De Mies van der Rohe Award ging dit jaar naar een renovatie: het naoorlogse Palais des Exposition in Charleroi. De jury kreeg in totaal meer dan 400 projecten te zien uit heel Europa. Het ontwerp voor het Waalse congrescentrum sprong eruit vanwege de gedurfde, vindingrijke aanpak. De prijswinnende architecten vertellen hoe ze tot de keuze kwamen van een enkele toevoeging en vooral 'dingen wegnemen'.
De omgevingsdienst doet onderzoek naar de veiligheid van woongebouw W2, ontworpen door Faro Architecten in de Amsterdamse nieuwbouwwijk Brasa Village. De aannemer paste tijdens de bouw de constructie aan, zonder de opdrachtgever Eigen Haard en de toezichthouder op de hoogte te stellen. De dienst zegt verbijsterd te zijn.
Hoe ontwerp je een groot commercieel kantoorgebouw zonder automatisch naar beton, staal en veel glas te grijpen? Met het houten gebouw Hortus in Basel zocht Herzog & de Meuron naar een radicaal ander antwoord. Het kantoorgebouw fungeert als grootschalig experiment in circulair en emissiearm bouwen - en voldoet nu al aan de Zwitserse klimaatdoelen voor 2050.
De Vries en Verburg groeit hard, en zocht bij hun uitvalsbasis in Stolwijk extra ruimte voor vergaderen, samenwerken en werkplekken. Het bedrijf greep deze opgave aan om te laten zien wat er mogelijk is op het gebied van duurzaam bouwen, en wat ze als bouwer op dat gebied in huis hebben. Het nieuwe kantoor moest niet alleen functioneel zijn, maar ook toekomstgericht, duurzaam en betekenisvol: een gebouw dat laat zien waar De Vries en Verburg voor staat en dat inspireert voor de sector.
Waar in de Kolenkitbuurt in Amsterdam-West de ene na de andere portiekflat plaatsmaakt voor nieuwbouw, bewijst architect Marjolein van Eig dat het ook anders kan. Met gerichte ingrepen en oog voor detail transformeert zij een verouderd halfopen woonblok in de Akbarstraat tot toekomstbestendige sociale huurwoningen. Ze laat daarmee zien hoe deze naoorlogse typologie nog altijd bijdraagt aan ontmoeting, een gevarieerde woningvoorraad en stedelijke kwaliteit. En wat we kwijtraken bij sloop.
Bij de presentatie van ´Rem Before Koolhaas´ noemt Rem Koolhaas zichzelf een gesloten en weinig opzienbarend mens. De bundel met zijn vroege journalistieke werk laat juist een nieuwsgierige schrijver zien, die de wereld al construerend met woorden verkende, lang voordat hij dat met gebouwen deed.
Dat een verbouwing nooit klaar is weet elke doe-het-zelfverbouwer, maar Aura Luz Melis en Barend Koolhaas doen er in hun huis in Amsterdam nog een schepje bovenop. Voor hen is het bouwproces een uitgelezen kans om te experimenten met de wisselwerking tussen materiaal, ruimte en beplanting. En na vijf jaar verbouwen spat het plezier er nog steeds van af.
Terwijl duurzaamheid in de bouwsector vaak nog benaderd wordt als een technische opgave, pleit architect Bram Aerts voor een bredere blik. Volgens de medeoprichter van het Gentse architectenbureau Atama gaat duurzame architectuur net zo goed over cultuur, werkgelegenheid en sociale verbondenheid. 'We willen de positie van cultuur in de samenleving versterken en haar toegankelijk maken voor een breed publiek.'
Met een zelfbouw tiny house begon Daniel Venneman zijn bureau Woonpioniers. Nu, ruim tien jaar later, is zijn missie nog hetzelfde: geen 'gefrunnik in de marge', maar het ontwikkelen van systemen en producten. Niet uit gemakzucht, maar vanuit een idealistisch gedreven en radicale visie op wat een architect in deze tijd zou moeten zijn.
Bouwen met zand en klei was eeuwenlang gemeengoed totdat gewapend beton en staal hun intrede deden. Nu de bouwsector zoekt naar materialen met een lage CO2-voetafdruk, keert leembouw terug. Niet alleen als afwerking, maar ook constructief - mits architecten bereid zijn mee te bewegen met de eisen en mogelijkheden van het materiaal.
Architect Pieter Bedaux begon in 2020 voor zichzelf om meer tijd te hebben voor ontwerpen. Dat betaalt zich uit bij drie geschakelde villa's op een nieuw landgoed. Om het milieu en landschap voorop te stellen, hield hij de vorm eenvoudig - en ontwierp met zorgvuldigheid de overgang tussen hof, tuin en landschap. Resultaat: een subtiele balans tussen openheid, privacy en luxe.
Wat gebeurt er als een architect bewust afstand doet van het auteurschap? Op Deelerf BuitenDelen in Lettele leidde dat niet tot een vormeloos compromis, maar juist tot een hecht samenhangend woonerf. Architect Daniël Venneman van Woonpioniers toont hoe pragmatisch ecologisch ontwerpen kan leiden tot een collectief woonproject, dat betaalbaar, bezield en verbonden met het landschap is.
GesponsordArchitecten willen ontwerpen die karakter hebben. Toch worden materiaalkeuzes in de praktijk vaak gestuurd door iets anders: zekerheid. Voldoet het aan de brandeisen? Hoe duurzaam is het materiaal? Wat betekent de keuze voor het onderhoud op de lange termijn? En hoe kijkt de opdrachtgever naar de investering? 'Allemaal begrijpelijke vragen. Maar daardoor vallen ontwerpers vaak terug op bekende oplossingen. Niet omdat die altijd het beste passen bij het ontwerp, maar omdat ze vertrouwd zijn', zegt Mart Steitner van WoodMart.
