Projecten

Door Dave Wendt

Door Aaron Betsky -

Door Mariëtte Kamphuis - De herprofilering van de Aelbrechtskade, de oostelijke oever van de Delfshavense Schie tussen de Lage Erfbrug en de spoorlijn nadert haar voltooiing.' Het project maakt deel uit van het Integraal Project Schie-oevers (IPSO) dat de Delfshavense Schie (doorlopend in de Coolhaven) zal gaan ontwikkelen tot een centrale structurerende ruimte, 'de ruggegraat van Rotterdam West 2 Deze moet bijdragen tot de verbetering van de relaties tussen verschillende (stadsvernieuwings)-wijken en tussen verschillende grotere groengebieden als het Park, het Roel Langerakpark en zelfs de recreatiegebieden in Midden-Delfland. Nadrukkelijk werd een ontwerpkader nagestreefd dat de verschillende schaalniveaus overstijgt. Het herinrichtingsplan van Adriaan Geuze van West 8 voor de Aelbrechtskade bleek zo overtuigend dat de gemeente Rotterdam besloot het concept voort te zetten langs de rest van de oostelijke oever van de Delfshavense Schie.

Door Herman Kerkdijk - Een gebouw laten voor wat het is, niet meer en niet minder, met hier en daar een zichtbare ingreep op de bestaande toestand. Dit zou in een zin de typering moeten luiden van de verbouwing van de oude pakhuizen van de Katoennatie tot haar hoofdkantoor in Antwerpen door Paul Robbrecht en

Door Ed Melet - De prijsvraag-inzending voor de Prix de Rome 1990 vorm de de ommekeer in het werk van Roberto Meyer en Jeroen van Schooten. Hun deelname vloeide voort uit een evaluatie van werk. Het succes van de door hen ontworpen winkelinterieurs had zich blijkbaar tegen hen gekeerd. Winkeleigenaren vragen immers veel meer om een decor dan om architectuur. Bovendien moet een decor na drie jaar zijn investering terugverdiend hebben om vervolgens vervangen te worden door één dat beter aansluit bij trends. Die vluchtigheid vraagt snelle, vaak oppervlakkige gebaren, die ook doordrongen in het werk dat Meyer en Van Schooten in die periode realiseerden. In zijn artikel over de orthodontistenpraktijk in Alm ere stelde Egbert Koster nog dat zij zich in het verleden schuldig hadden gemaakt aan architectonisch effectbejag.'

Door Ed Melet - De prijsvraag-inzending voor de Prix de Rome 1990 vorm de de ommekeer in het werk van Roberto Meyer en Jeroen van Schooten. Hun deelname vloeide voort uit een evaluatie van werk. Het succes van de door hen ontworpen winkelinterieurs had zich blijkbaar tegen hen gekeerd. Winkeleigenaren vragen immers veel meer om een decor dan om architectuur. Bovendien moet een decor na drie jaar zijn investering terugverdiend hebben om vervolgens vervangen te worden door één dat beter aansluit bij trends. Die vluchtigheid vraagt snelle, vaak oppervlakkige gebaren, die ook doordrongen in het werk dat Meyer en Van Schooten in die periode realiseerden. In zijn artikel over de orthodontistenpraktijk in Alm ere stelde Egbert Koster nog dat zij zich in het verleden schuldig hadden gemaakt aan architectonisch effectbejag.'

Door Ed Melet - De prijsvraag-inzending voor de Prix de Rome 1990 vorm de de ommekeer in het werk van Roberto Meyer en Jeroen van Schooten. Hun deelname vloeide voort uit een evaluatie van werk. Het succes van de door hen ontworpen winkelinterieurs had zich blijkbaar tegen hen gekeerd. Winkeleigenaren vragen immers veel meer om een decor dan om architectuur. Bovendien moet een decor na drie jaar zijn investering terugverdiend hebben om vervolgens vervangen te worden door één dat beter aansluit bij trends. Die vluchtigheid vraagt snelle, vaak oppervlakkige gebaren, die ook doordrongen in het werk dat Meyer en Van Schooten in die periode realiseerden. In zijn artikel over de orthodontistenpraktijk in Alm ere stelde Egbert Koster nog dat zij zich in het verleden schuldig hadden gemaakt aan architectonisch effectbejag.'

