Van naoorlogse schoolgebouwen tot oude fabrieken, wooncoöperaties maken van alternatieve locaties een thuis - gebouwd door en voor de mensen die er wonen. Collectief wonen biedt kansen voor de Nederlandse woningmarkt, en speelt in op actuele vraagstukken in de maatschappij: hoe maken we woningen betaalbaar én verbinden we mensen met elkaar?
De gemeente Delft heeft een raamovereenkomst gesloten met drie consortia voor het ontwerp van tien kindcentra in Delft in de komende tien tot vijftien jaar. Een van deze consortia is Het Scholenatelier. Ze wonnen met een modulair houten bouwsysteem. Dit wordt direct toegepast in het ontwerp voor Kindcentrum Tanthof-West.
In mijn jeugd hoorde ik vaak de naam 'Kolenkitbuurt'. Mijn moeder was er eind jaren zestig jongerenwerker en ze had een grote liefde ontwikkeld voor deze Amsterdamse volksbuurt, waar veel mensen uit verschillende culturen samenwonen. De wijk kwam in 2009 in het nieuws als de 'meest problematische wijk van Nederland', met veel armoede, criminaliteit en werkloosheid.
In september 2025 opende het OBA Next Lab Kraaiennest, een tijdelijk bibliotheekgebouw naast metrostation Kraaiennest in Amsterdam-Zuidoost. Het gebouw is ontworpen door de architectenbureaus A-W-R (Amsterdam), Matter Makers (San Francisco) en BA-Z Studio (Bilbao), met Arie van der Neut, Antoine van Erp en Leire Baraja Rodríguez als projectarchitecten. Het initiatief voor het project kwam van Martin Berendse, directeur van de Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA), die Van der Neut vroeg een gebouw te ontwerpen dat als laboratorium voor de bibliotheek van de toekomst kan fungeren.
De Gent Waste Brick is een toonbeeld hoe ambachtelijke innovatie en opschaling tóch samen kunnen gaan. In een klimaat waar het gebruik van de gebakken baksteen steeds moeilijker te verdedigen is, ontwikkelde BC Materials voor het Design Museum Gent een duurzaam en hyper-lokaal alternatief.
Veel mensen hebben op een stoel van hem gezeten of een gebouw van hem bezocht maar weinigen zullen zijn naam kennen. Kho Liang Ie is de meest onbekende bekende ontwerper van Nederland. Een tentoonstelling in Stedelijk Museum Amsterdam brengt daarin op schitterende wijze verandering.
ARC Podium is terug en staat dit jaar in het teken van het architectonisch detail. Drie onafhankelijke vakjury's reiken de ARC27 Awards uit: de Nieuwe Architectuur Award, de Transformatie en Renovatie Award en de Niet Verhuizen maar Verbouwen Award. Meedingen? Zend je project in vóór 12 juni. Op donderdag 28 januari 2027 worden de winnaars feestelijk bekendgemaakt in het Nieuwe Instituut in Rotterdam.
Architect Caro van der Venne van Nudus maakt in haar werk relatief weinig gebruik van AI. Ja, soms bij de eindredactie van teksten of het maken van beelden, zo vertrouwde ze Michelle Gullickx en mij toe tijdens de opname van een nieuwe podcastaflevering voor 'Over architectuur gesproken'. Maar uiteindelijk blijft architectuur maken toch vooral denkwerk en daar zijn mensen nu eenmaal beter in.
Wat als het niet de vrouwen zijn die emancipatie missen, maar het hele vak? Architect Ninke Happel draait de vraag om. Want achter de scheve man-vrouwverhouding in de architectuur schuilt volgens haar een dieper probleem: een vakgebied dat structureel wordt onderschat, onderbetaald en onzichtbaar gemaakt. Door in dit essay de structurele beperkingen - maar ook de bijbehorende kansen - op een rij te zetten, roept ze heel Nederland op: #emancipeerdearchitect!
Wie bepaalt wie wordt opgenomen in de architectuurgeschiedenis? Ariadne ziet hoe vrouwen structureel uit de canon zijn geschreven en ervaart hoe haar werk wordt onderschat. Michelle signaleert hoe alle disciplines achter de schermen van de architectuur nauwelijks erkenning krijgen. Ze stelt daarom voor om, naar voorbeeld van de Oscars, ook niet-ontwerpende disciplines onderdeel te maken van de architectuurprijzen.
Meintje Delisse volgde een kronkelig pad om architect te worden. Tijdens haar mbo-opleiding bouwkunde ontdekte ze op stage in New-York de architectuur. Later deed ze, na het hbo, de Academie voor Bouwkunst. Inmiddels is ze mededirecteur bij bureau SLA en moeder van twee kinderen. 'Ik heb veel gehad aan mijn mannelijke mentoren, nu is het aan ons vrouwen om elkaar te inspireren.'
In de architectuur praten we graag over vernieuwing, vooruitgang en maatschappelijke relevantie. Maar als het gaat over wie blijft, wie doorgroeit en wie afhaakt, blijken vastgeroeste patronen opvallend hardnekkig. Al in de jaren negentig werd duidelijk dat de emancipatie in het vak vooral op papier had plaatsgevonden. 25 jaar later klinkt wat jonge vrouwen vertellen nog altijd verontrustend bekend. Dat is geen toeval - en geen individueel falen. Dat is een systeemprobleem, betoogt Lara Schrijver.
