De achterdeur van de emancipatie
Plattegrond van ‘het Huis 1913’ door Margaret Staal-Kropholler. Beeld Collectie Nieuwe Instituut

De achterdeur van de emancipatie

Via de achterdeur naar het kiesrecht. Zo ontwierp Margaret Kropholler in 1912 een modelwoning die de huisvrouw liet emanciperen. Ook tekende ze een bureau voor een man een vrouw. Als de vrouw minder tijd hoefde te besteden aan huishouden, zo redeneerde ze, kon zij zich met andere zaken bezighouden. Zoals intellectuele arbeid.

De modelwoning was onderdeel van de tentoonstelling De Vrouw 1813-1913. Het vormde de blauwdruk voor Krophollers latere werk. Al haar ontwerpen vergemakkelijkten het leven van de (huis)vrouw. Zo zorgde ze voor slimme looproutes en vermeed ze stofrichels.  

Dat kiesrecht kwam zeven jaar later. Kijkend naar Krophollers tekeningen voelt het een eeuwigheid geleden, en dat is het welgeteld ook. Desalniettemin zijn de verworvenheden die vrouwen sindsdien hebben verkregen niet vanzelfsprekend. Ook het kiesrecht niet, aldus Lara Schrijver vorige week woensdag in Pakhuis de Zwijger.  

Ze sloot haar lezing af met een beeld over de Pritzker Prize. Vier kolommen delen de winnaars op. De 1e staat bomvol met mannen, de 2e met een aantal gemixte stellen, in de 3e staan drie vrouwen en in de 4e staat één vrouw: Denise Scott Brown. De vrouw die in 1991 was uitgesloten van de prijs. Want die ging naar haar man Robert Venturi, terwijl ze samen het bureau Venturi Scott Brown leidden.  

Beeld Leewardists Comics
Beeld Leewardists Comics

Eind jaren negentig betrad Schrijver zelf de architectuurpraktijk. Toen hoopte ze dat verandering vanzelf zou volgen op de toestroom van vrouwen. Nu vraagt ze zich af of dat wel zo is. Wat ze hoort onder jonge vrouwen klinkt niet veel anders dan haar eigen ervaringen. Ze vraagt zich af: hoe kon het zijn dat mijn generatie dacht dat de grootste strijd gestreden was? 

Daarom roept ze in haar essay op: zwijg niet in de hoop dat het vanzelf goedkomt. Die achterdeur moet openblijven. 
 
Groet! Merel  

Merel Pit

Merel Pit

Hoofdredacteur de Architect

Merel Pit (1981) is sinds januari 2021 hoofdredacteur van de Architect. Daarmee is ze terug op haar ‘oude nest’ waar ze in 2008 als vakredacteur haar carrière in de architectuurjournalistiek begon. Heb je input voor sterke verhalen? Mail haar op merelpit@vmnmedia.nl.

  1. Gemeente Utrecht lanceert ontwerpwedstrijd: €20.000 voor nieuwe 'jas' elektriciteitshuisjes
  2. Indira van 't Klooster: 'Architecten worden nog steeds opgeleid met het modernistische idee dat de wereld met elke streep die ze zetten beter wordt'
  3. Samenbouw Kavellab, Helmond - Bygg Architecture & Design
  4. De doorontwikkeling van houtbouw: slimme architecten lopen voorop
  5. 320.000 circulaire bakstenen voor duurzaam project
  6. Wat ging er mis bij de tot sloop veroordeelde Krúsrakbrug door Achterbosch en Onix? Een reconstructie
  7. Zonder gentrificatie de leefbaarheid vergroten: de Wallen als laboratorium voor verdichting in de binnenstad
  8. Nieuw Erfgoed: Voor haar postmoderne moskee in Utrecht liet Nahied Koolen zich inspireren door Gaudí en Berlage
  9. Besiendershuis Nijmegen onthult unieke sculptuur door Frank Havermans voor vijfhonderdjarig bestaan
  1. Het eerste huis van Martin Sobota en Elisabeth Boersma: een herenhuis uit 1893 dat zich openstelt voor hun drukke gezinsleven
  2. Shortlist Prix de Rome Architectuur 2026 bekend
  3. Beton dat nu al voldoet aan 'Parijs 2050' doelstellingen
  4. Nieuw hoofdstuk Studioninedots: afscheid medeoprichter Albert Helder en toetreding Stijn de Jongh en Wouter Hermanns als partners
  5. Universiteitsbibliotheek UvA, Amsterdam - MVSA Architects en Buro van Stigt
  6. Hoe beter we wonen organiseren, hoe minder we het begrijpen
  7. Kunstenaarsduo Jheronimo Ypsilon over wonen in 2050: 'Niet alleen een praktische puzzel, maar ook een emotionele toestand'
  8. In memoriam Cees Dam (1932-2026): Ondernemer en dromer