Wonen tussen erfgoed en toekomst
De Piek. Beeld Ossip van Duivenbode

Wonen tussen erfgoed en toekomst

Hoe willen we wonen in de stad van morgen? Die vraag echoot door drie heel verschillende verhalen van afgelopen maand: het Weense woonmodel dat volkshuisvesting als grondrecht behandelt, een Almeers brutalistisch icoon dat sneuvelde om in kopie terug te keren en een Rotterdamse woontoren waar je je auto naast de woonkamer parkeert. Steeds gaat het om de spanning tussen maatschappij en markt. En erfgoed en vernieuwing.

In Rotterdam ontwierp KCAP De Piek: een robuuste toren met flexibele woonvormen die laat zien dat stedelijke verdichting in een voormalig industrieel gebied grotesk en luxueus mag zijn. Zelfs de auto krijgt letterlijk een plek in huis. En dat terwijl een toekomst lonkt waarin autoloos wonen juist de norm wordt. Het gebouw laat - door zijn flexibele plattegronden en grote diversiteit aan woonruimten - zien dat woningbouw kan experimenteren met en anticiperen op veranderende levensstijlen.

Wenen toont daarentegen dat de basis van goed wonen niet alleen in experiment zit, maar ook in visie schuilt. Al een eeuw lang investeert de stad in sociale woningbouw, niet als marktproduct maar als maatschappelijk fundament. Van de monumentale Karl-Marx-Hof (1927-1930) tot het duurzame Blok D12 (2011-2015): telkens staat collectiviteit voorop. Een les voor Nederland, waar sociale huur grotendeels wordt wegbezuinigd en de woning als belegging vaker de boventoon voert.

En dan hebben we Almere. Daar verdween de betonnen kantoorkolos de Beurs onder de sloophamer om als spiegelbeeld terug te keren. Het levert nu mixed-use gebouwen op met onder andere woningen en kantoorruimten, en een knipoog naar het verleden. Toch roept het project vooral de vraag op: hadden we niet duurzamer kunnen omgaan met wat er al stond?

PS de Architect organiseert wederom op het AFFR een thematische avond. Op vrijdag 10 oktober verzorgt Wouter Veldhuis een inleiding over de waarde van architectuur voor gemeenschapszin voor de film The Castle. Wees erbij!

Lees mijn editors choice van deze maand en misschien tot op het AFFR!

Groeten,

Charlotte

Charlotte Thomas

Charlotte Thomas

Vakredacteur

Charlotte Thomas (1992) is adviseur architectuurhistorie voor de Rijksdienst Cultureel Erfgoed. Van 2022 tot 2026 was ze vakredacteur bij de Architect. Ze studeerde af als kunst- en architectuurhistoricus. En heeft onder meer gewerkt bij Stroom Den Haag, Museum Het Schip, AFFR, Vice, Van Eesteren Museum en Galerie Bart.

  1. De architect als bouwmeester: bij 'ruwbouw is afbouw' krijgt die rol opnieuw vorm
  2. 'Ruwbouw is afbouw' wint aan terrein. 'De details moeten kloppen, anders word je genadeloos afgestraft', aldus Pieter Bedaux
  3. Vacature: de Architect zoekt een vakredacteur Architectuur & Techniek (+/- 24 uur)
  4. Internationale prijsvraag ontwerp OBA Next in Kraaiennest, Amsterdam Zuidoost: buurt blijft van belang
  5. In water geworteld: isoleren met Nederlandse lisdodde helpt bouw, boer en natuur
  6. Gebiedstransformatie Artis, Amsterdam - H+N+S
  7. Tim Peeters over architectuur als zintuiglijke ervaring: 'Zumthors gebouwen ontlenen hun kracht aan de manier waarop ze voelen, klinken of zelfs ruiken'
  8. BiermanHenket is 'Architect van het jaar 2026': 'We zijn heel precies in wat we afbreken en toevoegen'
  9. 5 architecten over hoe je als ontwerper invloed houdt op de uitvoering: 'Het loskoppelen van ontwerp en techniek ondermijnt het vak op de lange termijn'
  1. Boerderij Utrechtse heuvelrug, Utrecht - Studio Rachel Dubbe
  2. Ronald Schleurholts reageert op Bernard Colenbrander: 'Als ik zeg dat alles erfgoed is, bedoel ik niet dat ieder gebouw dezelfde cultuurhistorische waarde heeft'
  3. Frank Bouwman (Team V) over de nieuwe entree station Amsterdam Zuid: 'Zo hou ik het grote idee overeind'
  4. De prijs van onze duurzame steden wordt ver uit ons zicht betaald door Noorse rendieren en Boliviaanse tieners
  5. Design Museum, Gent (B) - Atama architects
  6. Hoe een menselijke ontwerpbenadering leidt tot toekomstbestendige woningbouw
  7. Poppodium Baroeg, Rotterdam - diederendirrix
  8. Architectuur verdient een doordacht oordeel