De Lange Akker, Berkel-Enschot - Aerde Borgert Architecten B.V.

De opgave betrof het toekomstbestendig maken van de rijksmonumentaal villa De Lange Akker in Berkel-Enschot. Nadat in de periode 2015-2018 de jaren'60 en jaren '80 kantoorvleugels zijn vervangen door 57 nieuwbouwappartementen voor senioren naar ontwerp van Aerde Borgert architecten, was de vervolgopgave om de rijksmonumentale villa uit 1921 naar ontwerp van architect F.A. Warners, een nieuwe duurzame en bruikbare functie te geven met respect voor de waardevolle elementen.

Aanpak

Na een langdurige en ingrijpende transformatie is het rijksmonument teruggebracht naar de essentie van de villa uit 1921. In het interieur is de oorspronkelijke indeling van architect F.A. Warners zoveel mogelijk in ere hersteld. Door terug te keren naar de basisstructuur van het ontwerp, is de ruimtelijkheid en helderheid die zo kenmerkend zijn voor het Horizontalisme, weer te ervaren.

Samenwerking met andere disciplines

Bij dit project is nauw samengewerkt met John van Lierop Architectuur Bouwhistorie Restauratie voor het cultuurhistorisch onderzoek en de waardestelling van het rijksmonument. Voor de inrichting van het landgoed is samengewerkt met landschapsarchitect Atelier Quadrat. De originele 'sunken garden' is teruggebracht waarin de nieuwbouw appartementenvleugels ondergeschikt aan het rijksmonument zijn gesitueerd.

Duurzaamheid

Om de nieuwe functie toekomstbestendig te huisvesten, is het pand grondig verduurzaamd zonder het historische gevelbeeld teveel aan te tasten. De energetische schil is ingrijpend verbeterd door de toepassing van hoogwaardige dak- en vloerisolatie, in combinatie met discreet geplaatste, geïsoleerde voorzetwanden aan de binnenzijde.

Materiaal en techniek

De originele raampartijen zijn, waar nodig, vervangen door nieuwe, ambachtelijk vervaardigde houten kozijnen, nu uitgevoerd met HR++ beglazing voor een optimaal binnenklimaat. Aan de buitenzijde zijn de kenmerkende zwart-wit tegels in ere hersteld bij de erkerkamer en achtergevel. Tot slot is de villa technisch volledig gemoderniseerd met compleet nieuwe W- en E-installaties, waardoor het monument voldoet aan alle hedendaagse eisen op het gebied van zorg.

Maatschappelijke impact

In de huidige opzet krijgt de villa een maatschappelijke rol die nauw aansluit bij de omliggende bebouwing. De nieuwe functie is volledig complementair aan de in 2018 opgeleverde seniorenappartementen. De villa fungeert nu als zorgfaciliteit, waardoor er een synergie ontstaat tussen het monumentale hart en de moderne woonvleugels op het terrein.

Fysieke impact

Landgoed de Lange Akker heeft vele verschillende functies gehuisvest; woonbestemming voor de familie Swagemakers, opleidingsinstituut voor het Wit-Gele Kruis, en een bedrijfsverzamelcomplex. De rijksmonumentale villa was in de loop van de jaren steeds meer in de verdrukking gekomen meerdere verbouwingen. Door de toevoeging van de 57 nieuwe seniorenappartementen in de 'sunken garden' en de renovatie/transformatie van het rijksmonument zelf komt het originele ontwerp weer volledig tot zijn recht.

Overig

Villa De Lange Akker werd in 1921 gebouwd voor textielfabrikant de heer Swagemakers. Het ontwerp van de Amsterdamse architect F.A. Warners is geïnspireerd op het werk van de Amerikaans architect Frank Lloyd Wright. Deze langgerekte villa is een zeldzaam Nederlands voorbeeld van het 'Horizontalisme', herkenbaar aan de platte daken, royale overstekken en de bouw op een verhoogd tuinterras. De lichtgrijze gevels met ruw pleisterwerk zijn subtiel gedecoreerd met zwart-witte geglazuurde tegels.

PDF bestanden

  • gevelaanzicht-totaal-rijksmonument-de-lange-akker-berkel-enschot

    Download
  • plattegrond-nieuw-rijksmonument-de-lange-akker-berkel-enschot

    Download
  • plattegrond-totaal-rijksmonument-de-lange-akker-berkel-enschot

    Download
  • situatie-rijksmonument-de-lange-akker-berkel-enschot

    Download
  • originele-tekeningen-rijksmonument-de-lange-akker-berkel-enschot

    Download