Van Loos tot AI: wat is het werk van de architect?
Villa Müller in Praag. Beeld Muzeum Prahy

Van Loos tot AI: wat is het werk van de architect?

Architect Caro van der Venne van Nudus maakt in haar werk relatief weinig gebruik van AI. Ja, soms bij de eindredactie van teksten of het maken van beelden, zo vertrouwde ze Michelle Gullickx en mij toe tijdens de opname van een nieuwe podcastaflevering voor 'Over architectuur gesproken'. Maar uiteindelijk blijft architectuur maken toch vooral denkwerk en daar zijn mensen nu eenmaal beter in.

Een concullega, Bart Mispelblom Beyer, heeft juist net met zijn bureau Tangram een tender gewonnen door de inzet van AI. Maar ook hier gold: de toegepaste kennis kwam toch echt van de architecten zelf.

Door AI is het gemakkelijk geworden om in korte tijd heel veel varianten te produceren, maar dit leidt niet vanzelf tot betere architectuur. ‘Ze vergroten de verantwoordelijkheid voor wat niet wordt gekozen’, zo stelt Mispelblom Beyer in zijn recente artikel over AI.

‘Elke keuze legt vast welke waarden zwaarder wegen dan andere - expliciet of impliciet. Moet een gebouw compacter worden ten koste van ruimtelijkheid? Weegt efficiëntie zwaarder dan verblijfskwaliteit? Is flexibiliteit belangrijker dan identiteit?’

Om te begrijpen wat de kern van het architectenwerk is, is het behulpzaam om te kijken naar het werk van Adolf Loos, gemaakt in een tijd waarin computers nog niet bestonden. Zo ontwikkelde hij, vanuit scherpe afwegingen over wat een ruimte nodig heeft, zijn beroemde Raumplan al ontwerpend en bijsturend op de bouwplaats.

Harm Tilman bezocht onlangs het recent gerestaureerde Haus Müller in Praag dat zijn tijd ver vooruit was: ‘Leefruimtes bewegen soepel mee met veranderende behoeften van de bewoners. Het biedt daarmee boeiende ruimtelijke lessen voor deze tijd waarin transformaties steeds meer de kern van het vak vormen.’

Lees de must-reads van deze week!

Groet, Merel

Merel Pit

Merel Pit

Hoofdredacteur de Architect

Merel Pit (1981) is sinds januari 2021 hoofdredacteur van de Architect. Daarmee is ze terug op haar ‘oude nest’ waar ze in 2008 als vakredacteur haar carrière in de architectuurjournalistiek begon. Heb je input voor sterke verhalen? Mail haar op merelpit@vmnmedia.nl.