Geef een jonge architect de ruimte en je krijgt een ontwerp dat alle verwachtingen overtreft. Dat overkwam investeringsmaatschappij Intersaction, die aan de rand van een beschermd natuurgebied een kantoor liet ontwerpen door Studio Massimo. De ontwerpvrijheid leidde niet tot een spectaculair gebouw, maar eentje dat bijna onzichtbaar is - vol duurzame materialen en slimme details.
Mieke Bosse is traditioneel architect én radicaal feminist. Achter de monumentale gevel van haar Haagse herenhuis werkt ze ondanks haar pensioengerechtigde leeftijd onverstoorbaar door. Terwijl ze voortbouwt op eeuwenoude kennis, heeft ze haar hele leven taboes geslecht - in het vak en daarbuiten.
Hoe kindvriendelijk is de stad? Ariadne Onclin ergert zich aan speeltuinen die niet zijn ontworpen voor de jongste leeftijden. Michelle Gulickx denkt dat het probleem breder is: de stad als geheel is maar weinig speelwaardig. Misschien kunnen ornamenten daar verandering in brengen?
Het door Paul Felix ontworpen Dienstencentrum Gentbrugge, gesitueerd aan rand van de Gentbrugse Meersen, bestaat uit drie gebouwen die nauwkeurig aan elkaar werden geschakeld door Atama in een compositie die elk gebouw autonomie verleent maar ook laat meewerken aan de ruimte die tussen de gebouwen ontstaat. Een vierde gebouw, de spektakelzaal, werd door Atama toegevoegd aan de compositie die hierdoor wordt vervolledigd tot een cluster en die samen met de naastgelegen gebouwen een binnenplein omsluit.
Van een gevelsteen met een lakenloodje tot een ruitmotief dat terugkeert in ramen, balustrades en belettering: bij Happel Cornelisse Verhoeven verbindt het detail tijdlijnen en schaalniveaus. Zulke motieven vormen volgens architect Floris Cornelisse de grammatica van een gebouw en maken het dagelijks leven leuker. Met zijn focus op detaillering is hij 'de middenvelder' van de drie partners.
Nergens is het Rijksvastgoedbedrijf zo nadrukkelijk aanwezig als in Den Haag. Maar de belangen van het Rijk en die van de stad lopen lang niet altijd gelijk op. Ministeries en internationale instellingen staan voor openheid en democratie, maar hun gebouwen keren zich door veiligheidseisen steeds vaker van de stad af. Na twee jaar onderzoek pleiten gemeente Den Haag, Rijksvastgoedbedrijf en Atelier Rijksbouwmeester voor een andere manier van samenwerken: met wederkerigheid en 'radicale empathie' als uitgangspunt.
Een dikke boom hoeft niet ouder te zijn dan een dunne. En meer bos is niet per definitie beter. Tijdens een excursie door het bos van Amerongen rekent bosbeheerder Simon Klingen af met de ene na de andere vanzelfsprekendheid over bomen en hout. Meer kennis over bosbeheer legt een essentiële basis voor architecten die in hout ontwerpen. Architecten Jan Nauta en Inez Tan stuurden hun hele bureau het bos in.
De redactie publiceerde deze week 3 particuliere woonhuizen. Het eerste huis van de jonge architect Ruben Dahmen in Amsterdam Noord van 38m2 groot, het vakantiehuis van Kees Kaan in Zeeland van 250 m2 en een onderkomen voor een welgesteld echtpaar in het Zuid-Engelse Wiltshire door Tuckey Design Studio van 810 m2. Terwijl Dahmen's verbouwde jarenvijftighuisje een manifest is tegen mateloosheid, is vooral de laatste - een ensemble van hoofdgebouw met bijgebouwen - behoorlijk aan de maat: daar past die van Dahmen ruim 21 keer in!
Terwijl grote architectenbureaus vaak worstelen met certificaten, rekenmodellen en normeringen, werken kleine bureaus op een ander niveau aan duurzaamheid: dichtbij, tastbaar en vaak met meer oog voor maatwerk en vakmanschap. Zij experimenteren met nieuwe materialen, ontwikkelen samenwerkingen in lokale netwerken en hebben met beperkte middelen vaak veel impact, zowel op het vlak van materiaalgebruik als op proces en samenwerking.
Voor abonneesTerwijl grote architectenbureaus vaak worstelen met certificaten, rekenmodellen en normeringen, werken kleine bureaus op een ander niveau aan duurzaamheid: dichtbij, tastbaar en vaak met meer oog voor maatwerk en vakmanschap. Zij experimenteren met nieuwe materialen, ontwikkelen samenwerkingen in lokale netwerken en hebben met beperkte middelen vaak veel impact, zowel op het vlak van materiaalgebruik als op proces en samenwerking. Hoe ziet die praktijk eruit? Wat kan het vakgebied hiervan leren? En welke systeembelemmeringen staan bredere toepassing nog in de weg? De redactie van de Architect gaat op zoek naar antwoorden.
Op woensdag 30 september organiseert de Architect weer een avond in Pakhuis de Zwijger. De avond staat in het teken van 'logica zonder labels', het thema van de nieuwste printeditie. In dit nummer onderzoeken we alternatieve manieren van duurzaam bouwen: niet gericht op certificaten, maar op lokale netwerken en nieuwe materialen. Sprekers in Pakhuis de Zwijger zijn Christina Eickmeier, Laura van Santen, Jan Nauta, Willie Vogel, Daniël Venneman en Floor Arons.
