‘Die twee stroken echter niet altijd met elkaar, want als je een raam openzet krijg je ook het geluid binnen’, aldus Bart Hellings, hoofd Projectteam bij Reynaers Aluminium. Volgens hem hoeft die tegenstelling de ontwerpvrijheid echter niet te beperken. ‘Wij hebben namelijk een aantal interessante geveloplossingen die natuurlijke ventilatie combineren met geluidsreductie.’
De kracht zit niet alleen in de techniek, maar ook in de variatie aan systemen, zegt Hellings. ‘Op dit moment hebben we drie verschillende oplossingen, die in essentie hetzelfde probleem aanpakken.’ Deze drie systemen – MasterLine Harbour Fenster, MasterLine SoftTone en MasterLine Silent Window – vertrekken allemaal vanuit dezelfde vraag: hoe kan een raam geopend worden voor natuurlijke ventilatie, terwijl het geluid van buiten zoveel mogelijk wordt gereduceerd?
Twee basisprincipes
Volgens Hellings liggen daar twee basisprincipes aan ten grondslag. ‘Ten eerste voeg je een absorberend materiaal toe dat in de tussenruimte zit. En ten tweede verleng je de afstand die het geluid van buiten naar binnen aflegt.’
Bij het Harbour Fenster gebeurt dat vooral door het toevoegen van afstand. ‘Heel simpel gezegd plaats je twee kozijnen in serie achter elkaar. Het geluid legt hierdoor een langere weg af via een tussenruimte met absorberend materiaal. Je ziet daarin dat je eigenlijk een dubbele huid creëert die dan ook geluid kan reduceren omdat het geluid een aantal keer wordt weerkaatst en iedere keer aan kracht verliest.’ Een goed voorbeeld van een gebouw waarbij het Harbour Fenster is toegepast als projectoplossing is Lighthouse in Eindhoven.
De SoftTone werkt volgens een ander principe en opent parallel aan de gevel. Daardoor ontstaat extra diepte in het element waarin geluid wordt geabsorbeerd. ‘Zo ontstaat er daar ook weer ruimte om bijvoorbeeld geperforeerde profielen toe te passen, met daarachter absorberend materiaal, en wordt geluid van buiten naar binnen gereduceerd.’
De Silent Window combineert een te openen raam met een geluidsreducerend lamellenrooster in een verdiept kozijn. ‘Het is eigenlijk een element waar we in de profielen diepte creëren om een rooster op te nemen, zodat je in één element een draai-kiepraam kunt combineren met een geluidsreducerend rooster.’
Ontwerpvrijheid en samenwerking
Volgens Hellings hoeft geluidsreductie niet ten koste te gaan van de ontwerpvrijheid van de architect. Cruciaal daarbij is de samenwerking in de ontwerpfase. ‘Door de dialoog aan te gaan - in dit geval met ons als systeemhuis - kan een oplossing worden bedacht die aansluit bij het concept van de architect en het beeld dat hij voor ogen heeft.’
Die dialoog gaat verder dan alleen architect en leverancier. ‘Wij krijgen een vraag vanuit de markt, vaak vanuit een architect. Vervolgens gaan wij hiermee aan de slag en denken we samen met gevelbouwers na over een praktische oplossing.’
Opvallend is dat de oplossingen niet altijd ontstaan vanuit een vooraf bedacht product, maar vanuit concrete projecten en specifieke uitdagingen. ‘We gaan in gesprek met een architect over een project specifiek probleem, en daar bedenken we een passende oplossing voor.’ Die oplossingen worden soms doorontwikkeld. ‘Het kan dus voorkomen dat een maatwerkoplossing voortkomt uit een ontwerpvraagstuk van een architect.’
Controle over de leefomgeving
Naast techniek en esthetiek spelen het gebruik en comfort een belangrijke rol in de gevel. Volgens Hellings wordt natuurlijk ventileren door gebruikers als zeer prettig ervaren. ‘Dat gaat over het algemeen om het feit dat je dan nog steeds de vrijheid hebt om je eigen raam te openen. Je creëert een ruimte waarin iemand controle heeft over de eigen leefomgeving. Omdat je geen geluidsoverlast creëert, doet het natuurlijk ook iets voor je comfort. Dit is een belangrijk verschil met volledig mechanisch gestuurde oplossingen, waarbij het binnenklimaat volledig wordt gereguleerd.’
De drie oplossingen die Reynaers nu biedt, zijn volgens Hellings geen eindpunt. ‘We hebben nu drie maatwerkoplossingen. Dat betekent echter niet dat dit de enige mogelijke oplossingen zijn. Nieuwe projecten en locaties blijven namelijk nieuwe vragen oproepen.’
De ontwikkeling van gevelsystemen voor natuurlijke ventilatie blijft hiermee nauw verbonden met de ontwerppraktijk, meent Hellings. ‘Niet het product staat centraal, maar de vraag: hoe combineer je comfort, geluid en ontwerpkwaliteit op complexe stedelijke locaties.’
Dit artikel is gesponsord door Reynaers.
