Het ontwerp van een serie meubels van duurzame materialen en eenvoudige productiemethoden voor redelijke prijzen.

Door Matthijs de Boer - Nu de versoepeling van start gaat, wordt de stad weer de ontmoetingsplek die het altijd was. En we gebruiken de 1,5 meter-doctrine om meer ruimte op te eisen voor voetgangers, fietsers en horeca. Pure winst voor de stad, maar helaas wel tijdelijk.

Bouwen in de ruimte vraagt om vernieuwende ideeën. Hoe kom je immers aan de benodigde bouwmaterialen? En wie gaat dat huis eigenlijk bouwen? Digitale technieken vormen een oplossing voor deze vraagstukken. Met het project Mars X-House onderzoekt SEArch+ hoe je op deze maner kunt bouwen op de rode planeet. 

Door Harm Tilman - Kunnen designers de wereld veranderen? Het zijn geen geringe vragen die tijdens de Dutch Design Week (DDW) in Eindhoven worden gesteld. De DDW werd afgelopen dagen voor de zestiende keer gehouden en begint werkelijk heel groots te worden.

Door Marieke Giele - Het noorden van Limburg kenmerkt zich door zijn uitgestrekte landschap van akkers, natuurgebieden en waterplassen. Ieder klein dorp is hier al van verre zichtbaar door het silhouet van zijn kerktoren. De jonge woonkern Nieuw Bergen, ontstaan na de Tweede Wereldoorlog ten oosten van Bergen, ontbrak het echter aan een dergelijk herkenningspunt. Monadnock kreeg daarom voor het dorpskernvernieuwingsplan de opdracht om een markant torengebouw te ontwerpen.

Met koffieprut kun je veel duurzaams doen. Eetbare paddestoelen op laten groeien bijvoorbeeld. Het Amerikaanse bedrijf 3Dom heeft een iets meer hightech oplossing. Samen met het bedrijf C2renew hebben ze een 3D-printfilament ontwikkeld waarin koffieafval is verwerkt. Tijdens het printen schijn je de geur van café latte te ruiken.

We hebben je al eerder op de hoogte gebracht van de ontwikkelingen rond de ge-3D-printe brug van MX3D. Maar nu is ook het buitenland geinteresseerd in 'onze' brug. Op dezeen.com verscheen een exclusief interview met Joris Laarman die samen met Tim Geurtjens oprichters zijn van MX3D. Hij zegt hierin dat hun experiment het begin is van een eindeloze reeks verschillende structuren in 3D print.

Door Merel Pit - De natuur gold als belangrijkste inspiratiebron voor het ontwerp van het districtskantoor voor Rijkswaterstaat in Assen. Net zoals het geval is bij de andere projecten van 24H > Architecture. Het resultaat is een aaibaar gebouw dat op een passende manier de rijksdienst representeert en een verbreding van het portfolio voor het bureau betekent.

Door Sander Woertman - In Delft ontfermde Bureau Kroner zich over een locatie die stedenbouwkundig gezien een cruciale rol vervult in de uitbreidingsplannen van het centrum naar de zuidzijde van de stad. Ondanks het moeizame ontwikkelproces versterken in- en exterieur elkaar in het vervullen van hun rollen ten aanzien van het restaurantprogramma en de stedelijke setting.

Door Corien Ligtenberg - Het Da Vinci complex markeert de overgang van de stad naar het Groene Hart. Een aluminium lamellengevel die als een rietkraag uit het groen oprijst, bepaalt het karakter van het project. De gevel verenigt de verschillende functies tot één geheel en beschut het gebouw als een tweede huid.

Door Sander Woertman - Vanaf de allereerste plannen voor nieuwbouw heeft het bestuur van college de Thij in Oldenzaal haar onderwijsvisie centraal gesteld. Hierin omarmt ze de principes van het Nieuwe Leren. De opdrachtgever koos samen met projectarchitecten Erik van Eek en Ronald Hoogeveen van architectenbureau Broekbakema voor een radicale breuk met het klassikale onderwijs. Binnen een compact ellipsvormig volume zijn de onderwijsruimtes opgevat als landschappen die een losse en veranderbare relatie met elkaar aangaan.

