Projecten

Dr. D. de Jonge - In een vorige bijdrage zagen wij van welke doelstellingen de ontwerpers van de Bijlmermeer zijn uitgegaan en hoe zij deze doelen hebben 'vertaald' in ruimtelijke structuren. In het volgende wordt ingegaan op de processen die bij de besluitvorming aangaande deze ruimtelijke structuren zowel als bij de realisering ervan een rol hebben gespeeld.

Dr. D. de Jonge - Tot nu toe was betrekkelijk weinig bekend van het kader waarbinnen de plannende en uitvoerende instanties, betrokken bij de totstandkoming van de Bijlmermeer, hebben geopereerd. Een duidelijker inzicht is voorhanden middels de studie die de heer H. Du Laing heeft gemaakt in verband met zijn afstuderen aan de Katholieke Universiteit van Leuven. In twee opvolgende artikelen geeft Dr. D. de Jonge een overzicht van de door Du Laing verzamelde gegevens en zijn interpretatie. Opmerkelijk is dat de betrokken instanties aan Du Laing feiten en gegevens hebben verschaft, die in Nederland nog niet eerder aan de openbaarheid waren prijsgegeven.

M.L.A.M. van Hezik - Het artikel over Louvain-la-Neuve, gepubliceerd in ons nummer van maart, bevatte volgens de heer P. van Wunnik, ingenieur principal van de Groupe Urbanisme et Architecture, een aantal onvolkomenheden. Ter aanvulling en verduidelijking wordt hierbij zijn reactie integraal geplaatst.

Door Dr. D. de Jonge - Naar aanleiding van een aantal actuele gebeurtenissen is de laatste weken in de pers weer ruimschoots aandacht besteed aan het Amsterdamse metroprobleem en aan enige recente ontwikkelingen die daarmee samenhangen. In het volgende ligt de nadruk niet zozeer op de afzonderlijke personen, groeperingen en incidenten die zich op dit gebied manifesteren, als wel op de achtergronden waartegen deze geplaatst kunnen worden.

Door Wim J. van Heuvel -

Door M. L. A. M. van Hezik - Rondom een nieuwe universiteit wordt net onder Brussel een nieuwe stad gebouwd, Louvain-la-Neuve. Over de opzet van deze Belgische new-town dit uitvoerige artikel van M. L. A. M. van Hezik, die de ontwikkelingen en het tot op heden gerealiseerde toetst aan de nogal ambitieuze doelstellingen. Van Hezik studeert Stedebouwkunde en is werkzaam bij de Vakgroep Planologie en Stedebouw, beide aan de T H te Delft.

Rotterdam wil een wereldhandelscentrum . A l geruime tijd , overigens zonder dat het velen duidelijk schijnt  te zijn wat zo'n centrum precies in houdt. Zij die het willen financieren, de pensioenfondsen van Philips en Shell, wekken de indruk er louter een kantorencomplex van aanzien mee voor ogen te hebben. Voor de gemeente is dit

Door C. Zwinkels - Van het vrij grote aantal woningprojecten dat de laatste tijd het predicaat experimenteel krijgt opgespeld zijn de laagbouwprojecten veruit in de meerderheid. Het lijkt erop dat we van de weeromstuit het hoge wonen hebben afgezworen. Toch zijn er natuurlijk weer uitzonderingen. Een daarvan is het project van 188 terraswoningen in Geldrop, naar ontwerp van Architectenbureau voor Industriële Bouw Inbo nv te Woudenberg, dat onlangs definitief het begeerde predicaat verwierf. Het omvat twee gebouwen van 6 a 8 bouwlagen met 14 verschillende woningtypen. In feite is dit het eerste project volgens de 'ontwerpstructuur S 200', waarvan het ideeënplan reeds in 1971 experimenteel werd verklaard. Over de achtergronden van deze ontwerpstructuur en wat er in de praktijk mee kan worden gerealiseerd spraken wij met de heer K. Geerts, architect HBO en directeur van Inbo nv.

Door Helge Nissen - 'Farum Midtpunkt kan in veel opzichten worden vergeleken met een laboratoriumproef op ware grootte', zegt Helge Nissen, Deens architect en auteur van het volgende artikel. 'Een proef, waarbij de technische verworvenheden van de industriële bouw als middel fungeren voor het verwezenlijken van eigentijdse woonidealen.'

Door C. Zwinkels - In de binnenstad van Zwolle wordt over enkele weken een begin gemaakt met de bouw van een kleinschalig woningproject. Naar ontwerp van architectenbureau Aldo van Eyck en Theo Bosch wordt een experimenteel bouwplan uitgevoerd dat 75 woningen en 21 bedrijfsruimten omvat. De woningen zijn niet alleen verschillend van grootte; het plan kent een enorme verscheidenheid van typen, alle gekenmerkt door een fantasievol ontwerp.

