De jury van de ARC Transformatie en Renovatie Award bestaat uit Gert Kwekkeboom (voorzitter), Sarah Poot, Jorn Konijn, Tim van Schijndel en Martine Bakker (secretaris). Waar letten zij speciaal op bij het jureren en wat vinden zij een belangrijk, actueel thema aangaande renovatie en transformatie?

Gert Kwekkeboom (voorzitter)
Architect Gert Kwekkeboom is partner en medeoprichter van Civic, dat zich toelegt op het ontwerpen van publieke gebouwen, veelal zijn dit transformaties. Kwekkeboom is supervisor van herontwikkelingsprojecten in Amsterdam, waaronder de NDSM-werf, en werkte aan het ontwerp voor de LocHal in Tilburg. Zijn bureau is niet wars van onorthodoxe oplossingen: het transformatieontwerp voor een stedelijk cultuurcentrum in Luxemburg bevat een duurzame, glazen overkapping over een compleet voormalig slachthuisterrein.
‘Architectuur is een discipline die verschillende schaalniveaus, technieken, gebruikseisen en betekenisniveaus moet kunnen verbinden. Een belangrijk criterium bij het jureren is voor mij daarom een integraal hoog kwaliteitsniveau – het project mag in zijn totaliteit geen hiaten kennen of ongebalanceerd focussen op één thema of onderdeel. Vervolgens zal het onderscheidend vermogen moeten blijken in de wijze waarop het project grenzen weet te verleggen, door een vernieuwende methode of aanpak te tonen die past bij maatschappelijke en culturele ontwikkelingen. Dan is het een project dat het vakgebied op een relevante manier kan inspireren.’
‘Eén van de huidige aspecten van transformatie en renovatie is de wens om vanwege duurzaamheidsambities minder gebouwen te slopen en vervangen. Anderzijds is er de wens om hoogwaardig presterende gebouwen op te leveren, die zo eenvoudig en effectief mogelijk voldoen aan alle wensen en eisen. Het eerste vraagt om maatwerk, een adaptieve houding en in enkele gevallen de acceptatie van de onmogelijkheid om aan bepaalde eisen te voldoen. Het tweede hangt samen met uniforme normen en risico-arme ontwerpbeslissingen. Architecten die deze twee aspecten met elkaar kunnen verbinden zijn nodig om de evidente potentie van het hergebruik van gebouwen waar te maken in de Nederlandse context.’

Jorn Konijn
Kunsthistoricus Jorn Konijn is sinds 2022 directeur van het Van Eesteren Museum. Hij werd aangetrokken door de interessante geschiedenis van de Amsterdamse tuinsteden, maar ook door de energie en dynamiek van Amsterdam Nieuw-West. Het museum organiseert rondleidingen, tentoonstellingen, lezingen en gesprekken, waarbij het begrip architectuur een brede definitie heeft. Vóór Konijn neerstreek in het Van Eesteren Museum was hij freelance programmamaker en curator van diverse internationale architectuurtentoonstellingen.
‘Mijn focus bij het jureren ligt op het idee van een gebouw. Bij een transformatie en renovatie veranderen de gebouwde omgeving en vaak ook het programma, maar hoe gaan de architecten om met het oorspronkelijke idee dat ten grondslag lag aan het gebouw. Verwerken zij dit? Kiezen ze voor een radicale wijziging of gaan ze er op een andere manier mee om? Naar mijn idee zegt de inhoudelijke verdieping die ten grondslag ligt aan een gebouw en de bredere context iets over de architectuurdiscipline zelf.’
‘Duurzaamheid is geen discussiepunt meer. Klimaatverandering is evident. Een nieuw gebouw is altijd slechter voor het klimaat dan de transformatie van een bestaand gebouw. Nu dit onomstotelijk vaststaat, is het belangrijk dat architecten zich hierover uitspreken, niet alleen in de promotietekst op de website, maar met hun werk. De maskers moeten in dit geval wel echt af. Kiezen ze voor een nieuwgebouw ten opzichte van transformatie? Dan is het helder waar ze voor staan. Dat is voor mij het meest actuele aspect van transformatie en renovatie.’

Sarah Poot
De Vlaamse architect Sarah Poot won in 2025 de ARC25 Transformatie en Renovatie Award met haar ontwerp voor de Antwerpse middelbare school Kasteel. Een belangrijke ingreep van deze grootschalige renovatie is de nieuwe luifel van staal en glas aan de binnenhof, die lokalen en trappenhuizen verbindt – een verbinding die voordien ontbrak.
Poot runt een eigen bureau in Antwerpen, Poot Architectuur, en geeft les aan de KU Leuven. Vanuit het idee dat architectuur vormgeeft aan de maatschappij werkt haar bureau veel aan renovatie- en transformatieprojecten, vaak met een publieke functie. De mens en niet het object staat centraal in de ontwerpen van het bureau en dat geldt ook voor het werk zelf: belangrijker dan prijzen winnen vindt Poot de liefde, ofwel de goesting voor het vak.
'De meest interessante architectuur beantwoordt niet alleen een vraag, maar verbaast ook. Door het onverwachte, door vervreemding, of juist door een scherpe herwaardering van het ogenschijnlijk banale.’
‘Voortbouwen op wat bestaat binnen de huidige overvloed aan regelgeving en normering, en toch architectuur creëren die daar niet onder bezwijkt. Dat is de uitdaging.'

Tim van Schijndel
Als directeur-bestuurder van Aham Vastgoed is Tim van Schijndel nu twaalf jaar verantwoordelijk voor de organisatie en de vastgoedportefeuille. In die portefeuille zitten onder meer de transformatie en optopping – met een gevel van graniet – van de voormalige Amsterdamse telefooncentrale en de transformatie van een ABN-Amro-filiaal uit 1972 tot winkelruimte en appartementen, ook in Amsterdam. Voor Aham is het sociale oogpunt en niet de winst sturend. Sterker nog, de resultaten van het bedrijf worden ingezet voor verbeteringen in armoedegebieden wereldwijd.
‘Bij Transformatie is het belangrijk dat de nieuwe functie past binnen de stedelijke context en in het gebouw, zowel functioneel als qua vormgeving. Het is met name die combinatie waar mijn aandacht naar uit zal gaan, alsmede de verwachte duurzame inzetbaarheid.’
‘Transformatie en renovatie leidt in de beste gevallen tot een betere benutting van onze schaarse ruimte en middelen. De optimalisatie van dat resultaat, met alle beperkingen die daarmee gemoeid zijn, is een bijzonder proces dat doorzettingsvermogen en dappere keuzes vraagt. Het hernieuwd inzetten moet zorgvuldig gebeuren met oog voor architectuur en de best mogelijke invulling. Met de nieuwe functie en/of renovatie moet een gebouw weer minimaal vijftig jaar met plezier gebruikt kunnen worden.’

Martine Bakker (secretaris)
Martine Bakker is architectuurhistoricus en vakredacteur van de Architect. Zij werkte als tekstschrijver bij architectenbureau cepezed, was dertien jaar (eind)redacteur bij Uitgeverij Blauwdruk en vijftien jaar redacteur van het jaarboek Landschapsarchitectuur en stedenbouw in Nederland.
Bakker schreef freelance voor onder meer Archined, Vers Beton en Blauwe Kamer en maakte programma’s en tentoonstellingen voor diverse lokale architectuurcentra en culturele organisaties. Als secretaris heeft ze binnen de jury van de ARC27 Transformatie en Renovatie Award geen stemrecht.









