Wat een goed nieuws: vanaf 1 september heeft Nederland een nieuwe Rijksbouwmeester. En wat voor een: Cécilia Gross brengt een uitgesproken visie op het vak mee naar het Rijksbouwmeesterschap. Dat is niet alleen goed nieuws voor het Rijk, maar hopelijk ook een signaal voor de rest van de sector. Want sinds het ontstaan van het ambt in 1806 is zij pas de tweede vrouw die deze functie bekleedt.
Tien teams buigen zich momenteel over een nodige en gevoelige architectuuropgave: het Nationaal Slavernijmuseum. In deze tweede fase van de prijsvraag werken zij een visie uit. Eén gebouw voor vele duizenden particuliere gevoelens - bestaan er wereldwijd voorbeelden of is de opgave in Amsterdam uniek?
We hebben vanaf september een nieuwe Rijksbouwmeester! En wat voor een: Cécilia Gross brengt een uitgesproken visie op het vak mee naar het Rijksbouwmeesterschap. Dat is niet alleen goed nieuws voor het Rijk, maar hopelijk ook een signaal voor de rest van de sector. Want momenteel zijn vrouwen binnen de architectuur nog steeds ondervertegenwoordigd, vooral in topposities. Zo is Groos sinds het ontstaan van het ambt in 1806 pas de tweede vrouw die deze functie bekleedt. Nu ook de BNA op zoek is naar een nieuwe voorzitter 'die staat voor een professionele, inclusieve branche', zou een expliciete uitnodiging voor vrouwen om zich kandidaat te stellen eigenlijk niet mogen ontbreken.
Gemeente Amsterdam heeft een volgende stap gezet in de ontwikkeling van de zuidwestoevers van de Sloterplas met een nieuw gebouw voor Meervaart. De laatste 5 architectenteams die kans hebben op de opdracht zijn bekend gemaakt.
Af en toe win je een prijsvraag door er niet aan mee te doen. Zoals die voor het Shift Landmark, een hotel- en congrescentrum van 240 miljoen euro in het icoonhongerige Rotterdam. Dit nieuwe wereldwonder, aldus de initiatiefnemers, zal klimaatverandering helpen stoppen middels bewustwording. Een ambitieuze doelstelling, waarvoor zware middelen worden ingezet. De lijvige en blikvangende nieuwbouw huisvest een immersive experience die 'miljoenen bezoekers' zal overtuigen om de thermostaat een graadje lager te zetten. Kaartjes voor deze planeetreddende ervaring kosten, mocht het gebouw er daadwerkelijk komen, tussen de 20 en 45 euro.
Duurzaam bouwen gaat niet alleen over de gebruikte materialen. Ook de stedenbouwkundige opzet is grote invloed op de CO₂-uitstoot. Twee recente onderzoeken laten zien dat keuzes over dichtheid, mobiliteit en openbare ruimte vaak meer verschil maken dan of de gebouwen zijn opgetrokken uit beton, hout of biobased materialen. Vooral de impact van materiaal voor infrastructuur en transportgebonden uitstoot is aanzienlijk.
Na diverse demonstraties en manifesten de afgelopen jaren, kaart nu ook het College van Rijksadviseurs de prangende woonopgave aan. Het nieuwste rapport verhult een uitgesproken visie - het koppelt een welhaast socialistisch wereldbeeld aan de actuele klimaatopgave. Voorbeeldprojecten dienen als reality check: het kan wél.
Met een zelfbouw tiny house begon Daniel Venneman zijn bureau Woonpioniers. Nu, ruim tien jaar later, is zijn missie nog hetzelfde: geen 'gefrunnik in de marge', maar het ontwikkelen van systemen en producten. Niet uit gemakzucht, maar vanuit een idealistisch gedreven en radicale visie op wat een architect in deze tijd zou moeten zijn.
Wat als het niet de vrouwen zijn die emancipatie missen, maar het hele vak? Architect Ninke Happel draait de vraag om. Want achter de scheve man-vrouwverhouding in de architectuur schuilt volgens haar een dieper probleem: een vakgebied dat structureel wordt onderschat, onderbetaald en onzichtbaar gemaakt. Door in dit essay de structurele beperkingen - maar ook de bijbehorende kansen - op een rij te zetten, roept ze heel Nederland op: #emancipeerdearchitect!
Wie bepaalt wie wordt opgenomen in de architectuurgeschiedenis? Ariadne ziet hoe vrouwen structureel uit de canon zijn geschreven en ervaart hoe haar werk wordt onderschat. Michelle signaleert hoe alle disciplines achter de schermen van de architectuur nauwelijks erkenning krijgen. Ze stelt daarom voor om, naar voorbeeld van de Oscars, ook niet-ontwerpende disciplines onderdeel te maken van de architectuurprijzen.
Meintje Delisse volgde een kronkelig pad om architect te worden. Tijdens haar mbo-opleiding bouwkunde ontdekte ze op stage in New-York de architectuur. Later deed ze, na het hbo, de Academie voor Bouwkunst. Inmiddels is ze mededirecteur bij bureau SLA en moeder van twee kinderen. 'Ik heb veel gehad aan mijn mannelijke mentoren, nu is het aan ons vrouwen om elkaar te inspireren.'
