Het Nederlandse architectuurbeleid verloor de afgelopen decennia aan politieke en culturele zeggingskracht. Tegelijkertijd groeide het erfgoedbeleid uit tot een stevig verankerd onderdeel van de ruimtelijke ordening. In 'Meer ruimte voor architectuur' betoogt Kirsten Schipper dat een nauwere verbinding tussen beide domeinen kan bijdragen aan een sterker architectuurbeleid én een rijkere bouwcultuur.
Een goede plint en een uitnodigende stoep kunnen spontane ontmoetingen stimuleren. Maar daarmee ontstaat nog geen gemeenschap, zegt stadspsycholoog Sander van der Ham. In de Rotterdamse wijk Carnisse laat hij zien dat sociale samenhang pas groeit wanneer bewoners samen iets ondernemen — van het aanleggen van geveltuinen tot het organiseren van straatfeesten.
In hartje Rotterdam is het nieuwe Odeon gebouwd. Woningcorporatie Woonstad vroeg ons een plan te maken voor een woongebouw op deze plek. Het toen nog bestaande Odeon -ooit een sociale ontmoetingsplek waarboven gewoond werd- was sterk verouderd en vervallen. In een tijd van hoge woningnood lag het voor de hand om op deze plek, midden in de stad, vlak bij het station en aan het Wijkpark, te verdichten. Voor de 44 kleine woningen in het oude gebouw kwamen 113 woningen van diverse grootten terug.
In de best gelezen verhalen van juni springt Noord-Brabant eruit! We publiceerden drie reviews van projecten in Den Bosch, Riel en Eindhoven. MVRDV leverde Nieuw Bergen op, een binnenstedelijk verdichtingsplan in Eindhoven. Volgens René Erven een 'vriendelijk icoon'.
Vier jonge architecten richtten 10 jaar geleden, midden in een uitgekleed architectuurklimaat, Civic Architects op. Met een uitgesproken focus op de publieke waarde van architectuur groeide het bureau uit tot een veel bekroonde praktijk, met de LocHal in Tilburg als bekendste project. Hoe wist Civic door te breken in een periode waarin de culturele infrastructuur voor architectuur juist werd afgebroken? En wat zegt hun succes over de kansen voor een nieuwe generatie architecten?
Af en toe win je een prijsvraag door er niet aan mee te doen. Zoals die voor het Shift Landmark, een hotel- en congrescentrum van 240 miljoen euro in het icoonhongerige Rotterdam. Dit nieuwe wereldwonder, aldus de initiatiefnemers, zal klimaatverandering helpen stoppen middels bewustwording. Een ambitieuze doelstelling, waarvoor zware middelen worden ingezet. De lijvige en blikvangende nieuwbouw huisvest een immersive experience die 'miljoenen bezoekers' zal overtuigen om de thermostaat een graadje lager te zetten. Kaartjes voor deze planeetreddende ervaring kosten, mocht het gebouw er daadwerkelijk komen, tussen de 20 en 45 euro.
Duurzaam bouwen gaat niet alleen over de gebruikte materialen. Ook de stedenbouwkundige opzet is grote invloed op de CO₂-uitstoot. Twee recente onderzoeken laten zien dat keuzes over dichtheid, mobiliteit en openbare ruimte vaak meer verschil maken dan of de gebouwen zijn opgetrokken uit beton, hout of biobased materialen. Vooral de impact van materiaal voor infrastructuur en transportgebonden uitstoot is aanzienlijk.
Na diverse demonstraties en manifesten de afgelopen jaren, kaart nu ook het College van Rijksadviseurs de prangende woonopgave aan. Het nieuwste rapport verhult een uitgesproken visie - het koppelt een welhaast socialistisch wereldbeeld aan de actuele klimaatopgave. Voorbeeldprojecten dienen als reality check: het kan wél.
Wat als het niet de vrouwen zijn die emancipatie missen, maar het hele vak? Architect Ninke Happel draait de vraag om. Want achter de scheve man-vrouwverhouding in de architectuur schuilt volgens haar een dieper probleem: een vakgebied dat structureel wordt onderschat, onderbetaald en onzichtbaar gemaakt. Door in dit essay de structurele beperkingen - maar ook de bijbehorende kansen - op een rij te zetten, roept ze heel Nederland op: #emancipeerdearchitect!
Wie bepaalt wie wordt opgenomen in de architectuurgeschiedenis? Ariadne ziet hoe vrouwen structureel uit de canon zijn geschreven en ervaart hoe haar werk wordt onderschat. Michelle signaleert hoe alle disciplines achter de schermen van de architectuur nauwelijks erkenning krijgen. Ze stelt daarom voor om, naar voorbeeld van de Oscars, ook niet-ontwerpende disciplines onderdeel te maken van de architectuurprijzen.
Meintje Delisse volgde een kronkelig pad om architect te worden. Tijdens haar mbo-opleiding bouwkunde ontdekte ze op stage in New-York de architectuur. Later deed ze, na het hbo, de Academie voor Bouwkunst. Inmiddels is ze mededirecteur bij bureau SLA en moeder van twee kinderen. 'Ik heb veel gehad aan mijn mannelijke mentoren, nu is het aan ons vrouwen om elkaar te inspireren.'
