#1 Moriko Kira transformeert radicaal houten huisjes, zowel in Durgerdam als in Japan
In Durgerdam transformeerde Moriko Kira – in samenwerking met Satoru Muneda van Machi Machi Architects – een klein houten vissershuisje. Het huisje is ooit waarschijnlijk als zelfbouwproject ontstaan, inmiddels ruim honderd jaar oud en zeer geliefd. Ze besloten het interieur volledig te strippen − met behoud van de monumentale structuur − en het van binnenuit te transformeren tot een bijna CO2-neutrale woning.
Toen Kira de bouwplaats net na de sloop bezocht, overviel haar een moment van twijfel. ‘Alles stond op losse schroeven. Ik vroeg mezelf af: wat ben ik in hemelsnaam aan het doen? Zoveel moeite om een eenvoudig houten huisje te behouden?’ Op dat moment herinnerde ze de transformatie van een houten huis in Tokio en realiseerde zich hoe sterk houten huizen zijn. ‘Ze zijn het waard om behouden en uitgedaagd te worden. En het is maar goed dat we ze niet zomaar mogen verbouwen, laat staan slopen.’
#2 Low-tech woonhuis met high-tech ontwerptools door Atelierfront
Biobased bouwen is steeds populairder, maar heeft naast overtuigingskracht ook ruimte voor ontwikkeling nodig. Atelierfront laat met het ontwerp van een nieuw woonhuis in hout en leem in de polder tussen Utrecht en Zeist zien dat biobased bouwen prima haalbaar is. De architecten wisten eerst de opdrachtgever en daarna ook de lokale aannemer te overtuigen van hun duurzame argumenten zonder dogmatisch te worden. Alle leden van het bouwteam konden zowel kennis opdoen als inbrengen.
‘Voor de aannemer, een kennis van de opdrachtgever, was het de eerste keer dat hij een biobased huis bouwde’, vertelt Thomas Buijs. ‘Hij wilde de klus graag aannemen maar vond het ook spannend.’ Om alle low-tech materialen toe te passen is gebruik gemaakt van high-tech ontwerpmethodes. Zo zijn alle wand- en dakpakketten inclusief de aansluiting op de constructie bouwfysische geanalyseerd en doorgerekend op thermische isolatie en dampdoorlatendheid.
#3 Het eerste huis van Raoul Vleugels: zelfbouwexperiment midden in beschermde natuur
Het huis van Raould Vleugels, architect en oprichter van Werkstatt, staat midden in een Natura 2000 gebied tussen Valkenswaard en Leende in, twee dorpen onder de rook van Eindhoven. Alleen de houten constructie besteedde hij uit. De wanden – afgewerkt met hout en leemstuc en geïsoleerd met gerecycled papier – bouwde hij zelf, met hulp van vrienden en familie.
Voor Vleugels was het bouwproces een experiment en hij ontwierp het huis zo dat het met zijn gezin mee kan groeien. 'Mijn vriendin zei: we slopen het vast nog een keer en dan bouwen we weer iets nieuws.' Imperfecties deren de architect dan ook niet – het is er fijn wonen. Reeën en zwijnen steken regelmatig de tuin over en vanaf de keukentafel staar je door de ramen het grote niets in, schrijft Hanna Veltman.
#4 Boris Architecten schrapt 40 m² woning voor meer tuin en licht: 'We hebben de achtergevel doelbewust kromgetrokken'
Geen uitbreiding, maar inbreiding – dat was het uitgangspunt van de verbouwing van een Vlaams rijhuis door Boris Architecten in Gent. 40 vierkante meter werd opgeofferd voor een grotere tuin en een nieuwe achtergevel. ‘In plaats van te gaan uitbreiden zoals de meeste mensen doen, hebben we het bestaande volume herdacht om er meer uit te halen’, zegt projectarchitect Tim Rogge.
Vakredacteur Charlotte Thomas toog naar Gent en zag de slimme interventies. Door een split-level in de bestaande woningstructuur te integreren, is de leefruimte naar boven verplaatst en is het contact met de tuin versterkt. Met als resultaat: een gelaagd huis met verrassende zichtlijnen en ruimtelijke verbindingen.
#5 BC architects ontwerpt architectuurparel met kalk en leem in Antwerpen
Een ware heldendaad is de totstandkoming van het kunstenaarsatelier met starterswoning in Antwerpen. Fotograaf Katrijn van Giel zocht een plek om te werken en om een jonge vluchteling onderdak te geven. Ze vroeg BC architects & studies een ontwerp te maken met zoveel mogelijk hergebruikte en biobased materialen. 'Het pand is opgevat als één groot, op maat gemaakt meubel', aldus projectarchitect Wes Degreef.
Toen renovatie van de bestaande woning niet mogelijk bleek vanwege de instabiele funderingen en het ontbreken van riolering werd uitgeweken naar nieuwbouw. BC architects ontwierp een houten structuur, ingevuld met een kalk-leemgevel met natuurlijke pigmenten, een kalk-leemvloer, leempleister binnenmuren en geoliede houten wanden.
