Odeon, Rotterdam - HCVA

In hartje Rotterdam is het nieuwe Odeon gebouwd. Woningcorporatie Woonstad vroeg HappelCornelisseVerhoeven Architecten (HCVA) een plan te maken voor een woongebouw op deze plek. Het toen nog bestaande Odeon -ooit een sociale ontmoetingsplek waarboven gewoond werd- was sterk verouderd en vervallen. Voor de 44 kleine woningen in het oude gebouw kwamen 113 woningen van diverse grootten terug.

Aanpak

In de smalle Gouvernestraat maakten we een compact woongebouw met een mix aan woningtypes, gedeelde tuin, fietsenstalling, huiskamer en expositieruimte. Het alzijdige gebouw vormt een baken in het Oude Westen en een thuis voor een nieuwe gemeenschap. Daglichthoven verlichten de middengangen en verbinden de buren op verschillende verdiepingen. Odeon kreeg de sociale functie terug die het ooit had.

Samenwerking met andere disciplines

Krachten zijn gebundeld om betekenis te geven aan een kordaat gebouw. Door nauwe samenwerking met adviseurs, aannemer én opdrachtgever is het gelukt binnen de budgettaire kaders een toekomstbestendig en gedetailleerd gebouw te maken. Op initiatief van Woonstad werkte HVCA met bewoners samen om invulling te geven aan de identiteit van het gebouw, de gemeenschappelijke ruimtes en het interieur. Door op deze manier verbinding te maken vormde zich al vroeg een bodem voor een sterk gemeenschapsgevoel

Duurzaamheid

De bouwkwaliteit geeft Odeon een langetermijnperspectief. Door in te zetten op gedeelde functies en tijdens het ontwerp al te bouwen aan een gemeenschap, is het project ook sociaal duurzaam. Daarnaast voldoet het aan actuele duurzaamheidseisen. Lagetemperatuurverwarming via stadswarmte gecombineerd met warmteterugwinning uit ventilatielucht, zorgt voor een laag energieverbruik. Op het dak liggen zonnepanelen en sedum op retentiekratten, waarmee regenwater wordt gebufferd en vertraagd afgegeven.

Materiaal en techniek

De straat wordt gekenmerkt door twintigste-eeuwse roodbakstenen gebouwen, afgewisseld met stadsvernieuwingen uit de jaren zeventig en tachtig in geel metselwerk. De kopgevels van Odeon sluiten aan op de naastgelegen gele gebouwen; de langsgevels aan straat en park voegen zich met hun rode kleur naar de grondtoon van het Oude Westen. Groengeglazuurde details zijn een knipoog naar historische Rotterdamse stadspanden. Als een volwassen gebouw voegt het zich zo moeiteloos bij haar omliggende bebouwing.

Maatschappelijke impact

In Odeon wordt zelfstandig gewoond, maar staan bewoners met elkaar in verbinding. Buiten laat het de stad beter achter dan voorheen: door een breder straatprofiel en meer ogen op het park en de pleintjes aan weerszijden te richten. Kinderen uit de buurt kunnen terecht bij het kinderdagverblijf in de plint. De kopgevel wordt gesierd door een gedicht in baksteen, uitgekozen door wijkbewoners. Zoals dichter Elfi Tromp schrijft: deze plek is meer dan van steen, dromen worden wakker in bewoners.

Fysieke impact

Door terug te springen van de rooilijn geeft het ruimte terug aan de stad: de Gouvernestraat is hier nu 3 meter breder. Langs de langsgevel buigt het gebouw naar binnen en verwelkomt het bewoners bij de hoofdentree in het midden. De bebouwing groeit richting het park: de wijdsheid laat toe het pand daar met twee verdiepingen te verhogen, terwijl het aan de straatzijde aansluit op de vierlaagse bebouwing. Torens met de naam Odeon vormen een stedenbouwkundig referentiepunt.