Projecten

Sommige locaties lenen zich niet voor uitgebreide vormexperimenten. Hier wordt de kwaliteit van de plek bepaald door de eenvormigheid van het straatbeeld. Zo ook de negentiende-eeuwse woonwijken van Amsterdam. Alle panden hebben dezelfde hoogte, gevelopbouw en textuur. Nieuwbouw betekent hier het zoeken naar eigentijdse plattegronden binnen de grenzen van het bestaande. Aan de Jan Bernardusstraat staat het resultaat van een dergelijke zoektocht.

Dat het een compact gebouw met gaten moest worden, daar was Jacob van Rijs van MVRDV al snel uit. Het Parkrandgebouw diende twee paradoxale wensen in zich te verenigen: het moest niet alleen een groter volume hebben dan de oudbouw die het verving, het moest ook de relatie van de wijk met het achtergelegen park drastisch verbeteren.

In 2002 verwierf het Britse architectenbureau Caruso St John de opdracht voor de renovatie van een kindermuseum in Oost-Londen. Na de herinrichting is onlangs het nieuwe toegangspaviljoen tot het museum opgeleverd. Deze toevoeging vormt geen contrast met het bestaande gebouw, maar zoekt nadrukkelijk aansluiting bij de preoccupaties van de negentiende-eeuwse architectuur met constructie en decoratie. Het resultaat is een loggia die het geheel beter laat functioneren, maar het ook verankert.

Met de door Chelsea tegen Manchester United gewonnen Cup Final van dit jaar is afgelopen mei het nieuwe Wembley stadion officieel geopend. De thuisbasis van het Britse voetbal heeft 90.000 zitplaatsen en 2600 toiletten, meer dan in enig ander stadion ter wereld. Het dak wordt ondersteund door een grote boog met een hoogte van 140 meter. Dit symbool vervangt de twee toegangstorens van het oude Wembley en markeert de plek van het stadion in het zich vernieuwende en weer swingende Londen.

Het stationsplein van Groningen is getransformeerd in een nieuwe stedelijke ruimte. Voor het monumentale station is een verhoogd maaiveld gecreëerd, waardoor voetgangers een verkeersvrije verblijfsruimte hebben gekregen en fietsen uit het zicht worden gestald. De ontwerpbeslissingen en de randvoorwaarden maakten het onmogelijk het concept van KCAP op een conventionele manier om te zetten in een definitief ontwerp. Met behulp van 'swarm intelligence' kon deze complexe opgave worden aangepakt.

De oevers van de rivier Mondego zijn laag en staan vaak onder water. Daarom is altijd op enige afstand van de rivier gebouwd en zijn de oevers behouden als natuurgebied. Momenteel is de gemeente bezig beide te transformeren tot een openbaar park. Deze gebieden zijn verbonden door een voetgangersbrug. Het is de eersteling van Cecil Balmond in de rol van ontwerper. Zijn ideeën over de doelmatigheid van de wandelaar maakten de elegante en ogenschijnlijk eenvoudige boogbrug tot een constructieve uitdaging.

Door de opheffing van een boerenbedrijf en de sloop van een aantal schuren kwam in het dorp Oud-Empel een binnendijkse locatie vrij voor bebouwing. Het Bossche bureau Hilberink Bosch architecten greep de mogelijkheid aan om met een nieuw idioom een oud verhaal te vertellen. Er verrezen villa's in de vorm van een kippenschuur, een koeienstal en een herenhuis.

Het wonen is in Nederland traditioneel vormgegeven. Ondanks alle fanfare aan de buitenkant is de woningplattegrond de afgelopen vijftig jaar niet wezenlijk veranderd. Onder invloed van het particuliere opdrachtgeverschap komen echter huizen tot stand die dit traditionele woonmodel bijstellen. Zo zijn op IJburg twee woonhuizen gebouwd, ontworpen door MIR, die zich wezenlijk anders verhouden tot de straat. Verder is gezocht naar andere aansluitingen van de woonkamer op de keuken.

Het wonen is in Nederland traditioneel vormgegeven. Ondanks alle fanfare aan de buitenkant is de woningplattegrond de afgelopen vijftig jaar niet wezenlijk veranderd. Onder invloed van het particuliere opdrachtgeverschap komen echter huizen tot stand die dit traditionele woonmodel bijstellen. Zo zijn op IJburg twee woonhuizen gebouwd, ontworpen door MIR, die zich wezenlijk anders verhouden tot de straat. Verder is gezocht naar andere aansluitingen van de woonkamer op de keuken.

