Accepteren we dat houten gevels snel vergrijzen en soms groen uitslaan? Of er zelfs vanaf de oplevering 'een beetje viezig en gammel' uitzien? Dat laatste schreef Reimar Von Meding op LinkedIn over de 12 nieuwe sociale huurwoningen in Marknesse, ontworpen door ORGA architect. Hij voegde eraan toe: 'ik vind dat eigenlijk wel geweldig!'
Hester van Dijk van Overtreders W was een van de 19 vrouwen die ik had geïnterviewd voor de eerste editie van Mevr. de Architect. Ze was een vreemde eend in de bijt, want ze was als enige niet afgestudeerd als architect, stond niet ingeschreven in het Architectenregister, en was dus officieel geen Mevr. de Architect. Maar als ik naar haar werk keek, kon ik niet anders dan het bestempelen als architectenwerk.
'Gezinnen in de stad' is al jaren een thema voor Van Bergen Kolpa Architecten. Met de Maasbode toont het bureau hoe het dit voor zich ziet: vier gestapelde straten met rijwoningen van drie verdiepingen, aan de Schiedamse Vest in Rotterdam Centrum. Een ruime entree, veel collectieve vierkante meters en vooral een uitnodigende sequentie van brede en smalle binnen- en buitenruimtes. In de Maasbode staan de kinderen op één.
Gestaag verrees de afgelopen jaren bebouwing aan de Groene Loper in Maastricht. Het ondergronds brengen van de snelweg die dwars door de stad liep bood in 2015 ruimte aan een nieuw lintpark met opvallende architectuur ter weerszijden. Woonproject Miller werd gespot door de jury van de driejaarlijkse, internationale Erich Mendelsohn Preis, voor de beste baksteenarchitectuur. Het ontwerp van martenswillems architecten won zilver.
Alles zelf willen oplossen en elke punt en komma kennen: Frank Bouwman ontdekte dat het hem niet per se een betere leider maakte. Nu Team V is uitgegroeid van 10 naar 66 medewerkers, is hij samen met Irène Horvers toegetreden tot de directie - naast Jeroen van Schooten en Do Janne Vermeulen. Als nieuwe partner wil hij ruimte geven aan anderen, maar ook 'nieuwe ambities formuleren' met zijn netwerk in spooropgaven en het buitenland.
Hoeveel vrijheid laat het stramien van driehonderd millimeter de architect eigenlijk? In de Nederlandse woningbouw dicteren efficiëntie, prefab en rechte hoeken vaak de plattegrond. Maar wat gebeurt er als je het lichaam en de beweging van de bewoner als uitgangspunt neemt? Gus Tielens bezoekt Maison Bulle Gaudet in Zuid-Frankrijk en drink een borrel met de architect.
Museum Vonk in Eindhoven door Studio Marco Vermeulen is een voorbeeldproject voor de opschaling van biobased bouwmethoden. Het gebouw valt op door de groene daktuin, de indrukwekkend houten draagconstructie en de gevels van kalkhennep. Toch is het vooral de opgedane praktijkervaring die inspireert en bijdraagt aan de verdere verduurzaming van de hele bouwsector.
Als je woonboerderij is ontwricht door een aardbeving, wat doe je dan? Opbouwen in haar oude staat, of slopen en op het fundament een nieuw huis bouwen? Een echtpaar in Middelstum koos voor het laatste, maar integreerde waardevolle elementen uit de oude boerderij in de nieuwe. Het ontwerp van Onix Architecten zet wat voorhanden is op innovatieve wijze voort met andere middelen.
Terwijl grote architectenbureaus vaak worstelen met certificaten, rekenmodellen en normeringen, werken kleine bureaus op een ander niveau aan duurzaamheid: dichtbij, tastbaar en vaak met meer oog voor maatwerk en vakmanschap. Zij experimenteren met nieuwe materialen, ontwikkelen samenwerkingen in lokale netwerken en hebben met beperkte middelen vaak veel impact, zowel op het vlak van materiaalgebruik als op proces en samenwerking.
Voor abonneesTerwijl grote architectenbureaus vaak worstelen met certificaten, rekenmodellen en normeringen, werken kleine bureaus op een ander niveau aan duurzaamheid: dichtbij, tastbaar en vaak met meer oog voor maatwerk en vakmanschap. Zij experimenteren met nieuwe materialen, ontwikkelen samenwerkingen in lokale netwerken en hebben met beperkte middelen vaak veel impact, zowel op het vlak van materiaalgebruik als op proces en samenwerking. Hoe ziet die praktijk eruit? Wat kan het vakgebied hiervan leren? En welke systeembelemmeringen staan bredere toepassing nog in de weg? De redactie van de Architect gaat op zoek naar antwoorden.
Op woensdag 30 september organiseert de Architect weer een avond in Pakhuis de Zwijger. De avond staat in het teken van 'logica zonder labels', het thema van de nieuwste printeditie. In dit nummer onderzoeken we alternatieve manieren van duurzaam bouwen: niet gericht op certificaten, maar op lokale netwerken en nieuwe materialen. Sprekers in Pakhuis de Zwijger zijn Christina Eickmeier, Laura van Santen, Jan Nauta, Willie Vogel, Daniël Venneman en Floor Arons.
Design Museum Gent is een toonbeeld van een duurzaam en 'bioregionaal' ontwerp. Maar bovenal overtuigt de architectuur van Carmody Groarke en Atama, die zij ontwierpen in samenwerking met Re-st. De monolithische gevels voegen zich naadloos in het historische centrum van de stad en de raak gekozen gevelopeningen trekken de bezoeker als vanzelf naar binnen.
