The Place to Be, Zelhem - Overtreders W

Op de plek van een vervallen ligboxenstal op Landgoed Slangenburg realiseerde Overtreders W twee logiesgebouwen en een eetzaal voor retraitecentrum The Place to Be. De opgave: nieuwbouw die past in het agrarische landschap, betaalbaar is en volledig bestaat uit biobased en hergebruikte materialen. De rood-voor-rood-regeling maakte het mogelijk om 50% van het oppervlak van de gesloopte stal te benutten voor een nieuwe functie.

Aanpak

Drie losse gebouwen op de bestaande fundering vormen een ensemble rondom een intiem binnenpleintje. De footprint van de oude stal bleef volledig intact. De ruimtelijke opzet geeft het geheel een dorpse schaal die past bij de omgeving. Het binnenpleintje is de ontmoetingsplek van het complex: gasten zitten er op de houten veranda, beschut tegen wind en zon, met uitzicht over het Achterhoekse landsc

Samenwerking met andere disciplines

Peter Davids begeleidde het project als bouwadviseur en constructeur. De bouw werd uitgevoerd door Assink Hout, Schaffer Halle en HERbouw. Kristian Maters van Prefab Strobouw was verantwoordelijk voor het inblazen van stro en miscanthus als isolatie. De opdrachtgever trad zelf op als hoofdaannemer en organiseerde de lokale materiaalketens, onder andere via het netwerk van Samen Biobased Bouwen.

Duurzaamheid

Het project is een pilot voor volledig biobased en circulair bouwen met lokale materialen uit de Achterhoek. De bestaande fundering werd volledig hergebruikt. Alle materialen zijn geselecteerd op herkomst, herbruikbaarheid en lage milieubelasting. Doordat de materiaalkosten laag bleven en de opdrachtgever zelf als hoofdaannemer optrad, zijn de bouwkosten vergelijkbaar met die van reguliere bouw.

Materiaal en techniek

De draagconstructie bestaat volledig uit 160 m³ lokaal geoogst douglashout van Landgoed Slangenburg zelf, verzaagd bij een nabije houtzagerij. De gevels zijn bekleed met 14.500 hergebruikte fraké-latten: afstandhouders die Platowood tussen hun hout plaatst tijdens het platoniseringsproces. De latten zijn slechts 120 cm lang en verwerkt in een diagonaal patroon. Wanden, vloeren en daken zijn geïsoleerd met bijna 15.000 kg ingeblazen stro en miscanthus van Achterhoekse boeren.

Maatschappelijke impact

Het project laat zien hoe vervallen agrarische erven een nieuwe bestemming kunnen krijgen die past in het landschap en bijdraagt aan de lokale economie. De volledige bouwketen is regionaal georganiseerd, van grondstoffen tot uitvoering. Tegelijk toont het dat de rood-voor-rood-regeling ruimte biedt voor ruimtelijk ambitieuzere invullingen dan gebruikelijk, met een uitstraling die het agrarische erfgoed respecteert en het Achterhoekse landschap versterkt.

Fysieke impact

Drie gebouwen met tien gastenkamers en een eetzaal met keuken vervangen een vervallen ligboxenstal. De strakke uitstraling en zorgvuldige detaillering geven het ensemble een eigentijds karakter. Ramen, deuren en ventilatieopeningen zijn opgenomen in het gevelstramien, zodat de gevel zijn rust behoudt. De fraké-latten, verwerkt in een diagonaal patroon, geven elk gebouw textuur en beweging. De natuurlijke kleur van het hout sluit aan bij de omringende landschapskleuren.

Overig

The Place to Be is het eerste permanente project van Overtreders W, een ruimtelijk ontwerpbureau dat bekendstaat om experimentele en poëtische tijdelijke constructies van circulaire materialen. Met dit project laten Hester van Dijk en Reinder Bakker zien dat hun aanpak ook op permanente schaal werkt: demontabel denken, lokale ketens, biobased materialen en een esthetiek die duurzaamheid zichtbaar maakt.

PDF bestanden

theplacetobe-overtredersw-tekeningen

Download