Voor een goede tender bestaat geen wondermiddel
Render van het industriële bouwconcept Schools by Circlewood, momenteel in uitvoering. Beeld Studio A Kwadraat en Schools by Circlewood

Voor een goede tender bestaat geen wondermiddel

Mijn zoektocht naar een voorbeeld van een goede tender eindigde vorige maand bij de Campus Esserberg in de gemeente Groningen. Dat project stak er met kop en schouders bovenuit doordat het teleurstelling bij alle deelnemende architecten beperkte, in tegenstelling tot veel andere tenders. Welke lessen kunnen we daaruit trekken?

Een wondermiddel is er in ieder geval niet. Wel spotte Joost Roefs, lid van de Beleidsadviescommissie aanbesteden en contracteren bij de BNA, zes aandachtspunten die sterk overeenkomen met de succesfactoren die ik in de onderzochte tenders identificeerde. 

Dat zijn overkoepelende zaken, zoals een andere weging van honorarium en kwaliteit in het tenderproces. Maar ook architecten zijn aan zet. Bijvoorbeeld door op te trekken met jonge bureaus om hen een kans te geven referenties op te bouwen. Het systeem van tenderen is in ieder geval niet het probleem, vindt Roefs. ‘Er zijn genoeg mogelijkheden binnen de huidige regels.’

Over systemen gesproken, volgens Thijs Asselbergs moeten architecten ‘zich schrap zetten voor een nieuw soort architectuur’. Industriële (scholen)bouw is volgens hem de toekomst, met systeemarchitecten als coördinatoren van een bouwsysteem dat snelle, losmaakbare en betaalbare gebouwen oplevert zónder kwaliteitsverlies.

Maar levert industriële bouw niet per definitie gestandaardiseerde architectuur op? ‘Daarom moeten er ruimtelijke kwaliteitskaders worden geschetst en daar hebben we de beste architecten voor nodig. Zij kunnen niet aan de zijlijn blijven staan.’

Groeten,
Reinoud

Reinoud Schaatsbergen was van 2023 tot 2025 vakredacteur bij de Architect. Hij focuste zich op de ontwerppraktijk en stedenbouw, met specifiek aandacht voor gebiedsontwikkelingen, landschapsarchitectuur en de maatschappelijke impact van (stedelijke) omgevingen.

  1. Internationale prijsvraag ontwerp OBA Next in Kraaiennest, Amsterdam Zuidoost: buurt blijft van belang
  2. In water geworteld: isoleren met Nederlandse lisdodde helpt bouw, boer en natuur
  3. Gebiedstransformatie Artis, Amsterdam - H+N+S
  4. Tim Peeters over architectuur als zintuiglijke ervaring: 'Zumthors gebouwen ontlenen hun kracht aan de manier waarop ze voelen, klinken of zelfs ruiken'
  5. BiermanHenket is 'Architect van het jaar 2026': 'We zijn heel precies in wat we afbreken en toevoegen'
  6. 5 architecten over hoe je als ontwerper invloed houdt op de uitvoering: 'Het loskoppelen van ontwerp en techniek ondermijnt het vak op de lange termijn'
  7. Boerderij Utrechtse heuvelrug, Utrecht - Studio Rachel Dubbe
  8. Ronald Schleurholts reageert op Bernard Colenbrander: 'Als ik zeg dat alles erfgoed is, bedoel ik niet dat ieder gebouw dezelfde cultuurhistorische waarde heeft'
  9. Frank Bouwman (Team V) over de nieuwe entree station Amsterdam Zuid: 'Zo hou ik het grote idee overeind'
  1. De prijs van onze duurzame steden wordt ver uit ons zicht betaald door Noorse rendieren en Boliviaanse tieners
  2. Design Museum, Gent (B) - Atama architects
  3. Hoe een menselijke ontwerpbenadering leidt tot toekomstbestendige woningbouw
  4. Poppodium Baroeg, Rotterdam - diederendirrix
  5. Architectuur verdient een doordacht oordeel
  6. Heritage & Design doceren zonder culturele argumenten, kan dat? Bernard Colenbrander las de intreerede van Ronald Schleurholts en vindt van niet
  7. Ontwerp gratis je woonhuis: Urbuild moet duurzaam bouwen voor iedereen toegankelijk maken
  8. Nieuwe Instituut benoemt ontwerper Yassine Salihine als curator Nederlands paviljoen Architectuurbiënnale Venetië 2027