Door Harm Tilman - Afgelopen jaar is in opdracht van de gemeenten Utrecht en Vleuten-De Meern door een projectbureau onder leiding van Riek Bakker gewerkt aan de planvorming ten behoeve van een nieuwe stadsuitbreiding ten westen van Utrecht. Dit nieuwe stadsdeel heet Leidsche Rijn en zal deel gaan uitmaken van een stadsregio met een half miljoen inwoners. Leidsche Rijn zal worden ontwikkeld tot een duurzaam nieuw woongebied waarin de bestaande kwaliteiten van het landschap optimaal benut zijn. Het plangebied is ongeveer 825 hectare groot en bevindt zich op fietsafstand van de binnenstad van Utrecht. In dit gebied zullen in de komende jaren 30.000 nieuwe woningen worden gebouwd.

Door Liesbeth Melis - In 1990 won Frits van Dongen van de Architecten Cie de meervoudige opdracht voor een nieuw theatercomplex op het terrein van de voormalige Harmonie. Tot dan toe had dit negentiende-eeuwse classicistische bouwwerk als theater gefunctioneerd, maar de verandering in betekenis van een klassiek theater tot een modern geoutilleerd zalenverhuurbedrijf noopte tot een nieuw gebouw dat beter aan de eisen van deze tijd zou voldoen. Van Dongen ontwierp een multifunctioneel gebouw, waarbij de sfeer van het theater drager van het ontwerp was.

Door Philip Breedveld - De projecten van Mecanoo kenmerken zich onder andere door hun contextualiteit. De eerste stedelijke, grootschalige gebouwen (wonig-bouw aan het Kruisplein en Hillekop) spelen actief en enigszins agressief in op de situatie. Met een modern en abstract vocabulaire van 'slabs' en torens wordt afgeweken van de traditionele bouwblokkenstructuur. Hierdoor ontstaat weliswaar een artefact, maar door de precisie waarmee de middelen zijn gehanteerd is geenszins sprake van een stedenbouwkundig 'extraterrestial'. Bij de minder omvangrijke bibliotheek in Almelo is eerder sprake van het absorberen van de situatie in verschillende gebouwdelen, waardoor de omgeving verder wordt genuanceerd. Een eenvoudig concept van nevenschikking van gebouwdelen, ruimtes en materialen is uitgewerkt tot een complex gebouw, waarin moderne architectuur haar abstractie verliest door het gebruik van een veel organischer vormentaal en tactieler materiaalgebruik. Daarmee voegt het zich in de avontuurlijke reeks nieuwe gebouwen van Mecanoo die Bart Lootsma in november karakteriseerde met "aandacht voor representatie, luxe en comfort".

Door Harm Tilman - In de Verenigde Staten hebben architecten en stedenbouwers, onder de noem er New Urbanism, de strijd aangebonden m et suburbia. Doel is het ontwikkelen van modellen en strategieën, die de nadelen van de suburbs zouden moeten opheffen. Op het eerste gezicht is er nauwelijks iets nieuws te ontdekken aan de programma's van New Urbanism , om dat een systematisch gebruik gemaakt wordt van wat Harm Tilm an in dit artikel een 'vergeten taal' noemt. Interessant is volgens hem de wijze waarop een utopie van de toekomstige stad via reglementen gekoppeld wordt aan de concrete stedelijke ontwikkelingen. Hij illustreert de opvattingen van New Urbanism aan de hand van het werk van Andres Duanay en Elizabeth Plater-Zuberk.

Door Matthijs Bouw - In Amsterdam-Noord, in het voormalig havengebied aan de Papaverweg, heeft Claus en Kaan een tweetal bedrijfsverzamelgebouwtjes gemaakt. Om richting te geven aan de toekomstige ontwikkelingen van dit gebied heeft het Stadsdeel Noord gefungeerd als opdrachtgever. Gekozen is voor een stedenbouwkundige accentuering door middel van twee hoge schijven op de hoeken van een bouwblok, m et daaraan gekoppeld een lage reeks werkplaatsen dwars op de Papaverweg. Zoals ons inmiddels vertrouwd is heeft Claus en Kaan een gebouw getekend dat door zorgvuldigheid van plaatsing en detaillering beantwoordt aan de gestelde doelen.