GesponsordGaragedeuren vervullen tegenwoordig een bredere functie dan alleen het afsluiten van een garage, aldus Daan Bol, directeur van Toelevering Online. 'Ze maken steeds vaker deel uit van het ontwerp van een woning en spelen een rol op het gebied van gebruiksgemak, energieprestaties en veiligheid.' Door technologische ontwikkelingen zijn de mogelijkheden de afgelopen jaren aanzienlijk uitgebreid.
GesponsordWoningen toevoegen op een efficiënte manier, maar wel met een hoog afwerkingsniveau en een duurzame kwaliteit. Dat was de uitdaging voor architect Jeroen Hooyschuur van Hooyschuur Architecten & Adviseurs bij het ontwerp van 24 sociale huurwoningen in Haarlem, in opdracht van woningcorporatie Pré Wonen.
GesponsordEntreeoplossingen moeten zowel qua uitstraling als functionaliteit goed aansluiten bij een gebouw. Dit zegt Iris Taam, adviseur Architecten binnen Boon Edam Nederland. Zij verbindt in haar werk de esthetische wensen van architecten met de functionele eisen die aan een entree worden gesteld.
GesponsordDuurzaamheid, circulariteit, losmaakbaarheid, CO₂-reductie en strengere regelgeving: architecten en leveranciers krijgen steeds meer eisen op hun bord. Tegelijkertijd moeten gebouwen esthetisch, technisch én financieel kloppen. De uitdaging ligt tegenwoordig dus niet alleen in mooie ontwerpen, maar ook in oplossingen die technisch bewezen én toekomstbestendig zijn.
GesponsordIn het Brabantse Standdaarbuiten wordt het huidige suikerentrepot door Bezemer Bouw getransformeerd naar 44 appartementen. Doordat het suikerentrepot vroeger diende als opslagplaats voor suiker, heeft het een bijzonder karakter.
De opgave betrof het ontwerpen van een rolstoeltoegankelijke tussenwoning op een voormalig schoolterrein in Dordrecht. De uitdaging was om ingrijpende functionele eisen voor een rollend leven te vertalen naar een eenvoudige, ruimtelijke indeling met een vrolijke sfeer. Belangrijk, omdat de bewoner veel tijd binnenshuis doorbrengt. Het resultaat moest een harmonieus totaalontwerp zijn dat optimaal aansluit bij het optimisme en de levenslust van de opdrachtgevers, voor een beperkt bouwbudget.
Een levendige, aantrekkelijke en veilige winkelomgeving creëren voor bewoners en bezoekers, gericht op: 1 City at eye level; de eerste zichtbaarheid gaat naar de plint, deze moet kwaliteit en aantrekkelijkheid bieden. Dit zorgt voor een prettige leefomgeving en sociale veiligheid. 2 Diverse functies die naast elkaar landen op het maaiveld, zonder onrustig beeld. 3 Zichtbaarheid ondernemers en onderlinge samenhang met andere clusters. 4 Aantrekkelijke entreeopgang naar woningen op verdieping.
Beste minister Boekholt-O'Sullivan, na mijn eerste brief van 11 maart kan ik het niet laten u opnieuw te schrijven. Ditmaal over uw omvangrijke beleidsbrief aan de Tweede Kamer. Uw ambitie is om honderdduizend woningen per jaar te bouwen. Het overgrote merendeel wordt nieuwbouw op uitleglocaties. Daarbij heeft u uw hoop gevestigd op industriële bouwmethoden. Wellicht heeft het te maken met het zomerreces, maar toen ik dat las, moest ik denken aan de vakantieparken van EuroParcs.
Onze websitestatistieken verraden dat jullie groot fan zijn van de familie Koolhaas. Zowel de review van Martine Bakker over 'Rem Before Koolhaas' als Marianne Boonekamps bespreking van het woonhuis van zijn neef Barend Koolhaas en Aura Luz Melis zijn goed gelezen. Terwijl Rem Koolhaas tijdens de boekpresentatie constateerde dat hij eigenlijk zijn hele leven hetzelfde doet, vertelde Barend Koolhaas dat hij zoekt naar ruimte die uitnodigt tot verandering. 'Ruimte moet van alles kunnen zijn. Ik wil niks vastleggen.'
Wat een goed nieuws: vanaf 1 september heeft Nederland een nieuwe Rijksbouwmeester. En wat voor een: Cécilia Gross brengt een uitgesproken visie op het vak mee naar het Rijksbouwmeesterschap. Dat is niet alleen goed nieuws voor het Rijk, maar hopelijk ook een signaal voor de rest van de sector. Want sinds het ontstaan van het ambt in 1806 is zij pas de tweede vrouw die deze functie bekleedt.
Af en toe win je een prijsvraag door er niet aan mee te doen. Zoals die voor het Shift Landmark, een hotel- en congrescentrum van 240 miljoen euro in het icoonhongerige Rotterdam. Dit nieuwe wereldwonder, aldus de initiatiefnemers, zal klimaatverandering helpen stoppen middels bewustwording. Een ambitieuze doelstelling, waarvoor zware middelen worden ingezet. De lijvige en blikvangende nieuwbouw huisvest een immersive experience die 'miljoenen bezoekers' zal overtuigen om de thermostaat een graadje lager te zetten. Kaartjes voor deze planeetreddende ervaring kosten, mocht het gebouw er daadwerkelijk komen, tussen de 20 en 45 euro.