In de architectuur praten we graag over vernieuwing, vooruitgang en maatschappelijke relevantie. Maar als het gaat over wie blijft, wie doorgroeit en wie afhaakt, blijken vastgeroeste patronen opvallend hardnekkig. Al in de jaren negentig werd duidelijk dat de emancipatie in het vak vooral op papier had plaatsgevonden. 25 jaar later klinkt wat jonge vrouwen vertellen nog altijd verontrustend bekend. Dat is geen toeval - en geen individueel falen. Dat is een systeemprobleem, betoogt Lara Schrijver.
GesponsordArchitecten willen ontwerpen die karakter hebben. Toch worden materiaalkeuzes in de praktijk vaak gestuurd door iets anders: zekerheid. Voldoet het aan de brandeisen? Hoe duurzaam is het materiaal? Wat betekent de keuze voor het onderhoud op de lange termijn? En hoe kijkt de opdrachtgever naar de investering? 'Allemaal begrijpelijke vragen. Maar daardoor vallen ontwerpers vaak terug op bekende oplossingen. Niet omdat die altijd het beste passen bij het ontwerp, maar omdat ze vertrouwd zijn', zegt Mart Steitner van WoodMart.
GesponsordGaragedeuren vervullen tegenwoordig een bredere functie dan alleen het afsluiten van een garage, aldus Daan Bol, directeur van Toelevering Online. 'Ze maken steeds vaker deel uit van het ontwerp van een woning en spelen een rol op het gebied van gebruiksgemak, energieprestaties en veiligheid.' Door technologische ontwikkelingen zijn de mogelijkheden de afgelopen jaren aanzienlijk uitgebreid.
GesponsordWoningen toevoegen op een efficiënte manier, maar wel met een hoog afwerkingsniveau en een duurzame kwaliteit. Dat was de uitdaging voor architect Jeroen Hooyschuur van Hooyschuur Architecten & Adviseurs bij het ontwerp van 24 sociale huurwoningen in Haarlem, in opdracht van woningcorporatie Pré Wonen.
GesponsordEntreeoplossingen moeten zowel qua uitstraling als functionaliteit goed aansluiten bij een gebouw. Dit zegt Iris Taam, adviseur Architecten binnen Boon Edam Nederland. Zij verbindt in haar werk de esthetische wensen van architecten met de functionele eisen die aan een entree worden gesteld.
GesponsordDuurzaamheid, circulariteit, losmaakbaarheid, CO₂-reductie en strengere regelgeving: architecten en leveranciers krijgen steeds meer eisen op hun bord. Tegelijkertijd moeten gebouwen esthetisch, technisch én financieel kloppen. De uitdaging ligt tegenwoordig dus niet alleen in mooie ontwerpen, maar ook in oplossingen die technisch bewezen én toekomstbestendig zijn.
GesponsordIn het Brabantse Standdaarbuiten wordt het huidige suikerentrepot door Bezemer Bouw getransformeerd naar 44 appartementen. Doordat het suikerentrepot vroeger diende als opslagplaats voor suiker, heeft het een bijzonder karakter.
Het voormalige tribunegebouw op Megaland in Landgraaf, bekend als het terrein van het jaarlijkse Pinkpop-festival, is na een revitalisatie door Dreessen Willemse Architecten, opnieuw in gebruik genomen. Het technisch verouderde gebouw zou oorspronkelijk worden gesloopt, maar de bestaande staal-betonconstructie bleek geschikt voor hergebruik. Het gebouw is getransformeerd tot een multifunctionele locatie die het hele jaar kan worden ingezet voor evenementen en andere activiteiten.
Op Terschelling is een nieuwe vakantiewoning gerealiseerd, ontworpen door Unknown Architects, die zich aanpast aan het omliggende duinlandschap. Het ontwerp combineert traditionele elementen uit de omgeving met moderne bouwtechnieken en biedt aan de achterzijde uitzicht op het landschap.
Hoe krijgen architecten opnieuw invloed op de manier waarop we wonen organiseren? Door zich te presenteren als ontwerper van woonvormen, gemeenschappen, systemen en maatschappelijke waarden. Deze week publiceerde de redactie 5 inspirerende verhalen die deze stelling onderstrepen.
Of ze misschien op haar tweede werkdag de afspraak met Pieter Bedaux van Floortje Keijzer wilde overnemen? Ja hoor, maar al te graag. En zo stapte onze nieuwe collega Martine Bakker voor station Tilburg in de auto bij Bedaux. Samen gingen ze op weg naar Leijvennen, een nieuw landgoed, gerealiseerd op voormalig Noord-Brabants akkerland tussen Riel en Goirle. Met achterin een grote houten maquette.
SAWA is vorige week uitgeroepen tot BNA Beste Gebouw van het Jaar. Voor het eerst is deze week de Architectuur Prijs Vlaanderen uitgereikt. In Veghel ontving het Kloosterkwartier gisteren de Sociale Impact Prijs. Daarnaast lopen er momenteel tal van lokale architectuurprijzen. Zo ging de Amsterdamse Architectuurprijs naar de Universiteitsbibliotheek van de UvA en naar wooncoöperatie De Nieuwe Meent.
Andrew Groarke, David Kohn, Inez Tan, Kunlé Adeyemi, Mariam Issoufou, Jayden Ali, Tania Concko, Christian Benimana, Meriem Chabani en Lyongo Juliana. Dit zijn de tien ontwerpers die door de gemeente als eerste worden genoemd in de opsomming van de ontwerpteams die op de shortlist staan om een ontwerp te maken voor het Slavernijmuseum in Amsterdam.