GesponsordIn de nieuwbouwwijk De Tippe in Zwolle zijn 30 sociale huurwoningen gerealiseerd, verdeeld over vier woonblokken. Om bewoners ook tijdens warme zomerperiodes een comfortabel binnenklimaat te bieden, werd gekozen voor Duco Natural Cooling. 'Een slimme combinatie van ventilatie en natuurlijke nachtkoeling', aldus Michel Mengerink, Technisch Commercieel Adviseur bij DUCO.
GesponsordMet Pirrouet® ontwikkelde Vandersanden een gevelsteen die tijdens productie CO₂ opneemt in plaats van uitstoot, goed voor een netto negatieve voetafdruk van -35,5 kg CO₂ per ton. De gevelsteen geeft op een veilige en verantwoorde manier een tweede leven aan opgewerkte industriële reststromen uit de staalindustrie. Sinds kort is er een nieuw langformaat op de markt: de XXL44-S.
GesponsordArchitecten zoeken kozijnen die zowel esthetisch als toekomstbestendig zijn. Met het Elegant-gamma, de volledig gerecyclede Phoenix-profielen en innovaties als ThermoFibra en Forthex biedt Deceuninck een op maat gemaakte combinatie van strak design en duurzame prestaties.
GesponsordArchitecten krijgen steeds vaker te maken met strengere eisen op het gebied van brandveiligheid, inbraakwerendheid, geluid, duurzaamheid en regelgeving. Hierdoor verschuift ook de rol van de leverancier. 'Straks moet je voor vrijwel alles kunnen aantonen dat een oplossing voldoet', aldus Benno Schiphorst van bct architecten, ingenieurs & adviseurs. 'Dat vraagt om veel meer onderbouwing dan vroeger.'
GesponsordOm de CO₂-uitstoot van gebouwen te verlagen, ontwikkelde Reynaers Aluminium het hybride vliesgevelsysteem TimberWall 50. Hierbij worden hout en aluminium ingezet op hun sterkste eigenschappen. 'Je moet materialen gebruiken waar ze het beste tot hun recht komen', aldus Bart Hellings, Hoofd Projectteam bij Reynaers.
GesponsordInnodeen presenteerde deze zomer DTS Varipro Plus, een profielhuisonafhankelijke circulaire dorpel voor de kunststofmarkt. Volgens Roald Haneveld, commercieel technisch adviseur bij Innodeen, loopt de modulaire dorpel vooruit op de wetgeving die vanaf 2030 gaat gelden. 'Voor duurzaam bouwen heb je aantoonbaar duurzame materialen nodig. De Varipro Plus voldoet al aan die eisen.'
't Reigersnest is een iconisch buitenverblijf in Oostvoorne uit 1920. Het wordt gezien als een belangrijk hoogtepunt van de Amsterdamse School en is net als de tuin een Rijksmonument. Door verkoop van delen van het landgoed ondervinden de nieuwe eigenaren een groot tekort aan opslag- en stallingsruimte. Zowel voor het stallen van materieel voor het onderhoud van het landgoed, voor voertuigen als ook voor het opslaan van gekapte bomen. De opgave aan AtelierBRINK bestond uit het ontwerpen van een werkend landgoed.
In heel Nederland verschuift de architectuur-opgave van stadsuitbreiding naar intensieve herbestemming. Zo ook in Utrecht, in transformatiegebied Wisselspoor. Arons en Gelauff heeft daar in de zuidpunt vormgegeven aan de stedelijke groei en aan vriendelijke verdichting met een dubbel stadsblok met 183 woningen voor jonge Utrechters. Doel: een levendige woon-werk-buurt - ook op de spoorgeluid-belaste locatie. Resultaat: een blikvanger, geïnspireerd op rail-erfgoed, en ruim 200 blije Utrechters.
'Dit is misschien wel het beste woongebouw dat we tot nu toe hebben gemaakt', vertrouwt Ninke Happel me toe. Ze is samen met Floris Cornelisse naar het nieuwe Odeon in Rotterdam gekomen om mij en mijn collega Marianne Boonekamp rond te leiden. Terwijl Cornelisse aan Boonekamp elk detail toont (en dat zijn er veel!), lopen Happel en ik naar de andere kant van het gebouw.
Ontwerpen vrouwen anders dan mannen? Het is een gevaarlijke vraag, want ze verleidt meteen tot clichés. Alsof vrouwen vanzelf zachter, empathischer of menselijker zouden ontwerpen, en mannen op hun beurt monumentaler, autonomer of autoritairder. Toch is de vraag te interessant om te vermijden, omdat ze ons dwingt na te denken over de norm van architectuur.
Deze week is het Nationaal Expertisecentrum Woningbouw (NECW) officieel geopend om gemeenten te helpen om woningbouwprojecten sneller van de grond te krijgen. Minister Elanor Boekholt-O'Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke ordening zegt hierover: 'De grootste winst zit in tijd. Daarvoor zijn niet alleen geld en goede plannen nodig, maar ook mensen en kennis om die plannen om te zetten in huizen. […] Zij spelen een cruciale rol in het meer, sneller en beter bouwen van woningen.'
Na lang zoeken vond mijn dochter, nipt voor aanvang van haar studie, een kamer in Amsterdam-Zuidoost. Tijdelijke onderhuur in een kantoorpand dat binnenkort wordt gesloopt. Even had ze nog gedroomd van een levendig studentenhuis midden in de stad, maar dat blijkt een uitstervend soort.
