstiphout in zijn opiniestuk over de toekomst van architectuur. Terwijl de realiteit is dat er niet meer ruimte over is dan de dikte van een gevel. In plaats van de ontwikkeling bij zichzelf te zoeken moeten architecten bereid zijn het vak opnieuw uit te vinden. Zijn opinie staat met stip op één in de lijst van meest gelezen verhalen van december.