Door J.J.M. Niesten - Eindhoven tobt al lang met een te klein en te eenzijdig stadscentrum. Grootse plannen tot verbetering daarvan werden jaren geleden wel ontworpen, maar nooit uitgevoerd. Nu pakt Eindhoven het heel wat kleinschaliger aan. De voorbereiding van de eerste fase is opgedragen aan O.B.W./ M.B.O., dochters van de Nederlandsche Middenstandsbank, die als adviseurs de architectengemeenschap Van den Broek en Bakema en prof. ir. H. Hertzberger inschakelden. Zowel O.B.W./M.B.O. als de adviseurs hebben hun intenties vastgelegd in een interessante brochure.

Door Wim J. van Heuvel -De Zweedse architecten Bertil Engstrand en Hans Speek ontwierpen voor Halmstad een kerk met een zelfdragende sandwich-constructie. Wand- en dakopbouw zijn (van binnen naar buiten) samengesteld uit 6 mm weervast staal, isolatiemateriaal en 0,3 mm roestvrij staal. De korte beeldreportage van Wim J. van Heuvel geeft een indruk van het opnieuw samengaan van architectuur en constructie, waarbij de plattegrond en de liturgische meubilering nogal traditioneel aandoen.

Door Ir. J.J.M. Niesten - Ergens midden in een met piramides overhuifde chaos, op een soort podium naast een tapkast, probeert een bont gezelschap het hoe en waarom van het wijkcentrum Karregat aan de weet te komen. Een wethouder tracht, dwars door een snerpende cirkelzaag, duidelijk te maken dat dit nou de materialisatie is van de ideeën van minister Van Kemenade: rapport Wiardi-Beckmannstichting - open school - gelijke kansen.

Wim J. van Heuvel - Hoog Catharijne is een van de eerste voorbeelden: Een projectontwikkelingsmaatschappij nam een stedenbouwkundige taak van een gemeentebestuur over dat zelf niet opgewassen bleek tegen zulke ingrijpende saneringsplannen. Contacten en verregaande kaalslag zijn rond de officiële opening van de eerste fase punten van discussie en kritiek. Daarbij komt nog de onmacht inzake de uitvoeringskansen van een werkelijk cultureel centrum en het behoud van een hoogtepunt van Jugendstilarchitectuur. Te weinig aandacht wordt o.i. geschonken aan de onmacht van het architectenteam om leefbaar en hedendaags vorm te geven aan een opdracht van deze omvang. Ter illustratie een fotoreportage van Wim J. van Heuvel.

Dr. D. de Jonge - In zijn vorige artikel gaf dr. D. de Jonge een uiteenzetting aangaande de morfologische kenmerken van de Bijlmermeer en van de uitgangspunten die hieraan ten grondslag hebben gelegen. De bedoeling van de bestuurders en ontwerpers is geweest een 'stad van de toekomst' te bouwen met een 'optimaal woonklimaat'. Door zijn hoge kwaliteit zou dit woongebied Amsterdammers aantrekken met vrijmaking van goede woningen in de bestaande stad om zo een doorstroming van de bevolking op gang te brengen. Van deze doorstroming blijkt in de praktijk nog niet veel terecht te komen. De auteur constateert - zoekend naar redenen - een te optimistische presentatie en een, althans voor de beginfase, misleidende gemeentelijke voorlichting.

Dr. D. de Jonge - Omdat de stadsbestuurders van Amsterdam met de verwezenlijking van de Bijlmermeer iets spectaculairs tot stand wilden brengen en de ontwerpers de vrije hand hebben gegeven, valt de Bijlmermeer op door zijn afwijkende morfologische eigenschappen. Deze wens om iets unieks op stedenbouwkundig gebied te scheppen heeft geleid tot een te eenzijdige nadruk op technische, rationele en functioneel-esthetische aspecten. Bij de planning is onvoldoende rekening gehouden met gedragswetenschappelijke inzichten, concludeert dr. D. de Jonge. Zijn artikel is voor een groot deel ontleend aan een onlangs gepubliceerd rapport van het Centrum voor Architectuuronderzoek (afdeling Bouwkunde van de TH Delft).

Door M. Klaren en M. van Suchtelen - Wat zijn de voornaamste factoren die de conceptie van de Bijlmer hebben bepaald en wat zijn de tekortkomingen van die conceptie? Welke maatregelen zijn te treffen om deze tekortkomingen zoveel mogelijk op te heffen? De bouwkundige ingenieurs M. van Suchtelen en M. Klaren wijdden hun afstudeerproject aan de Bijlmer. Voor ons blad schreven zij een korte samenvatting.

Door Pieter Roth - Op 12 mei 1972 is in het beursgebouw in Amsterdam de tentoonstelling geopend van de besteksklare fase van W. Holzbauer's ontwerp voor het stadhuis. Burgemeester en wethouders van de stad hadden enige dagen daarvoor aan de raad voorgesteld de volgende beslissingen te nemen: het stadhuis te doen bouwen, op het Waterlooplein, volgens het ontwerp van W. Holzbauer en daarvoor een krediet van 125 miljoen gulden beschikbaar te stellen. Waarschijnlijk zal de gemeenteraad dit voorstel nog voor de zomervakantie bespreken.