Op de longlist van de ARC27 Nieuwe Architectuur Award staan dit jaar bijzonder veel woongebouwen. Van studentenwoningen tot appartementen voor gezinnen en vrijstaande villa's. Dat lijkt geen verrassing in een tijd waarin de woningnood hoog is en de aantallen nieuw te bouwen woning ons dagelijks om te oren vliegen in de media. Toch zijn er dit jaar ook veel publieke projecten gebouwd die een sterke focus op leefbaarheid en sociale interactie tonen.

Het klinkt als een droom voor iedere architect: een regeringsleider die architectuur belangrijk vindt, buitenlandse bureaus uitnodigt, opdrachten verstrekt en zich persoonlijk bemoeit met het ontwerp. In Albanië werd die droom dankzij Edi Rama werkelijkheid. The Albanian Files, een 800 pagina's tellend boek over twintig jaar buitenlandse architectuur in het land, toont vooral de bijzondere relatie tussen architectuur en macht. En is daarmee een onthullend portret van een beroepsgroep die het ontbreken van democratische controle verwart met ontwerpvrijheid.

Schijnbaar uit het niets landde Sweco in 2023 in de Nederlandse architectuur met de overname van JHK Architecten en Van Aken Architectuur. Afgelopen jaar werd Architecten aan de Maas - als onderdeel van ingenieursbureau Volantis - ingelijfd, alsook verschillende ingenieurs- en architectenbureaus in België. Er volgden persberichten over grote opdrachten waaronder het nieuwe Philips-Stadion in Eindhoven en Cultuurcluster8 in Amsterdam Zuidoost. Maar de multi-dienstverlener wordt ook met enige scepsis bekeken. Is dit het bureau van de toekomst?

Bij de transformatie van Thoravej 29, een voormalige opslagloods in Kopenhagen, hergebruikte architect Søren Pihlmann 95 procent van de materialen. Dat leverde 88 procent minder CO2-uitstoot op en 90 procent minder bouwafval. Maar de transformatie is meer dan alleen duurzaam. Het is een testcase die nauwgezet is gevolgd door onderzoekers van de Universiteit van Kopenhagen. En alle data is openbaar beschikbaar.

Hoe vaak wordt er nog een kleinschalig woonzorggebouw gemaakt midden in de stad? In een tijd waarin de zorg onder druk staat en efficiëntie de menselijkheid vaak overschreeuwd sloegen Stichting Kunstenaarshuizen Amsterdam, ZGAO en Stadgenoot de handen ineen om een onderscheidend zorgconcept neer te zetten. Een woonzorggebouw voor dementerende kunstenaars met een intensieve zorgvraag: Het Liesbeth List Huis.

In eerste instantie werden we door de bouwheer gecontacteerd voor de renovatie van een bestaande woning. Tijdens het ontwerpproces kreeg de opdrachtgever de kans een naastgelegen, braakliggend stuk grond, een restkavel, aan te kopen. De opdracht werd hierdoor herschapen. de integratie van een braakliggend perceel zodoende een geheel te verkrijgen met de bestaande woning. Dit alles met aandacht voor de bestaande woning.