Nergens is het Rijksvastgoedbedrijf zo nadrukkelijk aanwezig als in Den Haag. Maar de belangen van het Rijk en die van de stad lopen lang niet altijd gelijk op. Ministeries en internationale instellingen staan voor openheid en democratie, maar hun gebouwen keren zich door veiligheidseisen steeds vaker van de stad af. Na twee jaar onderzoek pleiten gemeente Den Haag, Rijksvastgoedbedrijf en Atelier Rijksbouwmeester voor een andere manier van samenwerken: met wederkerigheid en 'radicale empathie' als uitgangspunt.
BNA heeft overeenstemming bereikt met FNV, CNV en De Unie over een nieuwe cao voor architectenbureaus. De cao heeft een looptijd van twee jaar, van 1 juli 2026 tot 1 juli 2028. De afspraken moeten zorgen voor meer stabiliteit en voorspelbaarheid voor zowel architectenbureaus als hun medewerkers.
HOP Architecten heeft een voormalig monumentaal kerkgebouw in Amsterdam getransformeerd tot buitenschoolse opvang KleintjeZuid. Het ontwerp is gericht op kinderen van vier tot twaalf jaar en combineert speel-, verblijfs- en werkplekken binnen de bestaande structuur van het gebouw.
Een dikke boom hoeft niet ouder te zijn dan een dunne. En meer bos is niet per definitie beter. Tijdens een excursie door het bos van Amerongen rekent bosbeheerder Simon Klingen af met de ene na de andere vanzelfsprekendheid over bomen en hout. Meer kennis over bosbeheer legt een essentiële basis voor architecten die in hout ontwerpen. Architecten Jan Nauta en Inez Tan stuurden hun hele bureau het bos in.
Wat betekent het om architect te zijn? Die vraag hield Ruben Dahmen bezig terwijl hij eigenhandig voor 5000 euro zijn huis van 38 vierkante meter verbouwde in Amsterdam-Noord. Zijn insteek was simpel: ontwerpen mocht niet digitaal en met uitsluitend lokale restmaterialen. Wat begon als verbouwing van zijn eerste huis, werd een manifest tegen mateloosheid.
Op het eerste gezicht is het vakantiehuis van Kees Kaan aan het Veerse Meer een strakke witte doos. Maar achter die ogenschijnlijke eenvoud gaat een architectuur schuil die tot in de kleinste details is geregisseerd. Toch voelt het huis nergens rigide. Met schuifdeuren, splitlevelvloeren en wisselende plafondhoogtes beweegt het mee met het weer, het seizoen of het humeur.
Wat gebeurt er als de bodem waarop een nieuw huis wordt neergezet, tevens het belangrijkste bouwmateriaal is? Voor een woning in het Zuid-Engelse Wiltshire gebruikte Tuckey Design Studio lokaal gewonnen, ongestabiliseerd leem, aangevuld met sloopmateriaal van het oude buitenhuis dat er eerst stond. Het resultaat oogt alsof het huis niet is gebouwd, maar uit het landschap zelf is gegroeid.
Hoe leuk is het architectenvak als je maandag sparingen in plafonds tekent, dinsdag BIM-classificaties corrigeert, woensdag aanbestedingsdocumentatie maakt, donderdag woningplattegronden aanpast voor een verkoopmatrix en vrijdag een prijsvraag voorbereidt die het bureau nauwelijks kan winnen?
Op woensdag 30 september organiseert de Architect weer een avond in Pakhuis de Zwijger. De avond staat in het teken van 'logica zonder labels', het thema van de nieuwste printeditie. In dit nummer onderzoeken we alternatieve manieren van duurzaam bouwen: niet gericht op certificaten, maar op lokale netwerken en nieuwe materialen. Sprekers in Pakhuis de Zwijger zijn Christina Eickmeier, Laura van Santen, Jan Nauta, Willie Vogel, Daniël Venneman en Floor Arons.
Design Museum Gent is een toonbeeld van een duurzaam en 'bioregionaal' ontwerp. Maar bovenal overtuigt de architectuur van Carmody Groarke en Atama, die zij ontwierpen in samenwerking met Re-st. De monolithische gevels voegen zich naadloos in het historische centrum van de stad en de raak gekozen gevelopeningen trekken de bezoeker als vanzelf naar binnen.
De bouwsector moet razendsnel verduurzamen, maar innovatieve materialen als mycelium, olifantsgras en gerecycled bouwafval passen slecht in regelgeving en procedures die zijn gemaakt voor beton, baksteen en staal. Volgens experts zijn er drie manieren om die impasse te doorbreken: grootschaliger experimenteren, vernieuwers een stem geven in normcommissies en wet- en regelgeving veel sneller aanpassen.
Hoe ontwerp je een groot commercieel kantoorgebouw zonder automatisch naar beton, staal en veel glas te grijpen? Met het houten gebouw Hortus in Basel zocht Herzog & de Meuron naar een radicaal ander antwoord. Het kantoorgebouw fungeert als grootschalig experiment in circulair en emissiearm bouwen - en voldoet nu al aan de Zwitserse klimaatdoelen voor 2050.
