Wisselspoor 10, Utrecht - Arons en Gelauff

Aanpak

Van de drie grote woongebouwen in Wisselspoor-zuid ligt Veld 10 prominent in de punt en vormt het gezicht van Wisselspoor richting de binnenstad. De twee geplande losse gebouwen zijn samengevoegd tot één, met een diagonale poort met twee entrees. Het lage volume kreeg een groen atrium. De fabriekszaagtanddaken keren terug in de gekartelde, geluidwerende gevel die Veld 10 tot eyecatcher maakt.

Samenwerking met andere disciplines

Voor Wisselspoor 10 was nauw overleg met supervisor Albert Herder en met DELVA voor landschap. Voor integratie van de architectuur en de ecologie in het Spoorpark werd opgetrokken met de Utrechtse stadsecoloog. Speciale aandacht van Metadecor voor toepassing van strekmetaal voor de huid van het gebouw was zeer welkom. In de uitvoering was er altijd nauwkeurig overleg met aannemer Van Wijnen.

Duurzaamheid

Wisselspoor 10 en Spoorpark vormen een stads ecosysteem. De atrium-tuin is gunstig voor het binnenklimaat; buitengevels raken begroeid. Rondom is er rijke, inheemse beplanting en een wadi voor wateropvang, klimaatadaptatie en leefgebied voor insecten en amfibieën. Specifieke gevel-nestkasten ontwierpen de architecten zelf. Voor een gezonde leefomgeving kregen alle woningen, ook studio’s, een eigen balkon: buitenruimte, zonwering en geluidsbuffer ineen. Het gebouw is aangesloten op stadswarmte

Materiaal en techniek

Industrieel NS-erfgoed inspireerde het expressieve ontwerp van Wisselspoor 10. De fabriekspoorten vinden er hun weerklank als plein-brede entree-poort. De getande loods-daken komen verticaal terug. Deze zaagtandgevels, van houtskeletbouw, zijn omhuld met cortenkleurig strekmetaal, uitgevoerd in twee maaswijdtes en toegepast in twee richtingen. De grove kartels zijn balkons, ook voor geluidluwe ventilatie. Een betonnen keermuur, ook in cortenkleur, markeert tuinen en beschermt het strekmetaal.

Maatschappelijke impact

Iedere stadsverdichtingslocatie vraagt een eigen aanpak. Als bijdrage aan de ontwikkeling van Wisselspoor naar levendige woon-werkbuurt, zet dit stadsblok in op sociale veerkracht met woningen voor de opvolgende levensfases van jonge Utrechters; studenten, starters, en eigenaren van een eerste eigen sociale koopwoning. Slim georganiseerd, met rondom buitenruimtes. En met ruimte voor extra kwaliteit: een collectief atrium met tuin en een herkenbare, krachtige architectuur.

Fysieke impact

Door z’n prominente plek markeert Wisselspoor 10 vanuit stad en trein het herontwikkelde gebied. Wisselspoor-zuid is ontworpen voor starters en studenten en stadsblok ‘10’ biedt hun een prettige woonomgeving in het park. Voor sociale cohesie is met routing via poort, entrees en patio kans op ontmoeting geënsceneerd. Tussen publiek en privé zijn buitenruimtes zorgvuldig vormgegeven. De begane grond-woningen zijn maisonnettes met hun slaapkamer boven en dus met beneden ogen op park en straat.

Overig

Het vormgevend principe van Wisselspoor 10 is een ongelijkzijdige driehoek, afgeleid van de NS-fabrieksdaken. Die punt is ingezet als vorm voor de geluidwerende balkons, ook voor de studio’s, en voor privacy van de maisonnettes. De richting van de kartel is ook die van de poort door het ensemble zodat deze naadloos aansluit op de buitengevel. De kartels zijn bewust ook ornament: in twee maten en richtingen maken ze het gevelbeeld wisselend, versterkt door het spel met open en dicht strekmetaal.

PDF bestanden