Design Museum Gent is een toonbeeld van een duurzaam en 'bioregionaal' ontwerp. Maar bovenal overtuigt de architectuur van Carmody Groarke en Atama, die zij ontwierpen in samenwerking met Re-st. De monolithische gevels voegen zich naadloos in het historische centrum van de stad en de raak gekozen gevelopeningen trekken de bezoeker als vanzelf naar binnen.
GesponsordDuurzaam bouwen draait volgens Mario van Ginkel, Salesmanager bij Triflex, vaak om nieuwe materialen en innovatieve oplossingen. Toch begint een groot deel van de winst bij wat er al staat. 'Door levensduur, onderhoud en aanpasbaarheid vroeg in het ontwerp mee te nemen, kunnen gebouwen en constructies langer meegaan, terwijl bestaande materialen en waarde beter behouden blijven.'
GesponsordHörmann ziet zichzelf als ontwerppartner van architecten. En niet slechts als leverancier van allerlei soorten deuren. Bert Verrips legt uit hoe dat partnerschap in de praktijk werkt.
GesponsordArchitecten krijgen steeds vaker te maken met strengere eisen op het gebied van brandveiligheid, inbraakwerendheid, geluid, duurzaamheid en regelgeving. Hierdoor verschuift ook de rol van de leverancier. 'Straks moet je voor vrijwel alles kunnen aantonen dat een oplossing voldoet', aldus Benno Schiphorst van bct architecten, ingenieurs & adviseurs. 'Dat vraagt om veel meer onderbouwing dan vroeger.'
GesponsordArchitecten zoeken kozijnen die zowel esthetisch als toekomstbestendig zijn. Met het Elegant-gamma, de volledig gerecyclede Phoenix-profielen en innovaties als ThermoFibra en Forthex biedt Deceuninck een op maat gemaakte combinatie van strak design en duurzame prestaties.
GesponsordOm de CO₂-uitstoot van gebouwen te verlagen, ontwikkelde Reynaers Aluminium het hybride vliesgevelsysteem TimberWall 50. Hierbij worden hout en aluminium ingezet op hun sterkste eigenschappen. 'Je moet materialen gebruiken waar ze het beste tot hun recht komen', aldus Bart Hellings, Hoofd Projectteam bij Reynaers.
GesponsordIn de hedendaagse architectuur verandert de badkamer steeds vaker van een functionele ruimte in een hoogwaardige wellnessomgeving. Met de Spa-productlijn biedt GROHE daarvoor modulaire en aanpasbare sanitaire oplossingen. 'De focus ligt hierbij op de integratie van technologische precisie, maatwerk in materiaalkeuze en een eenduidige ontwerpvisie voor het gehele interieur', zegt Christian Götter van GROHE.
In een tijd waarin woningbouw vooral wordt beoordeeld op aantallen en efficiëntie, stelt dit project een andere vraag: welke gebouwen maken een buurt werkelijk leefbaar? Het zwembadgebouw van de Eurowoningen in Leusden was technisch afgeschreven, maar maatschappelijk van grote waarde. De opgave was daarom niet simpelweg vervanging, maar het opnieuw ontwerpen van een plek waar een gemeenschap zichzelf kan ontmoeten.
HOP Architecten heeft een voormalig monumentaal kerkgebouw in Amsterdam getransformeerd tot buitenschoolse opvang KleintjeZuid. Het ontwerp is gericht op kinderen van vier tot twaalf jaar en combineert speel-, verblijfs- en werkplekken binnen de bestaande structuur van het gebouw.
Hoe leuk is het architectenvak als je maandag sparingen in plafonds tekent, dinsdag BIM-classificaties corrigeert, woensdag aanbestedingsdocumentatie maakt, donderdag woningplattegronden aanpast voor een verkoopmatrix en vrijdag een prijsvraag voorbereidt die het bureau nauwelijks kan winnen?
De baksteenindustrie veroorzaakt met een productie van 1500 miljard bakstenen per jaar wereldwijd een serieus deel van de mondiale CO2-uitstoot. Een duurzamer alternatief is welkom en wordt door instanties en overheden toegejuicht, zou je denken. Maar niks is minder waar. Veel architectenbureaus die samen met experts en producenten nieuwe duurzame bouwmaterialen ontwikkelen, botsen tegen een muur van regelgeving en certificeringsprocedures.
Het is eindelijk stil. Mijn kinderen zijn sinds deze week weer naar school, al begonnen de middelbare scholen van mijn oudste twee met een studiedag. Maar vandaag is iedereen de deur uit. Ik ben thuis, want bij VMN-media werken we hybride. Daar zitten voor- en nadelen aan. Zo zijn mijn donderdagen soms zonder afspraken, dan heb ik tijd om te schrijven. Tegelijkertijd loop ik de dag ervoor vaak een marathon van afspraak naar afspraak. Na zo'n dag is mijn creativiteit ver te zoeken.
De beste ontwerpideeën laten zich niet afdwingen. Ze ontstaan vaak onverwacht, op het snijvlak van toeval, ervaring en aandachtig zoeken. Pieter Bedaux onderzoekt hoe echte ontwerpdoorbraken voortkomen uit menselijke serendipiteit. Maar kan kunstmatige intelligentie die rol ook vervullen?
