De Nieuwe Meent, Amsterdam - Time to Access

de Nieuwe Meent (dNM) is een van de eerste pilots voor wooncoöperaties in Amsterdam. Het omvat veertig sociale huurwoningen binnen een co-housing constructie. Het is mede ontwikkeld, mede ontworpen, en mede gefinancierd door de leden van de wooncoöperatie, die ook de huurders van het gebouw zijn. Dit innovatieve ontwikkelformat stelt huurders in staat hun huis zelf te ontwerpen en realiseren. Het laat zien hoe betaalbare woningen hand in hand met duurzaamheid, zorg en diversiteit kunnen gaan.

Aanpak

dNM is ontworpen volgens vier kernwaarden: commoning, zorg, duurzaamheid en diversiteit. Deze waarden zijn leidend geweest in het ontwerp van de coöperatie en het gebouw. Via democratische open gesprekken tussen geïnteresseerden, leden van de coöperatie en de architecten werden de waarden vertaald naar de Nieuwe Meent. Deze samenwerking gaat door tot vandaag: als buren, collega’s en vrienden.

Samenwerking met andere disciplines

De Nieuwe Meent is vormgegeven door een multidisciplinair team van ontwerpers, onderzoekers, bouwers en activisten: de gemeenschap is ontstaan uit social-justicebewegingen met het idee om een ‘post-kapitalistische stedelijke commune’ te creëren. Het gebouw is gerealiseerd dankzij de collectieve wilskracht en het doorzettingsvermogen van deze mensen, ook toen het project financieel, juridisch of bureaucratisch meermaals onhaalbaar leek.

Duurzaamheid

Dankzij de dikke gevelpakketten, de zonnepanelen en juiste oriëntatie van het gebouw is het gebouw niet alleen energie-positief, maar ook CO2-negatief dankzij de 450.000 Kg CO2 die opgeslagen zit in de kruislaaghouten constructie. In de gevel zijn nestkasten en geveltuintjes geïntegreerd, en samen met de dak- en binnentuin wordt het gebouw elke dag groener. Ook is elke woongroep gebouwd volgens een open-bouwen principe, met flexibele plattegronden die aanpasbaar zijn in de toekomst.

Materiaal en techniek

Het gebouw valt op in haar omgeving met de frisrode, afwisselende dubbelhoge bakstenen en lichte voeg. De ossenbloedrode houten kozijnen en mintgroene gedeelde balkons voegen nog extra kleur toe. Binnenin is de gehele draagconstructie, los van de kern, gemaakt van zichtbaar CLT, wat resulteert in warme natuurlijke interieurs. Op de gevelhoeken zijn de bakstenen onafgesneden gelaten, een idee van de metselaars zelf, volledig volgens Amsterdamse traditie.

Maatschappelijke impact

De Nieuwe Meent dient als voorbeeld voor de vele startende wooncoöperaties in en rondom Amsterdam. Op de oververhitte woningmarkt is er bij dNM geen individueel eigendom, geen winstmarge en geen marktspeculatie. Dankzij dNM kunnen andere groepen veel sneller stappen zetten, durven de banken het aan en weet de gemeente hoe ze het proces kunnen begeleiden. Beneden in het café/boekenwinkel Noon wordt wekelijks kennis gedeeld via film-, gesprek en verhalenavonden tussen coöperaties en met de buurt.

Fysieke impact

Het gebouw vormt een schakelstuk tussen Watergraafsmeer en het UvA Science Park: een mix van sociale woningbouw en onderzoek. Vanaf ver is de ronde wenteltrap al te zien als oriëntatiepunt. Door deze buiten het gebouw te maken kon er één extra woning per verdieping gemaakt worden, wat de huur verlaagde voor alle bewoners. Ook is dNM een herkenningspunt voor ieder die met de trein aankomt in Amsterdam. Binnenkort zal een collectief gekozen kunstwerk op de grotendeels blinde gevel gemaakt worden.

Overig

Onze motivatie is om architectuur toegankelijk te stellen voor iedereen – zelfs voor mensen die geen vermogen of opleiding hebben voor zelfbouw. Ons doel is om door middel van burger-emancipatie en -activatie een beter geschikte afspiegeling te maken in de woningvoorraad. Om dit te bereiken werken we graag met lokale gemeenschappen, materialen en vakmanschap. We vervullen onze rol met brede betrokkenheid tijdens het hele proces: van het eerste idee tot het realiseren en uitvoeren van het gebouw.

PDF bestanden