'Could the lady please step aside so this shot can be pure architects?' Deze vraag aan architect Denise Scott Brown vat treffend samen waar 'Out Of The Picture' over gaat: de onzichtbaarheid van vrouwen in de architectuur. Deze documentaire van An Ash Smolar brengt twintig vrouwelijke architecten in beeld en maakt hun werk, ideeën en strijd zichtbaar. Een nog altijd relevant verhaal dat mij maar al te bekend is.
'U bent een nul', beet Aldo Rossi een zaal vol projectontwikkelaars ooit toe. De Pritzkerprijswinnaar nam het vak van architect bloedserieus, tegelijkertijd is zijn architectuur speels, associatief en soms ronduit vrolijk. Zo kan een koffiepot een toren worden. Anno 2026 is zijn werk nog altijd relevant.
Wie ontwerpt een optopping met een gevel van graniet? Het materiaal staat te boek als het zwaarste ter wereld en is daarom lastig te combineren met een bestaande fundering. Toch heeft Ronald Janssen het toegepast in de transformatie van de voormalige telefooncentrale in Amsterdam. Die er nu staat voor de eeuwigheid.
Het Groningse woongebouw Voltage door Korth Tielens op het Europapark is de grote winnaar van de Groninger Architectuurprijs 2026. Zowel de vakjury als de publieksjury kenden de eerste prijs toe aan het woongebouw van het Amsterdamse bureau.
Geef een jonge architect de ruimte en je krijgt een ontwerp dat alle verwachtingen overtreft. Dat overkwam investeringsmaatschappij Intersaction, die aan de rand van een beschermd natuurgebied een kantoor liet ontwerpen door Studio Massimo. De ontwerpvrijheid leidde niet tot een spectaculair gebouw, maar eentje dat bijna onzichtbaar is - vol duurzame materialen en slimme details.
Hoe kindvriendelijk is de stad? Ariadne Onclin ergert zich aan speeltuinen die niet zijn ontworpen voor de jongste leeftijden. Michelle Gulickx denkt dat het probleem breder is: de stad als geheel is maar weinig speelwaardig. Misschien kunnen ornamenten daar verandering in brengen?
'Het ziet er op de beelden een beetje viezig en gammel uit, ik vind dat eigenlijk wel geweldig!' Dit schrijft architect Reimar von Meding op LinkedIn onder een post van de Architect waarin twaalf biobased sociale woningen in het dorp Marknesse door ORGA architect worden uitgelicht. De projectfoto's zien er dramatisch uit door de verschillende houtsoorten die een vlekkerig beeld geven. Mijn nieuwsgierigheid is meteen gewekt.
Van een gevelsteen met een lakenloodje tot een ruitmotief dat terugkeert in ramen, balustrades en belettering: bij Happel Cornelisse Verhoeven verbindt het detail tijdlijnen en schaalniveaus. Zulke motieven vormen volgens architect Floris Cornelisse de grammatica van een gebouw en maken het dagelijks leven leuker. Met zijn focus op detaillering is hij 'de middenvelder' van de drie partners.
Terwijl grote architectenbureaus vaak worstelen met certificaten, rekenmodellen en normeringen, werken kleine bureaus op een ander niveau aan duurzaamheid: dichtbij, tastbaar en vaak met meer oog voor maatwerk en vakmanschap. Zij experimenteren met nieuwe materialen, ontwikkelen samenwerkingen in lokale netwerken en hebben met beperkte middelen vaak veel impact, zowel op het vlak van materiaalgebruik als op proces en samenwerking.
Voor abonneesTerwijl grote architectenbureaus vaak worstelen met certificaten, rekenmodellen en normeringen, werken kleine bureaus op een ander niveau aan duurzaamheid: dichtbij, tastbaar en vaak met meer oog voor maatwerk en vakmanschap. Zij experimenteren met nieuwe materialen, ontwikkelen samenwerkingen in lokale netwerken en hebben met beperkte middelen vaak veel impact, zowel op het vlak van materiaalgebruik als op proces en samenwerking. Hoe ziet die praktijk eruit? Wat kan het vakgebied hiervan leren? En welke systeembelemmeringen staan bredere toepassing nog in de weg? De redactie van de Architect gaat op zoek naar antwoorden.
Op woensdag 30 september organiseert de Architect weer een avond in Pakhuis de Zwijger. De avond staat in het teken van 'logica zonder labels', het thema van de nieuwste printeditie. In dit nummer onderzoeken we alternatieve manieren van duurzaam bouwen: niet gericht op certificaten, maar op lokale netwerken en nieuwe materialen. Sprekers in Pakhuis de Zwijger zijn Christina Eickmeier, Laura van Santen, Jan Nauta, Willie Vogel, Daniël Venneman en Floor Arons.
Design Museum Gent is een toonbeeld van een duurzaam en 'bioregionaal' ontwerp. Maar bovenal overtuigt de architectuur van Carmody Groarke en Atama, die zij ontwierpen in samenwerking met Re-st. De monolithische gevels voegen zich naadloos in het historische centrum van de stad en de raak gekozen gevelopeningen trekken de bezoeker als vanzelf naar binnen.
