Symbiose speelt een sleutelrol in succesvolle woon-werkgebieden
De chemische fabriek Albemarle, die al 120 jaar in Amsterdam-Noord staat en tegen het Hamerkwartier grenst. Beeld Shutterstock

Symbiose speelt een sleutelrol in succesvolle woon-werkgebieden

Eerder dit jaar bezocht ik het Hamerkwartier in Amsterdam en sprak ik met supervisor Kristiaan Borret en projectmanager Bas van Rossum. Enthousiast deelden ze hun ambitieuze plannen voor het voormalige industriegebied, waar wonen, werken én industrie in een stadse mix moesten samenkomen. Het klonk haast te mooi om waar te zijn. Nog geen maand later liepen de plannen volledig spaak.

‘Raad van State vernietigt deel bestemmingsplan Hamerkwartier'. Die klap kwam hard aan. De gemeente had in het Hamerkwartier woontorens gepland op zo'n 150 meter afstand van een chemische fabriek, die nu wijst op een advies van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten om geen woningen te bouwen op minder dan 700 meter van een chemisch bedrijf. De verklaring van de gemeente: de risico's werden 'aanvaardbaar' geacht gezien de woningnood.

Hoe heeft de gemeente dit advies over het hoofd kunnen zien? Sterker nog: wat beschouwt een overheidsinstantie als aanvaardbaar als het gaat om de gezondheid van diens inwoners? Het doet herinneren aan de discussie rondom chemiegigant Chemours naast de Dordtse woonwijk De Staart, waar het uiteindelijk aankwam op een rechtszaak. Het is te hopen dat het niet zo ver komt in het Hamerkwartier.

Een ideale mix van wonen, werken en industrie in de stad is alleen mogelijk als het geheel meer dan de som der delen is. Dat zegt Christiaan Hanse in zijn afstudeerproject aan de TU Delft. Hanse deed onderzoek naar de terugkeer en het behoud van industriële functies in industrieel erfgoed. Zo stipt hij onder andere aan dat nieuwe industrie iets terug kan geven aan bewoners in de omgeving, zoals restwarmte of een maatschappelijke voorziening die voor beide partijen waardevol is. Met die symbiose sluit een stad niet alleen praktisch, maar ook organisch op elkaar aan.

Veel leesplezier!

Reinoud Schaatsbergen was van 2023 tot 2025 vakredacteur bij de Architect. Hij focuste zich op de ontwerppraktijk en stedenbouw, met specifiek aandacht voor gebiedsontwikkelingen, landschapsarchitectuur en de maatschappelijke impact van (stedelijke) omgevingen.

  1. Internationale prijsvraag ontwerp OBA Next in Kraaiennest, Amsterdam Zuidoost: buurt blijft van belang
  2. In water geworteld: isoleren met Nederlandse lisdodde helpt bouw, boer en natuur
  3. Gebiedstransformatie Artis, Amsterdam - H+N+S
  4. Tim Peeters over architectuur als zintuiglijke ervaring: 'Zumthors gebouwen ontlenen hun kracht aan de manier waarop ze voelen, klinken of zelfs ruiken'
  5. BiermanHenket is 'Architect van het jaar 2026': 'We zijn heel precies in wat we afbreken en toevoegen'
  6. 5 architecten over hoe je als ontwerper invloed houdt op de uitvoering: 'Het loskoppelen van ontwerp en techniek ondermijnt het vak op de lange termijn'
  7. Boerderij Utrechtse heuvelrug, Utrecht - Studio Rachel Dubbe
  8. Ronald Schleurholts reageert op Bernard Colenbrander: 'Als ik zeg dat alles erfgoed is, bedoel ik niet dat ieder gebouw dezelfde cultuurhistorische waarde heeft'
  9. Frank Bouwman (Team V) over de nieuwe entree station Amsterdam Zuid: 'Zo hou ik het grote idee overeind'
  1. De prijs van onze duurzame steden wordt ver uit ons zicht betaald door Noorse rendieren en Boliviaanse tieners
  2. Design Museum, Gent (B) - Atama architects
  3. Hoe een menselijke ontwerpbenadering leidt tot toekomstbestendige woningbouw
  4. Poppodium Baroeg, Rotterdam - diederendirrix
  5. Architectuur verdient een doordacht oordeel
  6. Heritage & Design doceren zonder culturele argumenten, kan dat? Bernard Colenbrander las de intreerede van Ronald Schleurholts en vindt van niet
  7. Ontwerp gratis je woonhuis: Urbuild moet duurzaam bouwen voor iedereen toegankelijk maken
  8. Nieuwe Instituut benoemt ontwerper Yassine Salihine als curator Nederlands paviljoen Architectuurbiënnale Venetië 2027