Door Sander Woertman - In het glooiende Eifellandschap ontwierp de Zwitserse architect Peter Zumthor een kapel ter ere van de vijftiende-eeuwse heilige Bruder Klaus. Ondanks zijn ongewone architectuur sluit de kapel aan bij zijn omgeving. De ervaring van de geëxtrudeerde vijfhoekige plattegrond wordt voorbij de driehoekige entree volledig omgekeerd. Harde hoeken maken plaats voor een vloeiende ruimte waar licht en geluid worden geabsorbeerd door de textuur van de wanden en de bezoeker zichzelf kan horen denken en bidden,

Door Harm Tilman - Michael Braungart, een van de meest vooraanstaande chemici in de wereld, schreef samen met William McDonough het boek 'Cradle to Cradle'. Aan de hand van de in dit boek uiteengezette benadering probeert Braungart in de dagelijkse praktijk producten te optimaliseren. Volgens hem vormt de recycling van biologische en technische nutriënten het nieuwe paradigma voor toekomstige materialen. Met de invoering van cycli voor bouwmaterialen en bouwelementen is in de bouw amper een begin gemaakt. Braungart is echter optimistisch en ziet hierbij een schone taak voor architecten weggelegd. In zijn optiek kunnen zij als geen ander de conservatieve bouwindustrie dwingen de productie aan te passen.

Door René Erven - Het proces van branding heeft de Nederlandse winkelbranche in zijn greep. De consument moet zich in een uitgekiende merkidentiteit kunnen herkennen. Het imago, de grafische vormgeving en het interieurontwerp vormen een totaalconcept dat overal en altijd hetzelfde is. Interieurarchitectuur is zo teruggebracht tot een weinig uitdagende invuloefening. Met de inrichting van de Shoebaloo schoenenwinkel in de P.C. Hooftstraat in Amsterdam doorbreekt Meyer en Van Schooten Architecten deze opvatting. Hier is het interieur een intelligente ruimtelijke ingreep in een beperkt volume. De etalage is donker en mysterieus door het het gebruik van een confrontatiespiegel. Door de schoenen te belichten en de rest van de etalage donker te laten zijn slechts met moeite enkele contouren te ontdekken. Pas als de deuren opengaan, ziet de voorbijganger de fel oplichtende verkoopruimte.

Door Dominique Boudet - Het eerste project van Herzog & De Meuron in Parijs is een experiment in vorm, ruimte en materiaal. Terwijl aan de straatzijde een delicaat beweeglijk metaalwerk de volledige gevel in beslag neemt, wordt het langwerpige gebouw aan de binnenhof gekarakteriseerd door licht uitkragende, gewelfde rolluiken. De opgave betrof de bouw van sociale woningen 'intra-muros', op een verwaarloosd terrein dat sterk getekend is door de naoorlogse stedebouw. De architecten hebben de omstandigheden naar hun hand gezet met een architectuur die zich kritisch verhoudt tot de huidige volkshuisvestingspraktijk in Frankrijk.

Door Joost Ector - Wijdverbreid is de opvatting, dat de architectuur van onderwijsgebouwen bijdraagt aan de vorming van volwassen academici. Dit geldt in het bijzonder bij architectuurscholen. Ontwerpers geloven, dat deze gebouwen niet alleen functioneel of mooi moeten zijn, maar ook een ideaal studiemilieu moeten vormen. Bij de verbouwing van het oude Scheikundegebouw op de Eindhovense campus tot de nieuwe huisvesting van de Faculteit Bouwkunde liet Bert Dirrix dit modernistische ideaal los en volgde hij een geheel andere agenda.

Door Wim van den Bergh - De Amerikaanse architect Hejduk is, behalve als decaan van de Cooper Union in New York, vooral bekend geworden door zijn gestage onderzoek naar plattegronden, waarvan de ruimte en de schaalniveaus tot aan hun uiterste grenzen worden doordacht. Deze analytische benadering van ruimtelijke en formele problemen komt onder meer tot uitdrukking in de reeks Wall Houses die Hejduk maakte tussen 1967 en 1973. Paradoxaal genoeg blijkt pas de posthume realisering van Wall House 2 in een geheel andere context de mogelijkheid te bieden om Hejduks poëtica te doorgronden.

