Museum Beyeler in Riehen, door Renzo Piano is een waar architectonisch meesterwerk. Maar sinds september 2026 is het niet langer het enige gebouw dat wordt weerspiegeld in de vijvers van het bijzondere museumpark. Peter Zumthor heeft het ensemble uitgebreid met drie nieuwe gebouwen waarbij hij radicaal kiest voor een andere architectuur: massief in plaats van licht, ambachtelijk in plaats van industrieel en verticaal in plaats van horizontaal. Eén uitgangspunt delen de twee: het landschap speelt de hoofdrol.
Jaarlijks investeert Rotterdam in de vernieuwing of ontwikkeling van zo'n twintig maatschappelijke gebouwen. De ontwerpopdrachten voor deze scholen, sportvoorzieningen en dergelijke zijn voortaan op één plek digitaal in te zien, net als de architectenselectie die erop volgt.
De Tafelberg is de transformatie van een voormalige jeugdgevangenis in Amsterdam Zuidoost tot een open wooncampus voor 290 jongeren. Kon een gebouw dat ontworpen was voor afzondering en controle worden omgeturnd in een plek voor ontmoeting en ontwikkeling, voor vrijheid en zelfstandigheid? De transformatie keert niet alleen het programma om, maar ook de maatschappelijke betekenis van het gebouw: van gesloten naar open.
Deze week is het Nationaal Expertisecentrum Woningbouw (NECW) officieel geopend om gemeenten te helpen om woningbouwprojecten sneller van de grond te krijgen. Minister Elanor Boekholt-O'Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke ordening zegt hierover: 'De grootste winst zit in tijd. Daarvoor zijn niet alleen geld en goede plannen nodig, maar ook mensen en kennis om die plannen om te zetten in huizen. […] Zij spelen een cruciale rol in het meer, sneller en beter bouwen van woningen.'
Met zijn anderhalf jaar jonge start-up schuwt Rogier Franssen de grote vragen van het architectenvak niet. Want waar ligt eigenlijk de grens tussen subjectiviteit van de architect en diens ego? En hoe verhouden onderzoek en gevoel zich tot elkaar? Het is voor Franssen niet de vraag wát hij wil maken, maar vooral hoe.
'U bent een nul', beet Aldo Rossi een zaal vol projectontwikkelaars ooit toe. De Pritzkerprijswinnaar nam het vak van architect bloedserieus, tegelijkertijd is zijn architectuur speels, associatief en soms ronduit vrolijk. Zo kan een koffiepot een toren worden. Anno 2026 is zijn werk nog altijd relevant.
Wie ontwerpt een optopping met een gevel van graniet? Het materiaal staat te boek als het zwaarste ter wereld en is daarom lastig te combineren met een bestaande fundering. Toch heeft Ronald Janssen het toegepast in de transformatie van de voormalige telefooncentrale in Amsterdam. Die er nu staat voor de eeuwigheid.
Hoe ver mag een architect gaan bij de transformatie van een meesterwerk? In de documentaire Let's Talk About Aldo legt Marit Geluk de botsing bloot tussen erfgoed en gebruik, tussen Van Eycks radicale architectuuropvatting en de toekomstgerichte ambities van HCVA. De Algemene Rekenkamer in Den Haag wordt zo het strijdtoneel van een fundamentele vraag: van wie is een gebouw?
Terwijl grote architectenbureaus vaak worstelen met certificaten, rekenmodellen en normeringen, werken kleine bureaus op een ander niveau aan duurzaamheid: dichtbij, tastbaar en vaak met meer oog voor maatwerk en vakmanschap. Zij experimenteren met nieuwe materialen, ontwikkelen samenwerkingen in lokale netwerken en hebben met beperkte middelen vaak veel impact, zowel op het vlak van materiaalgebruik als op proces en samenwerking.
Voor abonneesTerwijl grote architectenbureaus vaak worstelen met certificaten, rekenmodellen en normeringen, werken kleine bureaus op een ander niveau aan duurzaamheid: dichtbij, tastbaar en vaak met meer oog voor maatwerk en vakmanschap. Zij experimenteren met nieuwe materialen, ontwikkelen samenwerkingen in lokale netwerken en hebben met beperkte middelen vaak veel impact, zowel op het vlak van materiaalgebruik als op proces en samenwerking. Hoe ziet die praktijk eruit? Wat kan het vakgebied hiervan leren? En welke systeembelemmeringen staan bredere toepassing nog in de weg? De redactie van de Architect gaat op zoek naar antwoorden.
Op woensdag 30 september organiseert de Architect weer een avond in Pakhuis de Zwijger. De avond staat in het teken van 'logica zonder labels', het thema van de nieuwste printeditie. In dit nummer onderzoeken we alternatieve manieren van duurzaam bouwen: niet gericht op certificaten, maar op lokale netwerken en nieuwe materialen. Sprekers in Pakhuis de Zwijger zijn Christina Eickmeier, Laura van Santen, Jan Nauta, Willie Vogel, Daniël Venneman en Floor Arons.
Design Museum Gent is een toonbeeld van een duurzaam en 'bioregionaal' ontwerp. Maar bovenal overtuigt de architectuur van Carmody Groarke en Atama, die zij ontwierpen in samenwerking met Re-st. De monolithische gevels voegen zich naadloos in het historische centrum van de stad en de raak gekozen gevelopeningen trekken de bezoeker als vanzelf naar binnen.
