Aanpak
Behoud en transformatie vormden in 2018 het uitgangspunt. Historische structuren, gevels, ramen en kleuren zijn hersteld en gecombineerd met de nieuwe Tornado en publieke functies. Vanuit de ambities van de opdrachtgever, gaven de hoofdarchitect en restauratiearchitect hier als eerste vorm aan; vervolgens werkten de co-architect, ontwerpers, (onder)aannemer(s) de ideeën uit tot maakbare plannen.
Samenwerking met andere disciplines
Fenix is gerealiseerd door een intensieve samenwerking tussen opdrachtgever, gebruiker, architecten, constructeur, adviseurs, aannemer en gespecialiseerde makers. MAD Architects, Bureau Polderman en EGM architecten werkten vanaf het begin integraal samen. Bouw- en adviesdisciplines werkten parallel samen, waardoor een hoog kwaliteitsniveau in ontwerp én uitvoering is ontstaan. Iedere partij heeft de samenwerking als uniek ervaren: echt samen werken aan dezelfde ambitie.
Duurzaamheid
De duurzaamheidsambitie richtte zich op behouden bestaande loods en draagconstructie, wat materiaal en CO₂ bespaarde. Ook de energie-installaties zijn vanuit die ambitie terughoudend ontworpen: passief waar mogelijk, actief alleen als nodig. In praktijk blijkt dit succesvol te zijn. Daglicht, natuurlijke ventilatie en een groendak (6.750 m²) beperken energiegebruik en dragen bij aan waterberging, verkoeling en biodiversiteit. Fenix is aardgasvrij en aangesloten op warmte-koudeopslag.
Materiaal en techniek
Met groot vakmanschap en respect voor de gelaagde geschiedenis is het bestaande beton, staal en glas zorgvuldig hersteld in combinatie met de nieuwe Tornado. Die twee in elkaar draaiende trappen zweven visueel en constructief los van de oude loods, en zijn opgebouwd uit een spaceframe met spiegelende RVS-panelen en ruim 10.000 unieke 3D-gefreesde houten trapdelen. De trappen (totaal 550m) wervelen door de driedimensionale glazen atriumkap en eindigen 30 mt. boven de Maas op het uitkijkplatform.
Maatschappelijke impact
De locatie voor het museum is bewust gekozen: de San Franciscoloods was ooit de grootste overslagloods ter wereld en aan deze kades vertrokken en arriveerden miljoenen mensen. Fenix verbindt persoonlijke migratieverhalen met de nog altijd voelbare dynamische geschiedenis van Rotterdam. Plein, het vrij toegankelijke overdekte stadsplein van Fenix, brengt bewoners, bezoekers en passanten dagelijks samen voor activiteiten, maaltijden en evenementen vanuit alle culturen.
Fysieke impact
Met Fenix en de Tornado heeft de Rotterdamse skyline een nieuw icoon en is de voormalige havenfunctie weer zichtbaar in de stad. Bewust zijn zichtlijnen gecreëerd vanaf Katendrecht dwars door Fenix naar de Maas, terwijl Plein een vrij toegankelijke stadsplein is voor iedereen. Door de combinatie van een restauratie die het culturele erfgoed waardeert, een krachtige architectonische ingreep en aandacht voor mens en omgeving, slaat Fenix fysiek én symbolisch een brug tussen historie en toekomst.
Overig
Fenix verenigt erfgoed, architectuur, kunst en publieke ruimte in één gebouw. De Tornado verbeeldt beweging en ontmoeting, passend bij het thema migratie, terwijl de historische loods overal voelbaar aanwezig blijft. Zoals hoofdarchitect Ma Yansong het verwoorde “It’s all about movement”. Het museum kijkt terug op een openingsjaar dat boven verwachting verliep. Ruim 500.000 bezoekers kwamen uit meer dan honderd landen en beoordeelden het museum gemiddeld met een 9.