Nederlandse sportscholen floreren, maar met name 'oudere jongeren' weten de weg erheen te vinden. Om ook een jong publiek binnen te halen, vroeg Go4Fit in Wijchen Remko Spaan speciaal voor deze doelgroep de inrichting van de sportschool te ontwerpen en te produceren. Spaan deed dit met verve.

Net als bij de Enneüs Heermabrug die de entree vormt tot IJburg is de opgave van een fiets-voetgangersverbinding tussen IJburg en de stad met veel ambitie benaderd. Dit heeft een voor Nederland exotisch brugtype opgeleverd. Wilkinson Eyre Architects en ARUP werkten vanaf het begin samen aan het ontwerp. De bureaus zijn erin geslaagd een vorm te vinden die de randvoorwaarden en materialen, architectuur en constructie in één grootse beweging laat versmelten.

In Woerden heeft Dirk Jan Postel een traditioneel woonhuis en de bijbehorende stallen verbonden tot een nieuw geheel. De achtergevel van het huis is verwijderd, zodat de voormalige keuken en achterkamer zich openen naar de nieuwe ruimte. De keuken is buiten de oorspronkelijke woning geplaatst. Om vrij uitzicht te bieden over de tuin die diep doorloopt tot aan de Oude Rijn, is rond de aanbouw een zo transparant mogelijke klimaatscheiding opgetrokken.

De nieuwe mensa in Karlsruhe volgt in vorm en kleur de actualiteit, maar is toch meer dan een modieus gebouw. Het speelt met de associaties en de verwachtingspatronen die het doelbewust oproept, maar deels ook weer frustreert. In een complex spel van meerduidigheden ontstaan zo nieuwe interpretatiemogelijkheden.

Een nieuwe brug over de Seine, -vernoemd naar de grote Franse schrijfster- is de 37ste brug en de vierde voetgangersbrug over de door Parijzenaren geliefde rivier en de naastgelegen doorgaande wegen. De Seine is hier 150 meter breed. Dietmar Feichtinger wilde het water in een groot gebaar overspannen, en werkte samen met het ingenieursbureau RFR. De integratie van architectuur en constructie biedt de flaneur onverwachte routes, ruimtes en vergezichten op de stad.

Een zwembad hoeft geen gesloten doos te zijn met een bak water. Zeker niet als deze midden in de binnenstad staat. Het nieuwe Marnix sportcentrum door Mecanoo brengt twee zwembaden, een fitness- en aerobicsruimte, een sauna en een grand café samen onder een dak. Alle functionele onderdelen zijn visueel met elkaar verknoopt en het complex als geheel is verbonden met de stad.

Met het dorpshuis van Jonkershove heeft Rapp + Rapp een gebouw gerealiseerd dat zich bindt aan de plek. Dit manifesteert zich in de claustrale gevels, de hiërarchie van de onderdelen en de manier waarop het gebouw de relatie met het dorp benadrukt door zich te openen of te sluiten. Er is een hoofdrol weggelegd voor de materialisering en detaillering. Het is duidelijk dat in dit ontwerp Rapp + Rapp niet zozeer op zoek is naar stijl of elegantie, maar wel naar mentaliteit en schoonheid.

De bewoners van een zeventiende-eeuws grachtenpand in Amsterdam wilden hun in onbruik geraakte souterrain omtoveren tot een werkruimte. Architect Arend Meischke stond voor de taak het robuuste karakter van de diepe, donkere kelder te behouden en tegelijkertijd voldoende licht en opbergruimte te creëren. Door twee glimmende, blikken meubelen te plaatsen waarin de trap, de pantry en het toilet zijn ondergebracht, wordt het dag- en het kunstlicht tot ver achterin de ruimte gereflecteerd.

Op een heuse motte staat het nieuwe Metzo College als een burcht verheven boven haar landelijke omgeving. Alleen de stromen jongeren die vanaf de weg de kunstmatige heuvel oplopen, verraden dat het om een schoolgebouw gaat. De binnenplaats ervan is overdekt met een hangende tuin. Deze tour de force blijkt geen gekunstelde ingreep te zijn, maar is programmatisch en functioneel ingegeven en bezit hierdoor een grote mate van vanzelfsprekendheid.