GesponsordOm de CO₂-uitstoot van gebouwen te verlagen, ontwikkelde Reynaers Aluminium het hybride vliesgevelsysteem TimberWall 50. Hierbij worden hout en aluminium ingezet op hun sterkste eigenschappen. 'Je moet materialen gebruiken waar ze het beste tot hun recht komen', aldus Bart Hellings, Hoofd Projectteam bij Reynaers.
GesponsordInnodeen presenteerde deze zomer DTS Varipro Plus, een profielhuisonafhankelijke circulaire dorpel voor de kunststofmarkt. Volgens Roald Haneveld, commercieel technisch adviseur bij Innodeen, loopt de modulaire dorpel vooruit op de wetgeving die vanaf 2030 gaat gelden. 'Voor duurzaam bouwen heb je aantoonbaar duurzame materialen nodig. De Varipro Plus voldoet al aan die eisen.'
GesponsordAls een voorbeeldproject voor toekomstbestendig bouwen werd The Cradle - de naam van het eerste hout-hybride kantoorgebouw van Düsseldorf verraadt het al - opgetrokken volgens het Cradle-to-Cradle-principe. In de gesloten geveldelen vormt de Linius gevelbekleding van Renson een esthetisch uniforme, duurzame én functioneel multi-inzetbare aanvulling op de houten elementen.
GesponsordDuurzaam bouwen draait volgens Mario van Ginkel, Salesmanager bij Triflex, vaak om nieuwe materialen en innovatieve oplossingen. Toch begint een groot deel van de winst bij wat er al staat. 'Door levensduur, onderhoud en aanpasbaarheid vroeg in het ontwerp mee te nemen, kunnen gebouwen en constructies langer meegaan, terwijl bestaande materialen en waarde beter behouden blijven.'
GesponsordHörmann ziet zichzelf als ontwerppartner van architecten. En niet slechts als leverancier van allerlei soorten deuren. Bert Verrips legt uit hoe dat partnerschap in de praktijk werkt.
GesponsordIn de hedendaagse architectuur verandert de badkamer steeds vaker van een functionele ruimte in een hoogwaardige wellnessomgeving. Met de Spa-productlijn biedt GROHE daarvoor modulaire en aanpasbare sanitaire oplossingen. 'De focus ligt hierbij op de integratie van technologische precisie, maatwerk in materiaalkeuze en een eenduidige ontwerpvisie voor het gehele interieur', zegt Christian Götter van GROHE.
Toen de gemeente aangaf geen kinderopvang te kunnen ontwikkelen naast de nieuwe samengevoegde basisschool, nam Stichting Kardeel samen met bewoners het initiatief om hiervoor een oplossing te zoeken. Tijdens gesprekken met bewoners groeide de ambitie uit tot een bredere voorziening voor ontmoeting, gezondheid en leefbaarheid. De opgave werd daarmee niet alleen het realiseren van kinderopvang, maar het ontwikkelen van een plek die verschillende generaties verbindt.
Het nieuwe stadsproject Levels in Leidsche Rijn bewijst dat gezond stedelijk leven, gelukkig samenleven en duurzaamheid goed samengaan. Het hele plan bestaat uit 69 nieuwbouwwoningen waaronder 62 grondgebonden en 7 appartementen. Hilberinkbosch bouwt hierin 25 woningen. De architectonische diversiteit aan gezamenlijke binnentuinen leveren eigentijds hoogwaardig woonplezier.
'Could the lady please step aside so this shot can be pure architects?' Deze vraag aan architect Denise Scott Brown vat treffend samen waar 'Out Of The Picture' over gaat: de onzichtbaarheid van vrouwen in de architectuur. Deze documentaire van An Ash Smolar brengt twintig vrouwelijke architecten in beeld en maakt hun werk, ideeën en strijd zichtbaar. Een nog altijd relevant verhaal dat mij maar al te bekend is.
'Het ziet er op de beelden een beetje viezig en gammel uit, ik vind dat eigenlijk wel geweldig!' Dit schrijft architect Reimar von Meding op LinkedIn onder een post van de Architect waarin twaalf biobased sociale woningen in het dorp Marknesse door ORGA architect worden uitgelicht. De projectfoto's zien er dramatisch uit door de verschillende houtsoorten die een vlekkerig beeld geven. Mijn nieuwsgierigheid is meteen gewekt.
De redactie publiceerde deze week 3 particuliere woonhuizen. Het eerste huis van de jonge architect Ruben Dahmen in Amsterdam Noord van 38m2 groot, het vakantiehuis van Kees Kaan in Zeeland van 250 m2 en een onderkomen voor een welgesteld echtpaar in het Zuid-Engelse Wiltshire door Tuckey Design Studio van 810 m2. Terwijl Dahmen's verbouwde jarenvijftighuisje een manifest is tegen mateloosheid, is vooral de laatste - een ensemble van hoofdgebouw met bijgebouwen - behoorlijk aan de maat: daar past die van Dahmen ruim 21 keer in!
Hoe leuk is het architectenvak als je maandag sparingen in plafonds tekent, dinsdag BIM-classificaties corrigeert, woensdag aanbestedingsdocumentatie maakt, donderdag woningplattegronden aanpast voor een verkoopmatrix en vrijdag een prijsvraag voorbereidt die het bureau nauwelijks kan winnen?
