‘Aannemers en installateurs zijn niet ingesteld op het principe van “ruwbouw is afbouw”’, aldus Degen. ‘Het gaat ook maar om zo’n tien procent van de projecten.’ Wat mij betreft mag dat best wat meer zijn, want minder materiaal betekent minder materiaalwinning, minder bouwtijd, minder bouwbewegingen en minder CO2-uitstoot.
Maar het betekent ook: meer tekeningen en meer bouwbezoek, want de uitvoering luistert nauw, zo schrijft Martine Bakker deze week. ‘Het concept van een ontwerp moet doorklinken tot in het kleinste detail’, meent Joost Vos (Benthem Crouwel Architects). Je moet eerder bedenken hoe de naden eruitzien, waar de leidingen lopen en hoeveel speling de bouwer nodig heeft. Wat je weglaat, vraagt dus juist méér overleg aan de tekentafel en op de bouw.
Tegelijkertijd is het bij de meeste projecten niet vanzelfsprekend dat je als architect nog details mag tekenen. Zo vroeg Gemeente Amsterdam voor het Slavernijmuseum om een iconisch ontwerp, terwijl een uitvoerend architect het na het voorlopig ontwerp zou overnemen. Maar ‘het loskoppelen van ontwerp en techniek ondermijnt het vak op de lange termijn’, zegt Inez Tan (Office Winhov) hierover.
Hoe hou je als architect dan invloed op de uitvoering? Door je te verdiepen in bouwtechniek en procesmanagement, als een ware bouwmeester. En nee, dit is geen nostalgie, schrijft Floortje Keijzer. Zo vertelt Ninke Happel (HCVA) dat ze zich aan de vergadertafels niet laat wegzetten als een aannemer een bezuiniging door wil voeren die volgens hen geen bezuiniging ís. ‘Dan moet je concreet antwoord kunnen geven waarom een kalf uit een kozijn wegbezuinigen niks oplevert en een andere voeg of andere baksteen wel.’
Groet, Merel