Door Liesbeth Melis - Het Bonnefantenmuseum in Maastricht, ontworpen door Aldo Rossi, opent begin maart haar deuren voor het publiek. In alle opzichten is het de tegenpool van het museum in Groningen, ontworpen door landgenoot Allessandro Mendini. Waar Mendini nadrukkelijk een getuigenis wil geven van de jaren tachtig kiest Rossi voor een tijdloos gebouw. Maar hoe tijdloos is het museum van Rossi? De starre, typisch negentiende-eeuwse museumtypologie is door hem getransformeerd tot een museumgebouw dat ook in deze tijd bestaansrecht heeft. Hierbij is Rossi niet blijven steken in een schematisch abstractie; het Bonnefantenmuseum is wel degelijk een materieel en tactiel gebouw.

Door Matthijs Bouw - Aan het ontwerp voor het Groninger Museum van Atelier Mendini is een intensieve discussie tussen Ed Taverne, Frank Ankersmit en Frans Haks voorafgegaan. Een centraal thema daarin was dat de geschiedopvatting niet herleid kan worden tot een logische ontwikkeling. Het Groninger Museum is bij uitstek een tractaat over kunst en design in de jaren tachtig, aldus Matthijs Bouw.

Door Bart Lootsma - Eerder al stond de Architect uitvoerig stil bij het ontwerp van Kees Christiaanse voor de Dedemsvaartweg in Den Haag. In dit nummer gaat Bart Lootsma in op het recente werk van Christiaanse, en met name op diens werkwijze. In overeenstemming met de veranderingen in de architectuurpraktijk, waarin de positie van de architect als bouw meester en creatief meesterbrein onder invloed van de onderhandelingssamenleving steeds meer onder druk is kom en te staan, ziet Christiaanse voor de architect en de stedebouwer in de eerste plaats een rol weggelegd als organisator. Wat heeft dat concreet voor gevolgen voor de praktijk van de architect en vooral ook: wat heeft dat voor gevolgen voor architectuur en stedebouw? Een tussentijdse evaluatie van een werkwijze.

Door Bart Lootsma - Aan de rand van een nieuwbouwwijk in Leeuwarden-Oost staat tussen de fermettes die het reguliere beeld van wijken voor de vrije sector uitmaken sinds kort een opmerkelijke villa. "Dit moet het lelijkste huis van Nederland zijn", was mijn eerste reactie. Maar het merkwaardige is dat die constatering gepaard ging met een immens plezier. Want het was meteen duidelijk dat in dit huis een spel wordt gespeeld met een aantal woonclichés dat een steeds grotere groep Nederlanders juist heel mooi vindt. Bovendien was ik er al snel van overtuigd dat de beleving van het huis van binnenuit veel meer te bieden heeft dan de huizen uit de omgeving: een schitterend uitzicht en royale leefruimtes door een optimaal gebruik van het bouwvolume. Genoeg argumenten dus om met evenveel recht te kunnen spreken van 'het mooiste huis van Nederland'. De waarheid ligt niet in het midden, maar overstijgt de grenzen van deze discussie.

Door Bart Lootsma - Eerder al stond de Architect uitvoerig stil bij het ontwerp van Kees Christiaanse voor de Dedemsvaartweg in Den Haag. In dit nummer gaat Bart Lootsma in op het recente werk van Christiaanse, en met name op diens werkwijze. In overeenstemming met de veranderingen in de architectuurpraktijk, waarin de positie van de architect als bouw meester en creatief meesterbrein onder invloed van de onderhandelingssamenleving steeds meer onder druk is kom en te staan, ziet Christiaanse voor de architect en de stedebouwer in de eerste plaats een rol weggelegd als organisator. Wat heeft dat concreet voor gevolgen voor de praktijk van de architect en vooral ook: wat heeft dat voor gevolgen voor architectuur en stedebouw? Een tussentijdse evaluatie van een werkwijze.

Door Bart Lootsma - Eerder al stond de Architect uitvoerig stil bij het ontwerp van Kees Christiaanse voor de Dedemsvaartweg in Den Haag. In dit nummer gaat Bart Lootsma in op het recente werk van Christiaanse, en met name op diens werkwijze. In overeenstemming met de veranderingen in de architectuurpraktijk, waarin de positie van de architect als bouw meester en creatief meesterbrein onder invloed van de onderhandelingssamenleving steeds meer onder druk is kom en te staan, ziet Christiaanse voor de architect en de stedebouwer in de eerste plaats een rol weggelegd als organisator. Wat heeft dat concreet voor gevolgen voor de praktijk van de architect en vooral ook: wat heeft dat voor gevolgen voor architectuur en stedebouw? Een tussentijdse evaluatie van een werkwijze.