De worsteling tussen verleden en heden
dsm-firmenich. Beeld Norbert van Onna

De worsteling tussen verleden en heden

Steeds meer vooroorlogse woningen uit de jaren dertig verdwijnen uit het Nederlandse straatbeeld om duurzame redenen, meldt het AD op 1 november 2023. Hoewel sloop een laatste optie zou moeten zijn, lijkt ook nieuwer erfgoed er niet aan te ontkomen. Het Post 65-erfgoed kent een gelijkaardig lot: een nieuwe duurzame laag toevoegen aan monumentale architectuur blijkt een worsteling.

Peter Hanff schreef over het debacle rond de herbestemming van het Centraal Beheer-kantoor in Apeldoorn door Herman Hertzberger uit 1972. Ondanks diverse pogingen blijft een geschikte invulling al jaren uit, al houdt de gemeente Apeldoorn hoop om het monument een tweede leven te geven. Het nieuwste idee is dat het kantoor een prima locatie is voor de Politie Experience, een belevingsmuseum. Concrete plannen laten op zich wachten.

Deze onduidelijkheid kenmerkt ook de transformatie van de KB nationale bibliotheek in Den Haag uit 1982 door OD205. In 2020 stond die nog op de lijst voor sloop, maar daar kwam verandering in. 'De intentie tot hergebruik is er', zegt Tim de Boer, fractievertegenwoordiger Haagse Stadspartij. Maar hoe de transformatie en herbestemming eruit gaan zien, blijft gissen. Daarom roept De Boer de vakgemeenschap op om ontwerpen aan te leveren.

Dat de worstelingen tussen verleden en heden kunnen resulteren in innovatie oplossingen illustreert onder meer het nieuwe dsm-firmenich hoofdkantoor: een ensemble bestaande uit Euroscoop en een ambachtsschool (1912) in Maastricht door H.G. Burgers en L.E. Charelste. Het ontwerp door Broekbakema en Fokkema & Partners verduurzaamt het monument en voegt een eigentijdse laag toe. Als het eerste Paris Proof-rijksmonument van Nederland zet dit project de toon voor de toekomst van herbestemmingen.

Veel leesplezier gewenst met mijn editor's choice van afgelopen maand!

Groet,

Charlotte

Charlotte Thomas

Charlotte Thomas

Vakredacteur

Charlotte Thomas (1992) is adviseur architectuurhistorie voor de Rijksdienst Cultureel Erfgoed. Van 2022 tot 2026 was ze vakredacteur bij de Architect. Ze studeerde af als kunst- en architectuurhistoricus. En heeft onder meer gewerkt bij Stroom Den Haag, Museum Het Schip, AFFR, Vice, Van Eesteren Museum en Galerie Bart.

  1. Internationale prijsvraag ontwerp OBA Next in Kraaiennest, Amsterdam Zuidoost: buurt blijft van belang
  2. In water geworteld: isoleren met Nederlandse lisdodde helpt bouw, boer en natuur
  3. Gebiedstransformatie Artis, Amsterdam - H+N+S
  4. Tim Peeters over architectuur als zintuiglijke ervaring: 'Zumthors gebouwen ontlenen hun kracht aan de manier waarop ze voelen, klinken of zelfs ruiken'
  5. BiermanHenket is 'Architect van het jaar 2026': 'We zijn heel precies in wat we afbreken en toevoegen'
  6. 5 architecten over hoe je als ontwerper invloed houdt op de uitvoering: 'Het loskoppelen van ontwerp en techniek ondermijnt het vak op de lange termijn'
  7. Boerderij Utrechtse heuvelrug, Utrecht - Studio Rachel Dubbe
  8. Ronald Schleurholts reageert op Bernard Colenbrander: 'Als ik zeg dat alles erfgoed is, bedoel ik niet dat ieder gebouw dezelfde cultuurhistorische waarde heeft'
  9. Frank Bouwman (Team V) over de nieuwe entree station Amsterdam Zuid: 'Zo hou ik het grote idee overeind'
  1. De prijs van onze duurzame steden wordt ver uit ons zicht betaald door Noorse rendieren en Boliviaanse tieners
  2. Design Museum, Gent (B) - Atama architects
  3. Hoe een menselijke ontwerpbenadering leidt tot toekomstbestendige woningbouw
  4. Poppodium Baroeg, Rotterdam - diederendirrix
  5. Architectuur verdient een doordacht oordeel
  6. Heritage & Design doceren zonder culturele argumenten, kan dat? Bernard Colenbrander las de intreerede van Ronald Schleurholts en vindt van niet
  7. Ontwerp gratis je woonhuis: Urbuild moet duurzaam bouwen voor iedereen toegankelijk maken
  8. Nieuwe Instituut benoemt ontwerper Yassine Salihine als curator Nederlands paviljoen Architectuurbiënnale Venetië 2027