GesponsordAls een voorbeeldproject voor toekomstbestendig bouwen werd The Cradle - de naam van het eerste hout-hybride kantoorgebouw van Düsseldorf verraadt het al - opgetrokken volgens het Cradle-to-Cradle-principe. In de gesloten geveldelen vormt de Linius gevelbekleding van Renson een esthetisch uniforme, duurzame én functioneel multi-inzetbare aanvulling op de houten elementen.
GesponsordDuurzaam bouwen draait volgens Mario van Ginkel, Salesmanager bij Triflex, vaak om nieuwe materialen en innovatieve oplossingen. Toch begint een groot deel van de winst bij wat er al staat. 'Door levensduur, onderhoud en aanpasbaarheid vroeg in het ontwerp mee te nemen, kunnen gebouwen en constructies langer meegaan, terwijl bestaande materialen en waarde beter behouden blijven.'
GesponsordHörmann ziet zichzelf als ontwerppartner van architecten. En niet slechts als leverancier van allerlei soorten deuren. Bert Verrips legt uit hoe dat partnerschap in de praktijk werkt.
GesponsordArchitecten krijgen steeds vaker te maken met strengere eisen op het gebied van brandveiligheid, inbraakwerendheid, geluid, duurzaamheid en regelgeving. Hierdoor verschuift ook de rol van de leverancier. 'Straks moet je voor vrijwel alles kunnen aantonen dat een oplossing voldoet', aldus Benno Schiphorst van bct architecten, ingenieurs & adviseurs. 'Dat vraagt om veel meer onderbouwing dan vroeger.'
GesponsordArchitecten zoeken kozijnen die zowel esthetisch als toekomstbestendig zijn. Met het Elegant-gamma, de volledig gerecyclede Phoenix-profielen en innovaties als ThermoFibra en Forthex biedt Deceuninck een op maat gemaakte combinatie van strak design en duurzame prestaties.
GesponsordOm de CO₂-uitstoot van gebouwen te verlagen, ontwikkelde Reynaers Aluminium het hybride vliesgevelsysteem TimberWall 50. Hierbij worden hout en aluminium ingezet op hun sterkste eigenschappen. 'Je moet materialen gebruiken waar ze het beste tot hun recht komen', aldus Bart Hellings, Hoofd Projectteam bij Reynaers.
Architectenbureau Open Kaart ontwierp de uitbreiding van het elektrisch gemaal in Terwolde, de restauratie en herbestemming van het voormalige stoomgemaal en de inrichting van het gemaalerf. Het gemaal aan de Bandijk is uitgebreid en de omliggende gebouwen en buitenruimte zijn grotendeels publiek toegankelijk gemaakt.
Het door Paul Felix ontworpen Dienstencentrum Gentbrugge, gesitueerd aan rand van de Gentbrugse Meersen, bestaat uit drie gebouwen die nauwkeurig aan elkaar werden geschakeld door Atama in een compositie die elk gebouw autonomie verleent maar ook laat meewerken aan de ruimte die tussen de gebouwen ontstaat. Een vierde gebouw, de spektakelzaal, werd door Atama toegevoegd aan de compositie die hierdoor wordt vervolledigd tot een cluster en die samen met de naastgelegen gebouwen een binnenplein omsluit.
De redactie publiceerde deze week 3 particuliere woonhuizen. Het eerste huis van de jonge architect Ruben Dahmen in Amsterdam Noord van 38m2 groot, het vakantiehuis van Kees Kaan in Zeeland van 250 m2 en een onderkomen voor een welgesteld echtpaar in het Zuid-Engelse Wiltshire door Tuckey Design Studio van 810 m2. Terwijl Dahmen's verbouwde jarenvijftighuisje een manifest is tegen mateloosheid, is vooral de laatste - een ensemble van hoofdgebouw met bijgebouwen - behoorlijk aan de maat: daar past die van Dahmen ruim 21 keer in!
Hoe leuk is het architectenvak als je maandag sparingen in plafonds tekent, dinsdag BIM-classificaties corrigeert, woensdag aanbestedingsdocumentatie maakt, donderdag woningplattegronden aanpast voor een verkoopmatrix en vrijdag een prijsvraag voorbereidt die het bureau nauwelijks kan winnen?
De baksteenindustrie veroorzaakt met een productie van 1500 miljard bakstenen per jaar wereldwijd een serieus deel van de mondiale CO2-uitstoot. Een duurzamer alternatief is welkom en wordt door instanties en overheden toegejuicht, zou je denken. Maar niks is minder waar. Veel architectenbureaus die samen met experts en producenten nieuwe duurzame bouwmaterialen ontwikkelen, botsen tegen een muur van regelgeving en certificeringsprocedures.
Het is eindelijk stil. Mijn kinderen zijn sinds deze week weer naar school, al begonnen de middelbare scholen van mijn oudste twee met een studiedag. Maar vandaag is iedereen de deur uit. Ik ben thuis, want bij VMN-media werken we hybride. Daar zitten voor- en nadelen aan. Zo zijn mijn donderdagen soms zonder afspraken, dan heb ik tijd om te schrijven. Tegelijkertijd loop ik de dag ervoor vaak een marathon van afspraak naar afspraak. Na zo'n dag is mijn creativiteit ver te zoeken.
