Geen ei van Columbus voor stedenbouwers
Overzichtsfoto van gebied De Nieuwe Stad. Beeld CheeseWorks

Geen ei van Columbus voor stedenbouwers

'Vroeger waren de architect en stedenbouwer makers en scheppers van gebouwen en omgevingen. Nu zijn ze medeplichtigen bij de vernietiging van het milieu.' In een van mijn eerste interviews voor de Architect kreeg ik dit citaat van Markus Appenzeller van MLA+ voor de kiezen. Het onderwerp van gesprek: zien ontwerpers in opleiding hun loopbaan nog wel zitten binnen de context van klimaatverandering?

Appenzeller plaatste zijn opmerking naderhand in perspectief. Hij illustreert ermee dat veel studenten zich zorgen maken over de toekomst en zich daardoor als een druppel op een gloeiende plaat voelen. Als ontwerper moet je ideaalbeelden kunnen voorstellen en dat is in onzekere tijden als de onze knap lastig. Tess Broekmans, sinds begin dit jaar benoemd tot hoogleraar Urban Design aan de TU Delft, heeft het haar missie gemaakt om studenten weer enthousiast te maken voor het vak. ‘Als stedenbouwer kun jij de toekomst mede vormgeven.’

Broekmans beschouwt de ideale stedenbouwer als een bescheiden teamspeler. De complexiteit van het vak wordt namelijk alleen maar groter door thema’s als circulariteit en klimaatadaptatie, dus de stedenbouwer moet zich ontwikkelen tot spin in het web. Daar heb je anderen bij nodig. ‘En in ons vak is een gouden methode onmogelijk; er zijn altijd meerdere wegen.’ Oftewel: niet alleen meer stedenbouwers, maar vooral integraal werkende probleemoplossers.

Het pleidooi doet mij denken aan mijn gesprek met Jeroen de Willigen. Hij is sinds kort waarnemend voorzitter van de BNA. Wat hem betreft stimuleert de brancheorganisatie dat ‘elke stad weer een onafhankelijke stadsbouwmeester installeert’. Wat een vooruitzicht: verspreid over Nederland tientallen nieuwe stedenbouwers. Ik kruip er zelf haast weer van in de schoolbanken.

Veel leesplezier gewenst!

Reinoud Schaatsbergen was van 2023 tot 2025 vakredacteur bij de Architect. Hij focuste zich op de ontwerppraktijk en stedenbouw, met specifiek aandacht voor gebiedsontwikkelingen, landschapsarchitectuur en de maatschappelijke impact van (stedelijke) omgevingen.

  1. Internationale prijsvraag ontwerp OBA Next in Kraaiennest, Amsterdam Zuidoost: buurt blijft van belang
  2. In water geworteld: isoleren met Nederlandse lisdodde helpt bouw, boer en natuur
  3. Gebiedstransformatie Artis, Amsterdam - H+N+S
  4. Tim Peeters over architectuur als zintuiglijke ervaring: 'Zumthors gebouwen ontlenen hun kracht aan de manier waarop ze voelen, klinken of zelfs ruiken'
  5. BiermanHenket is 'Architect van het jaar 2026': 'We zijn heel precies in wat we afbreken en toevoegen'
  6. 5 architecten over hoe je als ontwerper invloed houdt op de uitvoering: 'Het loskoppelen van ontwerp en techniek ondermijnt het vak op de lange termijn'
  7. Boerderij Utrechtse heuvelrug, Utrecht - Studio Rachel Dubbe
  8. Ronald Schleurholts reageert op Bernard Colenbrander: 'Als ik zeg dat alles erfgoed is, bedoel ik niet dat ieder gebouw dezelfde cultuurhistorische waarde heeft'
  9. Frank Bouwman (Team V) over de nieuwe entree station Amsterdam Zuid: 'Zo hou ik het grote idee overeind'
  1. De prijs van onze duurzame steden wordt ver uit ons zicht betaald door Noorse rendieren en Boliviaanse tieners
  2. Design Museum, Gent (B) - Atama architects
  3. Hoe een menselijke ontwerpbenadering leidt tot toekomstbestendige woningbouw
  4. Poppodium Baroeg, Rotterdam - diederendirrix
  5. Architectuur verdient een doordacht oordeel
  6. Heritage & Design doceren zonder culturele argumenten, kan dat? Bernard Colenbrander las de intreerede van Ronald Schleurholts en vindt van niet
  7. Ontwerp gratis je woonhuis: Urbuild moet duurzaam bouwen voor iedereen toegankelijk maken
  8. Nieuwe Instituut benoemt ontwerper Yassine Salihine als curator Nederlands paviljoen Architectuurbiënnale Venetië 2027