Waak voor de denkfout 'straatje erbij' 
De Dakwoning. Beeld Marcel van der Burg

Waak voor de denkfout 'straatje erbij' 

De intussen gevleugelde uitspraak 'straatje erbij' van minister Hugo de Jonge maakt veel los bij ontwerpers. Het klinkt als een simpele oplossing, maar juist daarin ligt de denkfout. Marco Broekman zei daarover: 'Die straatjes erbij landen vaak in gevoelige locaties aan de stadsrand, waar ook van alles speelt.'

Ik deel Broekmans mening. Voorzichtigheid is geboden in stedenbouw, zodat nieuwe woningen niet alleen prettig zijn voor de bewoners, maar voor de hele buurt. ‘Woningbouw moet altijd een verbetering zijn voor mensen die al in het gebied wonen’, zegt Ianthe Mantingh van Zijdekwartier hierover. Haar bureau ontving de Rijnlandse Architectuurprijs voor het ontwerp van de Dakwoning 2021, één van de drie optopprojecten die we deze maand uitlichtten. 

Net als de wens voor zorgvuldigheid als het gaat om een ‘straatje erbij’, geef ik de voorkeur aan langzaam en doordacht optoppen in plaats van sneller en meer. Optoppen is en blijft een kwestie van maatwerk omdat slechts één woning al grote gevolgen kan hebben. Bijvoorbeeld voor het uitzicht en de privacy van omwonenden, maar ook vanwege de constructie, ontsluiting en complexiteit van bouwen in nauwe binnensteden. Het is met ‘acupunctuur in de stad’, zoals Broekman treffend zegt, dat we de stad leefbaar houden. 

Steden in ontwikkeling zijn gezonde steden, maar zonder het juiste verhaal en voldoende steun van directe betrokkenen ben je nergens. Dat ervoer Harro de Jong van Buroharro met zijn masterplan Stadsblokken-Meinerswijk in Arnhem. In het plan staan 420 woningen in de uiterwaarden die zorgvuldig in de natuur worden ingepast. Toch kreeg het bureau  verschillende tegenslagen voor de kiezen, zoals een referendum en een Raad van State-besluit. Na tien jaar is recent het groene licht gegeven en is Stadsblokken-Meinerswijk nu ‘een manifest voor hoe wij met water kunnen leven’, aldus De Jong. 

Veel leesplezier gewenst! 

Reinoud Schaatsbergen was van 2023 tot 2025 vakredacteur bij de Architect. Hij focuste zich op de ontwerppraktijk en stedenbouw, met specifiek aandacht voor gebiedsontwikkelingen, landschapsarchitectuur en de maatschappelijke impact van (stedelijke) omgevingen.

  1. Internationale prijsvraag ontwerp OBA Next in Kraaiennest, Amsterdam Zuidoost: buurt blijft van belang
  2. In water geworteld: isoleren met Nederlandse lisdodde helpt bouw, boer en natuur
  3. Gebiedstransformatie Artis, Amsterdam - H+N+S
  4. Tim Peeters over architectuur als zintuiglijke ervaring: 'Zumthors gebouwen ontlenen hun kracht aan de manier waarop ze voelen, klinken of zelfs ruiken'
  5. BiermanHenket is 'Architect van het jaar 2026': 'We zijn heel precies in wat we afbreken en toevoegen'
  6. 5 architecten over hoe je als ontwerper invloed houdt op de uitvoering: 'Het loskoppelen van ontwerp en techniek ondermijnt het vak op de lange termijn'
  7. Boerderij Utrechtse heuvelrug, Utrecht - Studio Rachel Dubbe
  8. Ronald Schleurholts reageert op Bernard Colenbrander: 'Als ik zeg dat alles erfgoed is, bedoel ik niet dat ieder gebouw dezelfde cultuurhistorische waarde heeft'
  9. Frank Bouwman (Team V) over de nieuwe entree station Amsterdam Zuid: 'Zo hou ik het grote idee overeind'
  1. De prijs van onze duurzame steden wordt ver uit ons zicht betaald door Noorse rendieren en Boliviaanse tieners
  2. Design Museum, Gent (B) - Atama architects
  3. Hoe een menselijke ontwerpbenadering leidt tot toekomstbestendige woningbouw
  4. Poppodium Baroeg, Rotterdam - diederendirrix
  5. Architectuur verdient een doordacht oordeel
  6. Heritage & Design doceren zonder culturele argumenten, kan dat? Bernard Colenbrander las de intreerede van Ronald Schleurholts en vindt van niet
  7. Ontwerp gratis je woonhuis: Urbuild moet duurzaam bouwen voor iedereen toegankelijk maken
  8. Nieuwe Instituut benoemt ontwerper Yassine Salihine als curator Nederlands paviljoen Architectuurbiënnale Venetië 2027