Door Harm Tilman - Een groot deel van het gebruik van de computer in de architectuurpraktijk is gebaseerd op de opvatting dat met behulp van tekenprogramma's meer realistische voorstellingen van projecten kunnen worden gemaakt en dat daarmee ontwerpfouten vermeden kunnen worden. Een van de meest invloedrijke gevolgen hiervan is het hernieuwde gebruik van perspectief. In het modelleren op de computer werkt de architect in toenemende mate vanaf het begin aan driedimensionale voorstellingen van een gebouw. Veel programma's bieden de mogelijkheid moeiteloos te schakelen tussen tweedimensionale projecties en 3D objecten. Het effect van het werken aan de computer is cumulatief. Aan de bestanden kunnen voortdurend elementen en details worden toegevoegd, niets gaat verloren. Een andere, wellicht nog belangrijkere consequentie is de hereniging van het ontwerp- en het productieproces. De programma's waarmee in het ontwerpproces de lijnen van een wand of vloer worden getrokken, kunnen in principe tegelijkertijd de machines op de werkplaats aansturen die de panelen of delen ervan uitsnijden. De data van de ontwerpmodellen kunnen worden gestuurd naar constructeurs en adviseurs voor nadere analyse; de resultaten hiervan vormen de input in de volgende ontwerpfase. Ontwerp, constructie, kostencalculaties en uitvoering worden nauwer met elkaar in verband gebracht. De interactie tussen de verschillende betrokkenen in het bouwproces wordt hierdoor complexer. In dit nummer gaan we in op de instrumentaliteit die de nieuwe computertechnologie biedt. De wetenschapper Henri Achten en de architect Bas van de Moosdijk gaan in op de mogelijkheden en beperkingen van het computergebruik in het ontwerpproces en laten zien wat de gevolgen zijn voor het architectonische product. In het ontwerpproces wordt het uitwisselen van informatie tussen de verschillende betrokkenen steeds belangrijker, zeker bij grote, complexe projecten. De inzet van computerpogramma's bevordert met name accuratesse en snelheid. Dominique Pieters onderzoekt de mogelijkheden en beperkingen aan de hand van het geavanceerde gebruik van de computer in de praktijk van Benthem Crouwel. Olv Klijn tenslotte laat zien hoe in de meer speculatieve architectuurpraktijk van Kolatan/MacDonald de aandacht verschuift van representatie tot het meer algemene probleem hoe informatie materiële organisaties kan reorganiseren.

Door Harm Tilman - In de Vijfde Nota legt de rijksoverheid veel bevoegdheden op het gebied van de ruimtelijke ordening in handen van provincies en vooral gemeentes. Onder het motto dat de ruimte schaarser wordt en dat we dus moeten intensiveren, zullen deze op basis van nog niet vastgestelde (!) spelregels rode en groene contouren voor toekomstige uitbreidingen moeten gaan tekenen. De kritiek op de nota spitst zich toe op het contourenbeleid. Gemeenten zullen in het nieuwe regime veel meer grond gaan claimen dan nodig is. Een veel groter nadeel is evenwel, dat de Nota de belangrijkste inrichtingsbeslissingen grotendeels voor zich uit schuift. Voor de bescherming van het landelijke gebied en de aanleg van nieuwe vervoersnetwerken zijn echter robuuste plannen nodig.

Door Annette Marx - Voor de binnenstad van Utrecht heeft bOb van Reeth een woningbouwcomplex ontworpen dat tot stand is gekomen vanuit een sterk cultuurhistorisch besef. Het proces tussen de verschillende belanghebbende partijen heeft geleid tot het herstel van een verloren gewaande stille enclave. Deze is op uiterst zorgvuldige wijze getransformeerd tot een eigentijds model van stedelijk wonen.