ARC22: Basisschool de Wereldburger, Amsterdam

De renovatie en transformaties van De Wereldburger is aangepast naar de duurzaamheidseisen van vandaag. Het oorspronkelijke gebouw had een H-vormige plattegrond, typerend voor de werderopbouwarchitectuur. Wij hebben de latere aanpassingen verwijderd, waarbij juist goed zichtbaar is wat oorspronkelijk is en wat nieuw. De oorspronkelijke onderdelen, zoals de ruwe betonnen kolommen, contrasteren prettig met de nieuwe houten wanden en maken de geschiedenis van het gebouw evident.

Toelichting Moke Architecten | Beeld Thijs Wolzak

Het oorspronkelijke schoolgebouw is niet alleen gerenoveerd maar ook enigszins uitgebreid. De nieuwe gebouwdelen, zoals de aula en klaslokalen, zijn uitgevoerd in hout. Hierdoor is goed af te lezen wat bestaand is en wat nieuw. De indeling binnen is aangepast aan de eisen van vandaag. De gangen zijn verbreed en bieden ruimte voor leerplekken en speelhoeken.In het hart van het complex is de aula met een grote podiumtrap. Deze gemeenschappelijke ruimte wordt gebruikt voor bijeenkomsten en feesten.

Hal met op de trap alle leerlingen van BS De Wereldburger, Amsterdam. Beeld Thijs Wolzak

De samenwerking met andere disciplines was cruciaal voor het succes van het project. Van de sloper tot de landschapsarchitect was overleg nodig om zorgvuldig elementen te kunnen hergebruiken en niet te beschadigen. De openheid van de opdrachtgever en gebruiker voor het zoeken van restafval was voor iedereen een eyeopener van hoe je in de toekomst zou kunnen bouwen.

Omdat het om een transformatie gaat met een bestaande structuur hebben we besloten om alles in het zicht te laten. Er zijn geen voorzetwanden of andere verdoezelende elementen geplaatst. Het gebouw is ruw en verfijnt. Glimmend en dof. Nieuw en oud.
Maar vooral heel transparant en ruimtelijk.

Houten constructie oud/nieuw Basisschool De Wereldburger. Beeld Thijs Wolzak

Hout is het hoofdmateriaal voor de uitbreiding. Hierin hebben we alle mogelijke houttoepassingen gebruikt. Van gelamineerde liggers tot houtlaminaat. De aansluiting op het bestaande gebouw uit beton zijn koud op elkaar waardoor het contrast tussen oud en nieuw goed zichtbaar wordt. Voor de buitengevel zijn aluminiumpanelen toegepast die de gridstructuur van de school benadrukken. Der vakinvullingen zijn uit bamboe. Veel details zijn met de aannemer ter plekke ontwikkeld.

Voor alle nieuwe elementen is hout toegepast. De vloer stamt van de aula uit een gesloopte Amsterdamse gymzaal en is de belijning van de voormalige vloer nog altijd zichtbaar. Hout van de gevelbekleding van Tripolis van Aldo van Eyck is op dikte geschaafd en toegepast als trap. Houten plafond stammen uit het KPMG-gebouw in Amstelveen. De Wereldburger is een dubbel transformatieproject, vanwege de renovatie van de buurt en het hergebruik van beschikbare materialen van sloopprojecten in de buurt.

De stedenbouwkundige van gemeente Amsterdam ziet het project bij uitstek als de manier waarop dergelijke naoorlogse schoolgebouwen kunnen worden hergebruikt, veel beter ingepast in de bestaande stedelijke omgeving, als alternatief op slopen (wat meestal gebeurt).