Hout is hét bouwmaterialen van de meest bekeken woonhuizen van 2025. 'Houten huizen ogen kwetsbaar, maar je kunt ze versterken, transformeren, vergroten. Kortom: ze zijn veerkrachtig', zegt Moriko Kira over de renovatie van een houten woning in Durgerdam waarin ze de lessen meenam van de transformatie van een houten huis in Tokio. En ook in de nieuwbouw was hout een populair bouwmateriaal, op de voet gevolgd door stuc- of stampleem.
'We wilden altijd al een biobased huis bouwen', vertelt Marita Bijlsma, architect en medeoprichter van Atelierfront, tijdens haar ARC Talk. Toen de opdrachtgevers bij haar en partner Thomas Buijs aanklopten, kwam die droom uit. Ze bouwden een dampopen woning van biobased materialen.
Biobased bouwen heeft overtuigingskracht én ruimte voor ontwikkeling nodig. Daar waar bouwen met leem tot voor kort een hoog do-it-yourself-gehalte had, zijn er steeds meer architecten die met het materiaal ontwerpen. De woonhuizen door BC Architects in Antwerpen en Atelierfront in Zeist laten dat zien. Beide huizen zijn biobased gebouwd door lokale vaklieden en alle leden van het bouwteam konden zowel kennis opdoen als inbrengen.
Het Duivenhuis is een rijksmonument in ARTIS dat in onbruik was geraakt. Het ligt als een folly in een groen perk, verstopt tussen hoge bomen en struiken. Het gebouw heeft een vervallen karakter waarbij het gerotseerde stucwerk het meest in het oog springt. Het romantische houtsnijwerk, zoals de balkons met balusters en de gesneden windveren, zijn niet meer aanwezig. Het doel is om een levendige bijeenkomstplek te maken met een poffertjes verkooppunt en het monument weer bruikbaar te maken.
Net nu biobased bouwen op steeds grotere schaal wordt toegepast en hout geen niche product meer is komen er nieuwe brandnormen. De aanleiding voor deze brandeisen waren zorgen bij politici over hoogbouw in hout, maar inmiddels gaat de discussie over brandrisico's van houtbouw in veel bredere zin. De vraag is of dat terecht is.
Op dinsdag 15 april organiseert de Architect weer een nieuwe avond in Pakhuis de Zwijger waarin we de printeditie tot leven brengen. Centraal staan het vakmanschap van de architect en de traditionele bouwmethodes die een comeback maken in de architectuur. Jan Peter Wingender, Ivar van de Zwan, Anja Verdonk, Christina Eickmeier, Marita Bijlsma en Francine Houben komen spreken.
Biobased bouwen heeft overtuigingskracht én ruimte voor ontwikkeling nodig. Het woonhuis door Atelierfront van hout en leem in de polder tussen Utrecht en Zeist is daar een mooi voorbeeld van. De architecten wisten eerst de opdrachtgever en daarna ook de lokale aannemer te overtuigen van hun duurzame argumenten zonder dogmatisch te worden. Alle leden van het bouwteam konden zowel kennis opdoen als inbrengen.
Van de 10.000 scholen in Nederland zijn er zo'n 5000 de komende jaren boekhoudkundig afgeschreven. Door gebrek aan tijd, budget en expertise betrekken veel gemeentes en schoolbesturen adviesbureaus die vaak aansturen op nieuwbouw. Mevrouw Meijer werkt al zestien jaar aan een alternatief: door het bestaande potentieel te benutten én met de inzet van jonge architecten. Nu is het moment om deze aanpak op te schalen.
