Vakredacteur
Reinoud Schaatsbergen was van 2023 tot 2025 vakredacteur bij de Architect. Hij focuste zich op de ontwerppraktijk en stedenbouw, met specifiek aandacht voor gebiedsontwikkelingen, landschapsarchitectuur en de maatschappelijke impact van (stedelijke) omgevingen.
De architect verliest zijn positie, zegt Branimir Medic. Tenminste, dat is zijn ervaring. Hij is sinds 1998 partner bij de Architekten Cie., een architectenbureau dat is opgedeeld in vier bedrijven, met onder andere een tekenbureau en adviseringstak. Met deze aanpak probeert het bureau relevant richting opdrachtgevers te blijven. Maar is dat voldoende? 'Ze moeten weer vertrouwen in architecten krijgen.'
Het moet makkelijker, sneller en begrijpelijker worden om woningen te bouwen op boerenerven, zegt Mona Keijzer, minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Wat dit concreet betekent, laat de provincie Overijssel zien met het project BuitenDelen: een woongroep bestaande uit acht biobased woningen op een voormalig boerenerf, ontworpen door Woonpioniers.
De komende jaren transformeert de Universiteit Leiden het Bio Science Park van bedrijventerrein tot een gemixt woon-werkgebied. Hier komen woningen, kantoren en culturele functies als aanvulling op de bestaande onderwijs- en wetenschapsfaciliteiten. Centraal in het plan ligt het campushart, met het nieuwe Gorleaus Gebouw en het gerenoveerde monumentale Collegezalengebouw. De verbindende rol van een supervisor was cruciaal bij de ontwikkeling van het gebied.
Het Collegezalengebouw op het Leiden Bio Science Park is altijd al een markante aandachtstrekker geweest. De rondvormige betonnen structuur lijkt op een buitenaards object dat in de jaren zeventig middenin de campus landde. Na een renovatie door Civic Architects opent het gebouw zich door een tweede gevel en een betonnen trap die als verwelkomend gebaar uitrolt naar het vernieuwde campusplein.
Hoe kan een verkeerskundig project bijdragen aan de culturele waarde van een stad? West 8 wist dat te realiseren met de Groene Loper in Maastricht, een ondertunneling van de A2 én een nieuwe stadspromenade die samen meer zijn dan de som der delen. Partner Edzo Bindels vertelt erover in zijn ARC Talk.
Met een hoogte van zeventien meter torent de Markthal in Apeldoorn boven mij uit. Talloze houten spanten vormen de complexe draagconstructie van het bouwwerk en trekken de aandacht zoals een historische stationshal dat doet. Ik vergaap mij aan de grootsheid van de hal, net als Penne Hangelbroek van West 8, nota bene de architect van het project.
Hergebruik is 'misschien wel de allergrootste opgave' voor architecten, zegt Jan Peter Wingender, oprichter van Office Winhov. Hij studeerde op het onderwerp af in de jaren tachtig, toen 'niemand zich erom bekommerde'. Wingender schoof aan bij de podcast 'Over Architectuur Gesproken' om op die opgave te reflecteren, Ook haalde hij de cao aan en de verantwoordelijkheid van architecten om die in stand te houden.
SVP, bureau voor stedenbouw en architectuur, doet niet aan een architectonisch handschrift. Volgens partner Maartje Luisman moet de context van een gebied het uitgangspunt zijn, ook voor architecten, om opgaven als woningbouw goed te laten landen. Bouwen in het buitengebied is voor haar dan ook geen taboe. 'Want net zo gevaarlijk is het om alleen maar te verdichten met tweekamerhokken.'
Architectuur is een publieke voorziening. Wivina Demeester is misschien wel de grootste voorvechter van dat idee, wat ze tijdens haar ARC Talk illustreerde aan de hand van het sociale woonproject Monnikenheide. Hier leven mensen met een beperking samen zoals in een gezin door toedoen van de architect. 'Want goede architectuur bepaalt de zorg om de mensen.'
Bij het horen van de term 'optoppen' zien optimisten tienduizenden nieuwe woningen voor zich. Op elk rijtjeshuis en laag kantoorgebouw zien ze mogelijkheden. Critici zien vooral constructieve uitdagingen, bewonersconflicten en onhaalbare projecten. Toch zijn er optopconcepten die zowel snelheid als vormvrijheid beloven rondom een gestandaardiseerde prefab module. Onder andere van Groosman Architecten, BurtonHamfelt Urban Architecture en AG NOVA architecten.