GesponsordArchitecten krijgen steeds vaker te maken met strengere eisen op het gebied van brandveiligheid, inbraakwerendheid, geluid, duurzaamheid en regelgeving. Hierdoor verschuift ook de rol van de leverancier. 'Straks moet je voor vrijwel alles kunnen aantonen dat een oplossing voldoet', aldus Benno Schiphorst van bct architecten, ingenieurs & adviseurs. 'Dat vraagt om veel meer onderbouwing dan vroeger.'
GesponsordArchitecten zoeken kozijnen die zowel esthetisch als toekomstbestendig zijn. Met het Elegant-gamma, de volledig gerecyclede Phoenix-profielen en innovaties als ThermoFibra en Forthex biedt Deceuninck een op maat gemaakte combinatie van strak design en duurzame prestaties.
GesponsordOm de CO₂-uitstoot van gebouwen te verlagen, ontwikkelde Reynaers Aluminium het hybride vliesgevelsysteem TimberWall 50. Hierbij worden hout en aluminium ingezet op hun sterkste eigenschappen. 'Je moet materialen gebruiken waar ze het beste tot hun recht komen', aldus Bart Hellings, Hoofd Projectteam bij Reynaers.
GesponsordIn de hedendaagse architectuur verandert de badkamer steeds vaker van een functionele ruimte in een hoogwaardige wellnessomgeving. Met de Spa-productlijn biedt GROHE daarvoor modulaire en aanpasbare sanitaire oplossingen. 'De focus ligt hierbij op de integratie van technologische precisie, maatwerk in materiaalkeuze en een eenduidige ontwerpvisie voor het gehele interieur', zegt Christian Götter van GROHE.
GesponsordMet Pirrouet® ontwikkelde Vandersanden een gevelsteen die tijdens productie CO₂ opneemt in plaats van uitstoot, goed voor een netto negatieve voetafdruk van -35,5 kg CO₂ per ton. De gevelsteen geeft op een veilige en verantwoorde manier een tweede leven aan opgewerkte industriële reststromen uit de staalindustrie. Sinds kort is er een nieuw langformaat op de markt: de XXL44-S.
GesponsordWaar prefab bouwen vaak wordt geassocieerd met standaardisatie en efficiëntie, draait architectuur juist om identiteit en uitstraling. Die twee werelden lijken op het eerste gezicht niet samen te gaan. Toch neemt de vraag naar oplossingen die beide combineren toe. Vooral in de utiliteitsbouw worden gebouwen niet langer uitsluitend beoordeeld op functionaliteit; ook uitstraling, materiaalgebruik en beleving spelen een steeds grotere rol. Dat geldt ook voor grote bedrijfshallen.
SPOT Tower E maakt deel uit van de transformatie van Amsterdam Amstel III: van monofunctioneel kantorengebied naar een levendige, gemengde stadswijk. De opgave was een woontoren te ontwerpen die méér doet dan wonen alleen — een gebouw dat actief bijdraagt aan gezondheid, sociale interactie en duurzame mobiliteit binnen een hoogstedelijke context.
De nadrukkelijke wens van de opdrachtgever was om de karakteristieke vooroorlogse twee-onder-een-kapwoning volledig toekomstbestendig te transformeren. De woning kampte met constructieve beperkingen, achterstallig onderhoud en een indeling die niet meer aansloot op het gezinsleven. Gevraagd werd om meer ruimtelijkheid, duurzaamheid, bergruimte en werkplekken, met behoud van de unieke locatie en het uitzicht op het aangrenzende weiland als uitgangspunt voor binnen- en buitenleven.
De baksteenindustrie veroorzaakt met een productie van 1500 miljard bakstenen per jaar wereldwijd een serieus deel van de mondiale CO2-uitstoot. Een duurzamer alternatief is welkom en wordt door instanties en overheden toegejuicht, zou je denken. Maar niks is minder waar. Veel architectenbureaus die samen met experts en producenten nieuwe duurzame bouwmaterialen ontwikkelen, botsen tegen een muur van regelgeving en certificeringsprocedures.
Het is eindelijk stil. Mijn kinderen zijn sinds deze week weer naar school, al begonnen de middelbare scholen van mijn oudste twee met een studiedag. Maar vandaag is iedereen de deur uit. Ik ben thuis, want bij VMN-media werken we hybride. Daar zitten voor- en nadelen aan. Zo zijn mijn donderdagen soms zonder afspraken, dan heb ik tijd om te schrijven. Tegelijkertijd loop ik de dag ervoor vaak een marathon van afspraak naar afspraak. Na zo'n dag is mijn creativiteit ver te zoeken.
De beste ontwerpideeën laten zich niet afdwingen. Ze ontstaan vaak onverwacht, op het snijvlak van toeval, ervaring en aandachtig zoeken. Pieter Bedaux onderzoekt hoe echte ontwerpdoorbraken voortkomen uit menselijke serendipiteit. Maar kan kunstmatige intelligentie die rol ook vervullen?
De zomer van de Architect stond in het teken van 10 favoriete vakantiebestemmingen van 10 architecten. We konden meereizen naar het Brazilië van Lina Bo Bardi met Marianne Loof en keken door de bril van Kim Wandel anders naar Rome. Ze bezocht niet de barokke kerken van Bernini en Borromini, maar trok maar de Romeinse buitenwijken voor inspiratie.
