Aanpak
In een bouwteam werkten we naar een begroting toe. Samen met de bouwer en de energieadviseur puzzelden we hoe elk onderdeel van het gebouw hergebruikt kon worden. Wanneer nieuwe materialen onvermijdelijk waren zochten we naar de gezondste oplossing voor mens, gebouw, en omgeving. Het hele proces richtte zich op mensenwerk, en we deelden de taken: de bouwer ontwerpt, en de ontwerper bouwt mee.
Samenwerking met andere disciplines
We raakten geïnspireerd door het werk van Joline Jolink: ze doet niet aan fast fashion of catwalks, groeit zelf wede om truien blauw te kleuren, en startte een vlasklas voor geïnteresseerden. Onze professionele aanpak overlapte dusdanig, dat we haar mentaliteit konden doorvoeren in het gebouw. Er kwam een vloer van leem, een gevel van hennepvezels, en binnenwanden van hergebruikt hout. Keuzes die ze in haar eigen werk ook zou maken. Maar hoe doe je dat nu voor een budget van €1000/m2?
Duurzaamheid
Schuren van na 1960 vormen de crux bij het doorbestemmen van agrarische erven. Niet slopen! De vrije overspanningen van gelamineerde houten driescharnierspanten en heldere spantvakken bieden ruimschoots kansen voor transformaties. Een paar wandjes werden verwijderd om licht in te brengen, en de spanten werden verhoogd om genoeg stahoogte te creëren. Verder zetten we in op hergebruik. Zo bleven we onder de grens van 10 m3 afval, waardoor een sloopvergunning formeel niet nodig was.
Materiaal en techniek
Op een oude ongewapende betonvloer spoten we een laag schelpen als egalisatielaag. Het zorgt voor nèt wat isolatie. Vervolgens werden de lussen voor de verwarming aangebracht, maar daarop een vloer van geschuurde stampleem. Langs de zijgevels werd een strook van houten vloerdelen aangelegd, met daaronder de hergebruikte dakisolatie. Zo beschermen en isoleren we de kern van stampleem. We gebruikten verder vooral elektrische machines, en er werd niet geprefabriceerd om dieselkranen te vermijden.
Maatschappelijke impact
Samen met zeventig andere vrijwilligers bouwden we onder begeleiding zelf de stampleemvloer. We vormden zo een leemklas. In workshops bouwden we stapsgewijs aan de vloer. We leerden samen hoe dat moet, en we leerden elkaar kennen. Het was een openbaring, want zo kreeg de bouw opeens een maatschappelijk functie. De vloer is een experiment waarop we oefenden. Alle vrijwilligers nemen die ervaring mee, en we zijn ervan overtuigd dat er daardoor nog vele leemvloeren zullen volgen.
Fysieke impact
Eén spantvak werd ingevuld met binnenwanden voor toiletten, berging, en een keuken. Zo vormde zich een natuurlijk scheiding in drie ruimtes van elk twee spantvakken: één waar met vlas gewerkt kan worden, één waar met linnen gewerkt kan worden, en één waar de kledingstukken getoond kunnen worden. Waar een halfklimaat voor industrie voldoende is, zijn deze ruimtes voor het textiel klimatologisch geïsoleerd en verwarmd. De leemklas kan hier weer plaatsmaken voor de vlasklas van Joline.
Overig
De gevel is een golfplaat van hennepvezels. Biobased en biologisch afbreekbaar, maar nog experimenteel. Onze hoop is dat de architectuur een inspiratie gaat vormen voor het werk van Joline. Hoe zal haar kleding veranderen nu ze in de Fashion Farm werkt? Haar nieuwe Show Long broek van gewassen hennep is daar een voorbeeld van. Donker bruin, zoals de gevel, en van hennepvezels. Architectuur heeft zo een directe invloed op de gebruiker, zonder dat van de daken te schreeuwen. Show don’t tell!
