Design Museum Gent is een toonbeeld van een duurzaam en 'bioregionaal' ontwerp. Maar bovenal overtuigt de architectuur van Carmody Groarke en Atama, die zij ontwierpen in samenwerking met Re-st. De monolithische gevels voegen zich naadloos in het historische centrum van de stad en de raak gekozen gevelopeningen trekken de bezoeker als vanzelf naar binnen.

Waar in de Kolenkitbuurt in Amsterdam-West de ene na de andere portiekflat plaatsmaakt voor nieuwbouw, bewijst architect Marjolein van Eig dat het ook anders kan. Met gerichte ingrepen en oog voor detail transformeert zij een verouderd halfopen woonblok in de Akbarstraat tot toekomstbestendige sociale huurwoningen. Ze laat daarmee zien hoe deze naoorlogse typologie nog altijd bijdraagt aan ontmoeting, een gevarieerde woningvoorraad en stedelijke kwaliteit. En wat we kwijtraken bij sloop.

Geen dure installaties, geen overdaad aan techniek maar een logische plattegrond en slim gebruik van hout en glas. Op Landgoed Blankwater in Limburg ontwierp Jasper Smits Architecten een groepsaccommodatie die groots oogt en tegelijkertijd eenvoudig is. De architect toont hier hoe je met minimale middelen, consequente materiaalkeuzes en sterke gevelcomposities een gebouw maakt dat zowel praktisch als poëtisch is.

Bekend van grootschalige woningbouw, ontwierp Arons en Gelauff architecten voor het eerst een basisschool. Een compact en duurzaam houten gebouw voor twee gefuseerde scholen in Muiderberg. Opvallend is de cirkelvormige plattegrond met twaalf gelijke segmenten en een alzijdig voorkomen. 'De ronde vorm bleek elke keer het antwoord op de vragen.'

Kleur spat af van het ontwerp van Monadnock voor woningbouwcorporatie Dudok in Hilversum. Groene baksteen met roze kozijnen in een grid van gele vormstenen bepalen de gevel, en ook in het interieur is er alom kleur toegepast. Het architectenbureau streeft naar schoonheid zonder al te serieus te worden. 'Architectuur maken is een dynamisch spel dat meer vraagt dan het oplossen van een functionele puzzel.'

Goede opdrachtgevers leveren geen uitgebreid programma van eisen, Excelsheet of Pinterestbord aan, meent architect Pieter Bedaux. 'Goede opdrachtgevers vertellen ons over hun droom.' Hij vertelt in deze ARC Talk over de aanbouw die hij ontwierp voor een jarenzeventigwoning in Aerdenhout en hoe de vrijheid die hij daarbij kreeg hem meer verantwoordelijkheidsgevoel gaf. 'Hoe het exacte programma eruit moest zien, dat moest ik zelf maar invullen.'

Van de 10.000 scholen in Nederland zijn er zo'n 5000 de komende jaren boekhoudkundig afgeschreven. Door gebrek aan tijd, budget en expertise betrekken veel gemeentes en schoolbesturen adviesbureaus die vaak aansturen op nieuwbouw. Mevrouw Meijer werkt al zestien jaar aan een alternatief: door het bestaande potentieel te benutten én met de inzet van jonge architecten. Nu is het moment om deze aanpak op te schalen.

Op woensdag 29 januari organiseert de Architect weer een nieuwe avond in Pakhuis de Zwijger waarin we de printeditie tot leven brengen. Dit keer gaan we dieper in op goed opdrachtgeverschap én goed opdrachtnemerschap. Pieter Bedaux, Maartje Lammers, Micha de Haas, Jan Nauta, Jessica Hammarlund Bergmann, Sjoerd Feenstra en Kevin Veenhuizen komen spreken.

Architecten debatteren graag over hun werk. We voelen de drang - of zelfs de noodzaak - om betekenis te geven aan de ontwerpen die we maken. Veel gesprekken daarover voeren langs geijkte paden: het nut van schoonheid, de schoonheid van nut, het nut van nut. We vinden waarschijnlijk nooit definitief uit hoe we moeten ontwerpen, maar zolang de zoektocht naar zingeving verrassende vondsten oplevert is dat een geruststellende gedachte.

Stedelijk verdichten betekent: nieuwe woningen realiseren tussen, op en in bestaande gebouwen om zo de bestaande stad compacter maken. Tenminste, dat dacht ik. Maar na het maken van de nieuwe printeditie over 'De stad als bouwplaats' weet ik wel beter. Verdichten door kleine gaten in het stedelijk weefsel op te vullen, is veel te complex.

We zijn het wonen steeds beter gaan regelen, maar niet per se beter gaan begrijpen. De conceptwoning laat zien hoe ver we kunnen komen met standaardisatie. Verdichtingsprojecten tonen hoeveel stad we kunnen maken op een klein oppervlak. Tegelijkertijd is het klassieke ideaal van 'huisje, boompje, beestje' voor een groeiende groep simpelweg onbereikbaar.

De conceptwoning, bijna iedere bouwer heeft er een. De plattegrond ligt volledig vast, alleen de gevel ontbreekt. Prettig voor de bouwer - maar voor de architect is het minder aantrekkelijk want de ontwerpopgave is beperkt. Slechte woningen hoeft het niet op te leveren, maar dat vergt wel stevige ontwerpinzet.