Projecten

In het beschermde dorpsgezicht van Soest heeft rooijakkers + tomesen architecten een tuinpaviljoen gerealiseerd. Er werd gekozen voor een consequente materialisering van het paviljoen in Siberisch larikshout, schoonbeton en glas. Daarbij is het hout in allerlei variaties gebruikt van ruw eenzijdig geschaafd tot gefineerd. De architecten gaven het paviljoen twee gezichten en realiseerden daarmee de zorgvuldige inpassing in het landschap en de gewenste openheid richting tuin en woonhuis.

Het spreekt voor zich dat een organisatie die zich onder meer bezighoudt met het aankopen en restaureren van monumentale panden, zelf graag huist in een fraai 16e eeuws rijksmonument. Dus toen Stadsherstel Amersfoort op zoek moest naar nieuwe huisvesting, werd eerst grondig in het eigen huizenbestand gezocht. Stadsherstel beschikt nu over het typisch Amersfoortse en volledig gerestaureerde muurhuis Tinnenburg. Architectenbureau Han van Zwieten maakte van een door de eeuwen heen 'verrommeld' interieur, een licht en vrolijk kantoorpand, waar de geschiedenis aan is af te lezen.

Achter de neutrale gevel van het nieuwe universiteitsgebouw in Parijs ligt over de volle hoogte een atrium dat het gehele programma organiseert en verdeelt. De gangen en trappen baden in het licht en kenmerken zich door een overvloedig kleurgebruik. Nadere beschouwing leert dat de architectonische taal van het architectencollectief Périphériques krachtig genoeg is om het zonder dit palet van verzadigde kleuren te kunnen stellen. Met de kleurenstelling anticiperen ze dan ook vooral op de realiteit van het dagelijkse gebruik door studenten en docenten van de universiteit.

De waterzuiveringsinstallaties in Amsterdam-Oost en Amsterdam-Zuid hebben plaats moeten maken voor stadsuitbreidingen. Ter vervanging is in het Westelijk Havengebied een nieuw rioolwaterzuiveringsterrein ingericht. Architectuurstudio Herman Hertzberger stelde zich tot doel het complex in zijn omgeving te verankeren. In samenwerking met Witteveen+Bos ingenieurs en DS Landschapsarchitecten maakte het bureau een openluchttheater waar het gezuiverde water voor spektakel zorgt.

Een van de meest invloedrijke stromingen in de architectuur van de afgelopen tijd is het kritische regionalisme. Met dit door Alexander Tzonis, Liane Lefevre en Kenneth Frampton ontwikkelde begrip wordt een stroming aangeduid, die een kritische houding tegenover de moderne architectuur combineert met een belangstelling voor tektonische eigenschappen en voor lokale factoren als klimaat, topografie, licht en materiaalgebruik. Het huis dat Carel Weeber op Curaçao realiseerde, schikt zich weliswaar in de regio, maar is door de combinatie van het conventionele met het onverwachte en het vreemde tegelijk subversief van karakter.

De nieuwe inrichting van stadsdeelkantoor De Baarsjes in Amsterdam moest de persoonlijkheid van de organisatie reflecteren: transparant, flexibel en laagdrempelig. NwA architecten heeft dat vertaald in een helder en fris ontwerp zonder opsmuk. Niet het beeld, maar de ruimte staat centraal. Dit resulteerde in twee verdiepingen met open kantoortuinen. Glazen wanden met fotoprints van beelden uit het stadsdeel geven karakter aan de kernen.

Het Belgische farmaceutische bedrijf Omega Pharma maakt een fikse groei door. Dat is gevierd met de bouw en ingebruikname van een nieuw hoofdkantoor in het Vlaamse Nazareth. Het gedistingeerde uiterlijk van het gebouw is een directe afgeleide van de uitgekiende energiehuishouding. Voor een gezond binnenklimaat is gebruikgemaakt van zowel passieve als actieve systemen, die binnen en buiten het beeld bepalen.

De architectuur van Almut Grüntuch-Ernst en Armand Grüntuch doet een beroep op de zintuigen. Om vormen en ruimtes een gevoelsmatige lading te geven, maken zij gebruik van kleur. Niet alleen als vlakvulling of ruimtelijk oriëntatie-middel, maar ook als lichtfilter. Terwijl zij zich in hun eerdere werk voornamelijk bedienden van gekleurde glasvlakken, slaan ze bij de Bürgelschool een nieuwe weg in, met een zwevende bouwmassa, een metallic kleurfilter en een verscheidenheid aan perforaties.

