Toenemende wettelijke complexiteit dwingt ontwerpers tot specialiseren
V.l.n.r. Annegien van Dijk (Beeld Edward Hermans), Robbert Jan van der Veen (Beeld Joep van Aert), Willem van Genugten (Beeld Frank Hanswijk), Jeroen de Willigen (Beeld BNA)

Toenemende wettelijke complexiteit dwingt ontwerpers tot specialiseren

'Ik geloof niet dat we terug kunnen naar een situatie waarin elke architect alles kan ontwerpen.' Dit citaat van Annegien van Dijk van Brique Architecten is de afgelopen weken bij mij blijven hangen. In het stevige debat over de aanbestedingscultuur wordt vaak gepleit om de regels te versoepelen, zodat ook jongere of meer onervaren bureaus een kans krijgen om bijvoorbeeld een onderwijs- of publiek gebouw te ontwerpen.

Van Dijk ziet het anders. Zij zegt dat de steeds complexer wordende wet- en regelgeving het bemoeilijkt om aan totaal nieuwe opgaves te beginnen. ‘Natuurlijk zou bijvoorbeeld een rechtbank ontwerpen heel leuk zijn, maar ik weet niet of het in het belang van de opdrachtgever is als wij dat zonder enige ervaring gaan doen. Specialiseren is noodzakelijk.’

Wie ook voor specialisatie koos, is Willem van Genugten. Vanuit Group A Architects maakte hij rasse schreden met het Carbonlab, een denktank die zowel een vorm van kennisontwikkeling als een acquisitiemiddel is. ‘Sinds wij met Carbonlab zijn begonnen, krijgt CO2-reductie vanaf het eerste gesprek met een opdrachtgever een plek.’ Volgens de architect is vooral de technische kennis die voortkomt uit ontwerpen binnen een CO2-budget een enorme winst.

Van Genugten nodigt elke architect uit kennis op te doen over CO2-uitstoot en -opslag. Dat de Tweede Kamer een motie heeft aangenomen om CO2-opslag ook te laten meerekenen in de MilieuPrestatie Gebouwen-eis (MPG) komt dan ook geen dag te laat. De hoop is dat deze beslissing de deuren opent voor duurzamere materialen als hout en biobased bouwmateriaal.

Veel leesplezier gewenst!

Reinoud Schaatsbergen was van 2023 tot 2025 vakredacteur bij de Architect. Hij focuste zich op de ontwerppraktijk en stedenbouw, met specifiek aandacht voor gebiedsontwikkelingen, landschapsarchitectuur en de maatschappelijke impact van (stedelijke) omgevingen.

  1. Internationale prijsvraag ontwerp OBA Next in Kraaiennest, Amsterdam Zuidoost: buurt blijft van belang
  2. In water geworteld: isoleren met Nederlandse lisdodde helpt bouw, boer en natuur
  3. Gebiedstransformatie Artis, Amsterdam - H+N+S
  4. Tim Peeters over architectuur als zintuiglijke ervaring: 'Zumthors gebouwen ontlenen hun kracht aan de manier waarop ze voelen, klinken of zelfs ruiken'
  5. BiermanHenket is 'Architect van het jaar 2026': 'We zijn heel precies in wat we afbreken en toevoegen'
  6. 5 architecten over hoe je als ontwerper invloed houdt op de uitvoering: 'Het loskoppelen van ontwerp en techniek ondermijnt het vak op de lange termijn'
  7. Boerderij Utrechtse heuvelrug, Utrecht - Studio Rachel Dubbe
  8. Ronald Schleurholts reageert op Bernard Colenbrander: 'Als ik zeg dat alles erfgoed is, bedoel ik niet dat ieder gebouw dezelfde cultuurhistorische waarde heeft'
  9. Frank Bouwman (Team V) over de nieuwe entree station Amsterdam Zuid: 'Zo hou ik het grote idee overeind'
  1. De prijs van onze duurzame steden wordt ver uit ons zicht betaald door Noorse rendieren en Boliviaanse tieners
  2. Design Museum, Gent (B) - Atama architects
  3. Hoe een menselijke ontwerpbenadering leidt tot toekomstbestendige woningbouw
  4. Poppodium Baroeg, Rotterdam - diederendirrix
  5. Architectuur verdient een doordacht oordeel
  6. Heritage & Design doceren zonder culturele argumenten, kan dat? Bernard Colenbrander las de intreerede van Ronald Schleurholts en vindt van niet
  7. Ontwerp gratis je woonhuis: Urbuild moet duurzaam bouwen voor iedereen toegankelijk maken
  8. Nieuwe Instituut benoemt ontwerper Yassine Salihine als curator Nederlands paviljoen Architectuurbiënnale Venetië 2027