In de architectuur praten we graag over vernieuwing, vooruitgang en maatschappelijke relevantie. Maar als het gaat over wie blijft, wie doorgroeit en wie afhaakt, blijken vastgeroeste patronen opvallend hardnekkig. Al in de jaren negentig werd duidelijk dat de emancipatie in het vak vooral op papier had plaatsgevonden. 25 jaar later klinkt wat jonge vrouwen vertellen nog altijd verontrustend bekend. Dat is geen toeval - en geen individueel falen. Dat is een systeemprobleem, betoogt Lara Schrijver.
GesponsordArchitecten willen ontwerpen die karakter hebben. Toch worden materiaalkeuzes in de praktijk vaak gestuurd door iets anders: zekerheid. Voldoet het aan de brandeisen? Hoe duurzaam is het materiaal? Wat betekent de keuze voor het onderhoud op de lange termijn? En hoe kijkt de opdrachtgever naar de investering? 'Allemaal begrijpelijke vragen. Maar daardoor vallen ontwerpers vaak terug op bekende oplossingen. Niet omdat die altijd het beste passen bij het ontwerp, maar omdat ze vertrouwd zijn', zegt Mart Steitner van WoodMart.
GesponsordGaragedeuren vervullen tegenwoordig een bredere functie dan alleen het afsluiten van een garage, aldus Daan Bol, directeur van Toelevering Online. 'Ze maken steeds vaker deel uit van het ontwerp van een woning en spelen een rol op het gebied van gebruiksgemak, energieprestaties en veiligheid.' Door technologische ontwikkelingen zijn de mogelijkheden de afgelopen jaren aanzienlijk uitgebreid.
GesponsordWoningen toevoegen op een efficiënte manier, maar wel met een hoog afwerkingsniveau en een duurzame kwaliteit. Dat was de uitdaging voor architect Jeroen Hooyschuur van Hooyschuur Architecten & Adviseurs bij het ontwerp van 24 sociale huurwoningen in Haarlem, in opdracht van woningcorporatie Pré Wonen.
GesponsordEntreeoplossingen moeten zowel qua uitstraling als functionaliteit goed aansluiten bij een gebouw. Dit zegt Iris Taam, adviseur Architecten binnen Boon Edam Nederland. Zij verbindt in haar werk de esthetische wensen van architecten met de functionele eisen die aan een entree worden gesteld.
GesponsordDuurzaamheid, circulariteit, losmaakbaarheid, CO₂-reductie en strengere regelgeving: architecten en leveranciers krijgen steeds meer eisen op hun bord. Tegelijkertijd moeten gebouwen esthetisch, technisch én financieel kloppen. De uitdaging ligt tegenwoordig dus niet alleen in mooie ontwerpen, maar ook in oplossingen die technisch bewezen én toekomstbestendig zijn.
GesponsordIn het Brabantse Standdaarbuiten wordt het huidige suikerentrepot door Bezemer Bouw getransformeerd naar 44 appartementen. Doordat het suikerentrepot vroeger diende als opslagplaats voor suiker, heeft het een bijzonder karakter.
Bij de Faculteit Engineering Technology van Universiteit Twente worden studenten opgeleid om technologie te ontwerpen die de wereld kan veranderen. De opgave was om dit zichtbaar te maken en op een kleine kavel werkplaatsen, kantoren en flexibele laboratoria te realiseren. Cube laat zien waar de faculteit voor staat, met een gestapeld werkplaatsgebouw van 4.734 vierkantemeter BVO, als compacte uitbreiding van het Horstcomplex.
Het voormalige tribunegebouw op Megaland in Landgraaf, bekend als het terrein van het jaarlijkse Pinkpop-festival, is na een revitalisatie door Dreessen Willemse Architecten, opnieuw in gebruik genomen. Het technisch verouderde gebouw zou oorspronkelijk worden gesloopt, maar de bestaande staal-betonconstructie bleek geschikt voor hergebruik. Het gebouw is getransformeerd tot een multifunctionele locatie die het hele jaar kan worden ingezet voor evenementen en andere activiteiten.
Wat een goed nieuws: vanaf 1 september heeft Nederland een nieuwe Rijksbouwmeester. En wat voor een: Cécilia Gross brengt een uitgesproken visie op het vak mee naar het Rijksbouwmeesterschap. Dat is niet alleen goed nieuws voor het Rijk, maar hopelijk ook een signaal voor de rest van de sector. Want sinds het ontstaan van het ambt in 1806 is zij pas de tweede vrouw die deze functie bekleedt.
Hoe krijgen architecten opnieuw invloed op de manier waarop we wonen organiseren? Door zich te presenteren als ontwerper van woonvormen, gemeenschappen, systemen en maatschappelijke waarden. Deze week publiceerde de redactie 5 inspirerende verhalen die deze stelling onderstrepen.
Of ze misschien op haar tweede werkdag de afspraak met Pieter Bedaux van Floortje Keijzer wilde overnemen? Ja hoor, maar al te graag. En zo stapte onze nieuwe collega Martine Bakker voor station Tilburg in de auto bij Bedaux. Samen gingen ze op weg naar Leijvennen, een nieuw landgoed, gerealiseerd op voormalig Noord-Brabants akkerland tussen Riel en Goirle. Met achterin een grote houten maquette.
SAWA is vorige week uitgeroepen tot BNA Beste Gebouw van het Jaar. Voor het eerst is deze week de Architectuur Prijs Vlaanderen uitgereikt. In Veghel ontving het Kloosterkwartier gisteren de Sociale Impact Prijs. Daarnaast lopen er momenteel tal van lokale architectuurprijzen. Zo ging de Amsterdamse Architectuurprijs naar de Universiteitsbibliotheek van de UvA en naar wooncoöperatie De Nieuwe Meent.