Verscholen achter de gevels van Antwerpen-Noord liggen oude pakhuizen en fabrieken op slecht toegankelijke binnenterreinen. Ze zijn in onbruik geraakt maar verkeren vaak in goede staat. In de wijk Seefhoek verbouwde architectenbureau Verdickt & Verdickt een pakhuis en een woonhuis tot appartementen en het eigen kantoor. Het project legt de mogelijkheden bloot die de ruimte achter de gesloten straatgevels biedt.

In 1972 realiseerde architectenbureau Du Pon en Van Mourik in opdracht van de Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders het Smedinghuis. Midden in de legepolder werd het eerste kantoorgebouw van Lelystad gebouwd. Na een verwoestende brand koos projectarchitect Jules van Vark voor een integere renovatie. Hij heeft de architectuur van Du Pon en Van Mourik opnieuw geïnterpreteerd, zijn vocabulaire hier door laten inspireren en de hedendaagse technische eisen en programmatische wensen zorgvuldig ingepast.

Het doorsnee schoolinterieur bestaat allang niet meer uit een lerarenkamer, aula en lokalen. Sportcampus Leidsche Rijn in Utrecht, door Wiel Arets Architects, is daar een goed voorbeeld van. Hierin vinden niet alleen twee scholen onderdak, maar ook een sporthal en een cultureel centrum. Daarom plaatste Arets deze functies letterlijk en figuurlijk centraal in het ontwerp. Zo vormt SLR een knooppunt van actie voor de hele wijk. Ook qua uitvoering is het een typisch Arets-ontwerp: strak en sereen, met veel glas en beton. Het resultaat is een streng en hufterproof interieur.

Vroeger kwam kleur in de architectuur grotendeels voort uit traditionele bouwwijzen. Tegenwoordig kan elk onderdeel van een gebouw worden voorzien van de kleur die een architect wenst. De beslissing om een bepaalde kleur aan te brengen is meer een bewuste keuze geworden. De brandweerkazerne die De Smet Vermeulen architecten ontwierpen in Wespelaar ontstijgt het traditionele gebruik van de kleur rood voor het ex- en interieur van het gebouw om een synthese van kleur, architectuur en design te bewerkstelligen.

Het huidige wonen is sterk geëvolueerd. Een huis en vooral een interieur zijn tegenwoordig een verlengstuk van de levensstijl van de bewoner. Je bent hoe je woont. In de omgeving van Brussel realiseerde de jonge Belgische architect Luc Binst tot nu toe zo'n vijftien woningen. Het huis met praktijkruimte dat hij voor zichzelf in Humbeek realiseerde, is een samenvatting van zijn kunnen, maar is ook te beschouwen als zijn visitekaartje.

Aan de rand van de uitbreidingswijk Stripheldenbuurt in Almere zijn binnen een buurtenscheidende groengordel 36 verandawoningen gerealiseerd. Het project weet zich te onderscheiden van omringende wijken door een robuuste vormentaal en de vervanging van eigen tuinen door een collectief erf.

Het is een project van uitersten, de nieuwe BMW Welt in München die zich uitstrekt over een oppervlakte van bijna 16.000 vierkante meter en dat een bruto volume heeft van 470.000 kubieke meter. Het ontwerp van Coop Himmelb(l)au dat als geen ander lichtheid en transparantie uitstraalt, won in januari 2001 de prijsvraag die was uitgeschreven door de autofabrikant. Wolf D. Prix beschreef zijn voorstel als een 'wolk' en een 'wervelstorm', die het BMW mogelijk maakt om zijn merk en producten op een weergaloze wijze te presenteren.

De auto is voor de moderne mens onontbeerlijk, maar tegelijkertijd een bron van ergernis. Ze vervuilen de lucht en het straatbeeld, en zijn een gevaar voor spelende kinderen. Om een wijk autovrij te maken moeten belangrijke ontwerpbeslissingen worden genomen. Scherf 13 in Leidsche Rijn is daarvan een voorbeeld.

Het interieur van het Holland Casino Zandvoort was door verschillende verbouwingen en uitbreidingen onoverzichtelijk en complex. Het Amsterdamse bureau Concrete ontwierp een compleet nieuw interieur en schiep helderheid in de chaotische plattegrond. Bestaande muren zijn verdwenen achter nieuwe gekromde wanden, die de casino-ervaring tot één geheel smeden.

Het oorspronkelijke ontwerp van Jo Coenen voor de toren aan de Smalle Haven in Eindhoven had een dragende gevel van beton en kleine ramen om de plattegronden vrij indeelbaar te houden. De opdrachtgever wilde de vrije plattegronden behouden, maar wenste tegelijkertijd een grotere transparantie. De architect heeft daarom de dragende gevel in stand gehouden, maar de visuele belemmering van het uitzicht rigoureus geminimaliseerd.