Aanpak
Waar een traditionele aanpak zou beginnen met slopen en vervangen begon dit project met het onderzoeken van de mogelijkheden van wat er al was. Architectonisch niet heel bijzonder en slecht onderhouden, had de bungalow een mooie ruimtelijke opzet met een L-vormig volume gericht op de tuin en een karakteristiek vlinderdak. Samen met andere aspecten vormde dit het vertrekpunt voor de transformatie.
Samenwerking met andere disciplines
De gangbare bouwpraktijk gericht op controle en voorspelbaarheid werkt niet goed voor een circulair en regeneratief plan. Daarom hebben we geëxperimenteerd met een andere rolverdeling. De opdrachtgever nam de rol van aannemer op zich, de architect was niet alleen ontwerper maar ook materiaalmakelaar die bestaande materialen tot actieve deelnemers aan het ontwerpproces maakte. Dit was een middel om beter te kunnen luisteren naar het gebouw, de plek en de beschikbare kennis binnen het team
Duurzaamheid
We begonnen met het strategisch weghalen van overtollige binnenwanden, zodat de ruimtelijke werking van het vlinderdak werd versterkt. Bestaande gevelopeningen werden vergroot en alle ruimtes gericht op de tuin en het omliggende bos, waardoor binnen en buiten naadloos met elkaar verweven raken. Naast het bestaande casco staan biobased materialen centraal in de renovatie. Voor het vervangen van verouderde onderdelen en de bestaande en nieuwe gevels gebruikten we oa in situ gestampte kalkhennep.
Materiaal en techniek
Buitengevels van 36 cm massief kalkhennep voldoen aan alle bouwfysische eisen op het gebied van vochtregulering, dampopenheid en thermische isolatie – 15 cm bij een bestaande muur. Kalkhennepgevels zijn relatief licht, maar warmen veel minder snel op in de zomer dan reguliere houtskeletbouwwanden. Dit sluit aan bij de comfortabele en veerkrachtige klimaataanpak van de woning met PV-panelen, warmtepomp, goede isolatie, een uitkraging tegen oververhitting in de zomer, groendak voor biodiveristeit.
Maatschappelijke impact
De opdrachtgever was dagelijks op de bouw aanwezig en liet de bouw in onderdelen door verschillende partijen uitvoeren. De architect speurde naar kwaliteiten in het bestaande om daarop voort te bouwen. In co-creatie werd het huis gemodelleerd naar het toekomstige gebruik. Beslissingen werden genomen op basis van inzichten die tijdens het ontwerp- en bouwproces naar voren kwamen. Het is een appel op samenwerken vanuit een meer dynamsiche, constructieve en open houding dan gebruikelijk.
Fysieke impact
In de materiaalkeuzes volgenden we onze eigen materialen beslisboom, met voorkomen en hergebruik op de hoogste twee tredes, daaronder biobased, dan gerecycled en als laatste nieuwe fossiele producten. Dit zorgt ervoor dat de impact van materialen op het milieu tot een minimum beperkt blijft en de toepassing van vervuilende nieuwe materialen maximaal voorkomen wordt. Dit biedt de mogelijkheid om welbewust beslissingen te kunnen nemen en voortgang te houden tijdens het dynamische ontwikkelen.
Overig
De ruimtelijke en architectonische beleving sluit nauw aan bij de manier van leven van de bewoners. Ze voelen zich er echt thuis. De materialen zijn volgens de bewoonster: “stoer, natuurlijk, mooi hout, dat soort dingen”, zoals bezoekers het vaak omschrijven. De zichtbare sporen van de oorspronkelijke bungalow maken de geschiedenis van de plek voelbaar en laten zien: een gebouw is niet veel meer dan een tijdelijke samenstelling in een doorlopend proces van transformaties.
