Het werk van Belgische architecten wordt internationaal geprezen. Maar hun werkpositie verdient geen schoonheidsprijs. Want vele architecten kunnen wel fluiten naar een sociaal vangnet. En een slagvaardige belangengroepering ontbreekt. Hierin komt nu verandering: jonge architecten doorbreken de status quo.

Het Belgische badplaatsje Knokke-Heist heeft een nieuw architectonisch uithangbord: woontoren Hoost door het Franse architectenbureau Jakob+MacFarlane. Maar wat erop staat is niet iets om trots op te zijn. Dit ambitieuze woon- en gemeenschapsproject is uitgegroeid tot een omstreden dossier waarin sloop, schadeclaims, bestuurlijke keuzes en architectonische overmoed samenkomen.

Woningbouw gaat de komende jaren over CO2-arme materialen én lowtech ontwerpen met minimale installaties. Dat zeggen acht grote beleggers en vijf woningbouwcorporaties die het voortouw nemen nu de overheid volgens hen te weinig eisen stelt aan materiaalgebonden CO2-reductie. Ontwerpen die niet voldoen krijgen geen financiering. Architecten zijn cruciaal om afgewogen keuzes te maken.

Wat gebeurt er als architectuur niets meer is dan de absolute basis? Een dak tegen de regen, muren tegen beren en mieren en een bed om in te slapen. Laura van Santen trok met haar zus de Noorse natuur in en ontdekte niet alleen de prachtige rudimentaire houten hutten van de Noorse Toeristenvereniging, maar ook de schoonheid die ligt in de handeling van leven en onderhoud. 'We zijn in Nederland een beetje doorgeslagen met het gemak.'

Kleur spat af van het ontwerp van Monadnock voor woningbouwcorporatie Dudok in Hilversum. Groene baksteen met roze kozijnen in een grid van gele vormstenen bepalen de gevel, en ook in het interieur is er alom kleur toegepast. Het architectenbureau streeft naar schoonheid zonder al te serieus te worden. 'Architectuur maken is een dynamisch spel dat meer vraagt dan het oplossen van een functionele puzzel.'

Goede opdrachtgevers leveren geen uitgebreid programma van eisen, Excelsheet of Pinterestbord aan, meent architect Pieter Bedaux. 'Goede opdrachtgevers vertellen ons over hun droom.' Hij vertelt in deze ARC Talk over de aanbouw die hij ontwierp voor een jarenzeventigwoning in Aerdenhout en hoe de vrijheid die hij daarbij kreeg hem meer verantwoordelijkheidsgevoel gaf. 'Hoe het exacte programma eruit moest zien, dat moest ik zelf maar invullen.'

Van de 10.000 scholen in Nederland zijn er zo'n 5000 de komende jaren boekhoudkundig afgeschreven. Door gebrek aan tijd, budget en expertise betrekken veel gemeentes en schoolbesturen adviesbureaus die vaak aansturen op nieuwbouw. Mevrouw Meijer werkt al zestien jaar aan een alternatief: door het bestaande potentieel te benutten én met de inzet van jonge architecten. Nu is het moment om deze aanpak op te schalen.

Op woensdag 29 januari organiseert de Architect weer een nieuwe avond in Pakhuis de Zwijger waarin we de printeditie tot leven brengen. Dit keer gaan we dieper in op goed opdrachtgeverschap én goed opdrachtnemerschap. Pieter Bedaux, Maartje Lammers, Micha de Haas, Jan Nauta, Jessica Hammarlund Bergmann, Sjoerd Feenstra en Kevin Veenhuizen komen spreken.

De zomer is in volle gang en ook de redactie van de Architect staat in zomermodus. We publiceren deze weken traditioneel de favoriete vakantiebestemmingen van architecten.

De conceptwoning, bijna iedere bouwer heeft er een. De plattegrond ligt volledig vast, alleen de gevel ontbreekt. Prettig voor de bouwer - maar voor de architect is het minder aantrekkelijk want de ontwerpopgave is beperkt. Slechte woningen hoeft het niet op te leveren, maar dat vergt wel stevige ontwerpinzet.

De bouw kijkt nog te eenzijdig naar de milieu-impact van materialen, schrijft onze collega Anna Koudijs van Cobouw. De focus ligt nu vooral op het terugdringen van CO₂-uitstoot, terwijl ook factoren als biodiversiteitsverlies en bodemverzuring grote gevolgen hebben. Tegelijkertijd roept Gemeente Rotterdam architectenbureaus op om woningbouwprojecten door te rekenen met een CO₂-methode die de volledige uitstoot meeneemt, met als doel om beter te begrijpen welke ontwerpkeuzes daadwerkelijk verschil maken.

Beste minister Boekholt-O'Sullivan, na mijn eerste brief van 11 maart kan ik het niet laten u opnieuw te schrijven. Ditmaal over uw omvangrijke beleidsbrief aan de Tweede Kamer. Uw ambitie is om honderdduizend woningen per jaar te bouwen. Het overgrote merendeel wordt nieuwbouw op uitleglocaties. Daarbij heeft u uw hoop gevestigd op industriële bouwmethoden. Wellicht heeft het te maken met het zomerreces, maar toen ik dat las, moest ik denken aan de vakantieparken van EuroParcs.