In een ontwerpoverleg liggen zes varianten naast elkaar op tafel. Alle passen binnen het programma. De bezonning voldoet. De netto-bruto-verhouding is efficiënt. De bouwkosten blijven binnen bandbreedte. 'Technisch kunnen ze alle zes', zegt iemand. Even blijft het stil. Want precies daar begint het echte ontwerpprobleem.

De eengezinswoning is nog altijd de standaard in de Nederlandse woningbouw - en precies daar zit volgens hoogleraar Tess Broekmans het probleem. Gezinsvormen veranderen en de ruimte is steeds beperkter. 'We zouden de komende tien jaar geen nieuwe eengezinswoningen moeten toevoegen, want er staan er al genoeg,' stelt ze. Niet alleen om ruimte efficiënter te gebruiken, maar ook om architecten en ontwikkelaars te verleiden tot innovatie.

Terwijl betaalbaarheid het woningdebat domineert, wordt er veel gebouwd voor het midden- en hogere segment. De Piek in Rotterdam, Hooghe Delft en de parkvilla's van Elzenhagen in Amsterdam-Noord tonen hoe aantrekkelijk stedelijk wonen kan zijn met ruimte, uitzicht en culturele voorzieningen binnen handbereik. Én hoe bouwen voor kapitaalkrachtigen gebiedsontwikkeling kan aanjagen waarbij concentratie van armoede wordt voorkomen.

Voor het ontwerp van onze gebouwde omgeving - of het nu om woningen of openbare ruimte gaat - kijken we niet goed naar hoe mensen werkelijk leven. Dit is deze week de boodschap van zowel Beatriz Ramo als Eva James. Beide zetten zich af tegen een manier van ontwerpen die vertrekt vanuit bestaande systemen, aannames en efficiëntie.

BureauVanEig heeft 75 rijwoningen van het complex Dalveen in de wederopbouwwijk De Venen, Den Haag Zuidwest, verduurzaamd naar energielabel A++. De woningen uit 1958, eigendom van Hof Wonen, zijn gegroepeerd in drie rijtjes en maken deel uit van het stempelplan De Venen. Het project is uitgevoerd in opdracht van Hof Wonen en Era Contour, die ook als aannemer optrad.

In de zuidpunt van het Utrechtse transformatiegebied Wisselspoor heeft Arons en Gelauff architecten een woonblok opgeleverd dat het industriële verleden van de locatie als vertrekpunt neemt. De gevel verwijst naar de sheddaken van de naastgelegen Wagenmakerij: een zaagtandgevel in twee maten, omhuld met roestkleurig strekmetaal. Ter hoogte van de balkons en de puien opent de gevel zich; elders blijft het materiaal gesloten. De betonnen plint heeft dezelfde kleur als het metaal.