OBA Next Lab Kraaiennest, Amsterdam - A-W-R, Matter Makers, BA-Z Studio

In september 2025 opende het OBA Next Lab Kraaiennest, een tijdelijk bibliotheekgebouw naast metrostation Kraaiennest in Amsterdam-Zuidoost. Het gebouw is ontworpen door de architectenbureaus A-W-R (Amsterdam), Matter Makers (San Francisco) en BA-Z Studio (Bilbao), met Arie van der Neut, Antoine van Erp en Leire Baraja Rodríguez als projectarchitecten. Het initiatief voor het project kwam van Martin Berendse, directeur van de Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA), die Van der Neut vroeg een gebouw te ontwerpen dat als laboratorium voor de bibliotheek van de toekomst kan fungeren.

Het Next Lab richt zich op jongeren tussen twaalf en achttien jaar, een leeftijdsgroep bij wie het bibliotheekbezoek daalt - in het bijzonder in kansarme wijken. De locatie in de K-buurt in Zuidoost is mede op initiatief van bewoners gekozen. Zij pleitten ervoor dat het Lab, dat aanvankelijk op de Zuidas was gepland, naar de Bijlmer zou komen. In 2018 organiseerden bewoners de eerste 'participatiestaking' van Nederland, nadat hun inbreng onvoldoende werd meegewogen in gemeentelijke planprocessen. Na die staking volgde een traject van cocreatie via platform Hart van de K-buurt.

Het gebouw is volledig opgebouwd uit herbruikbare materialen. De fundering bestaat uit stelconplaten met een stalen frame, waarop een casco van houten 2D-elementen is geassembleerd. De constructie is droog gemonteerd - zonder beton, lijm of lassen - zodat onderdelen na gebruik elders herbruikt kunnen worden. De glazen uitbouw is afkomstig van een eerder project. Het gebouw meet 1.175 vierkante meter en is gerealiseerd voor een bouwsom van drie miljoen euro. Het ontwerp heeft een beoogde gebruiksduur van zeven jaar. In 2030 of 2031 staat de opening van het definitieve OBA Next-gebouw op dezelfde locatie gepland.

Het Next Lab biedt ruimte aan programma's op het gebied van technologie, ondernemerschap, duurzaamheid, creativiteit en leiderschap. Partners zijn onder meer het internationale leerplatform TUMO en BijlmerBios, dat wekelijks filmvertoningen organiseert in het centrale atrium. Op de openingsdag van 15 september 2025 kwamen 1.500 buurtbewoners af; de feestelijke opening vond plaats op 20 september 2025.