De Vrijheid, Amsterdam - Atelier Kempe Thill

Atelier Kempe Thill ontwerpt voor kavel F in het nieuwe Bajeskwartier in Amsterdam een woongebouw met 140 appartementen voor sociale huur. Het project maakt deel uit van de transformatie van het voormalige gevangeniscomplex Bijlmerbajes, waarbij een stedenbouwkundig plan van OMA, Fabrications en Lola Landscape het kader vormt. In dat plan worden negen hoogbouwblokken in een groen landschap geplaatst, met behoud van enkele elementen uit het bestaande complex, waaronder een deel van de gevangenismuur, het centrale dienstgebouw en een cellentoren.

Het gebouw combineert twee typologieën. De onderste zes verdiepingen vormen een onderbouw van 49,5 bij 25 meter, met veertien appartementen per verdieping rond een centraal atrium. Daarboven staat een woontoren van negen verdiepingen met acht appartementen per verdieping. Het gebouw maakt deel uit van een cluster van vier woontorens tot 60 meter hoog, gegroepeerd rond een buurtplein. Elk gebouw in het cluster is ontworpen door een ander bureau; de samenhang werd bewaakt door OMA.

Om de sociale interactie te bevorderen, zijn de gedeelde ruimtes ruim opgezet. De begane grond heeft een vrije hoogte van 4,5 meter met open zichtlijnen. In het midden van de onderbouw bevindt zich een hal met een boom van 11 meter hoog en een atrium dat zes verdiepingen hoog is. Op de daken van de onderbouw zijn twee dakterrassen voorzien met beplanting. De appartementen zijn compact; om dit te compenseren hebben alle woningen beglazing tot op vloerniveau, schuifwanden en balkons met een schuifraam van 2,3 bij 2,3 meter.

In het ontwerp is de historische gevangenismuur architectonisch geïntegreerd. De onderbouw rust op zes massieve poten met een uitkragende plaat, waardoor het volume als een tafel boven het maaiveld zweeft. De terrazzo-elementen van de poten nemen het grijs van de bestaande muur op in het ontwerp. Daarboven ontwikkelt het gebouw zich lichter, met een metalen rastergevel van balkons, open glazen hoeken en pergola's rond de dakterrassen.

Het gebouw is ontworpen met het oog op economisch en ecologisch bouwen. De omlopende balkons zijn tijdens de bouw als steiger ingezet, wat de bouwkosten verlaagde. De gevels zijn voorzien van driedubbel zonwerend glas en alle appartementen zijn aangesloten op een warmte-/koudesysteem. Op energetisch vlak presteert het gebouw ruim boven de Nederlandse BENG-norm. De daken worden ingericht als groene daken, aangevuld met een PV-systeem. De levensduur van de constructie wordt geschat op minimaal 100 jaar.