GesponsordWoningen toevoegen op een efficiënte manier, maar wel met een hoog afwerkingsniveau en een duurzame kwaliteit. Dat was de uitdaging voor architect Jeroen Hooyschuur van Hooyschuur Architecten & Adviseurs bij het ontwerp van 24 sociale huurwoningen in Haarlem, in opdracht van woningcorporatie Pré Wonen.
Gesponsord'In goed geïsoleerde woningen is gecontroleerde luchtverversing essentieel', zegt Michel Mengerink, business development concepten bij Duco. In het nieuwe dorp Reeve bij Kampen ondersteunt natuurlijke ventilatie het comfort én het energiezuinige karakter van 18 biobased eengezinswoningen.
GesponsordNieuwe regelgeving, internationale branden en veranderende bouwmethoden dwingen architecten en aannemers om kritischer naar de gevel te kijken. Niet toevallig: bij brand bepaalt de gevel mede hoe snel vuur zich verspreidt. En dan telt elke minuut. 'Je kunt één materiaal perfect op orde hebben, maar als de totale gevelopbouw niet klopt, verlies je net daar kostbare tijd.'
GesponsordIn veel gevallen wordt een gevel niet alleen op uitstraling ontworpen, maar ook op licht, zicht en ventilatie. 'Opvallend genoeg krijgt het dak diezelfde aandacht nog niet altijd', zegt Arjan Matijssen, hoofd verkoop binnendienst bij FAKRO. 'Terwijl juist daar een enorme kans ligt. Wie het dak benadert als 'vijfde gevel', ontdekt dat dakramen geen detail zijn, maar een ontwerpinstrument dat het verschil maakt tussen een goed en een uitzonderlijk gebouw.'
GesponsordNederland bouwt steeds vaker binnen de bestaande stad. Lege plekken worden ingevuld, gebouwen krijgen extra lagen en daken worden benut voor wonen, groen of ontmoeting. Dat is logisch: er is weinig ruimte buiten de stad en nieuwbouw kost landschap en natuur. Tegelijk maakt deze keuze steden drukker en compacter.
GesponsordVoor het duurzame project N206 Europaweg in Leiden worden zo'n 320.000 bakstenen gebruikt. Het bijzondere aan dit project is dat er geen traditionele gevelstenen worden gebruikt, maar circulaire bakstenen. En dat vraagt om een heel andere manier van ontwerpen en denken.
Interieurarchitectenbureau Manual Makers heeft het Raadhuis van Udenhout herontwikkeld tot een ontmoetingsplek voor de gemeenschap. Het rijksmonument uit 1849, gelegen in het centrum van Udenhout (gemeente Tilburg), diende in zijn geschiedenis als kapel, school, woning, postkantoor en raadhuis. Het ontwerp behoudt de historische gelaagdheid van het gebouw zonder één tijdslaag te reconstrueren. Stichting De Peppel neemt het dagelijks beheer en de programmering op zich.
Aan de Kop Grasweg in Amsterdam-Noord is het woonproject Kaap opgeleverd. Het ensemble bestaat uit vijf woongebouwen met in totaal 70 appartementen, commerciële ruimten op de begane grond en een horecapaviljoen. Het project is ontworpen door Powerhouse Company, Orange Architects en Next architects, in opdracht van Amvest en COD. Kaap maakt deel uit van Cityplot Buiksloterham, een stedenbouwkundig plan van Studioninedots en Delva Landscape Architects.
Een studievriendin emigreerde voor de liefde naar Zweden en werkt daar als architect op een groot ingenieursbureau. 'Ik voel me hier soms meer ambtenaar dan architect', vertrouwde ze me een keertje toe. Soms ontwerpt ze een gebouw waarop ze super trots is. Vaker werkt ze aan gewoon een goed gebouw, dat functioneert naar behoren en waar niet veel op aan te merken valt, maar dat niet de aandacht trekt van concullega's of de (architectuur)media.
Sinds de jaren negentig bouwde China op een nauwelijks te bevatten schaal: honderden luchthavens, duizenden musea en compleet nieuwe stadsdelen verrezen in recordtempo. Maar inmiddels is de keerzijde zichtbaar. Door het hele land staan half afgemaakte torens, lege fabrieken en verlaten bouwplaatsen als stille getuigen van een vastgelopen systeem.
Shift Landmark in Rotterdam zet in op een duurzaam icoon. Het Slavernijmuseum in Amsterdam op een inclusief gebouw. Het Design Museum in Gent bewijst dat het allebei kan.
Soms ontvangt de redactie een ingezonden artikel dat meteen staat als een huis. Een opiniestuk waar we redactioneel bijna niks meer aan hoeven doen. Zoals het artikel van Marianne Boonekamp waarin ze boud stelde: dat vrouwen uit de architectuur verdwijnen is niet de kern van het probleem, maar een symptoom van een verziekte branche.
