de Architect
  • Start gratis proefperiode
  • Inloggen
  • Actueel
    1
  • Dossiers
    • Ontwerppraktijk
    • Duurzaam bouwen
    • Woningbouw
    • Maatschappij en cultuur
    • Renovatie en transformatie
  • Focus
    • De stad als bouwterrein
    • Mevr. De Architect 2.0
    • Paris Proof
    • Schoonheid in architectuur
    • Vakmanschap
    • Goed opdrachtgeverschap
    • Architectuur als culturele waarde
  • Podcasts
  • Projecten
  • Magazine
  • Archief
  • Bedrijven
Een psychiatrische kliniek in een oude kapel en het belang van architectuurkritiek
Lush Labyrinth. Beeld Flare Department

Een psychiatrische kliniek in een oude kapel en het belang van architectuurkritiek

Hanna Veltman
Gepubliceerd: 03 mei 2024

Onlangs verscheen Violette Schönbergers bundeling van columns 'Paradijs van imperfectie. Over macht en onmacht in architectuur'. Hans Teerds recenseerde het boek waarmee Schönberger pleit voor architectuurkritiek die toegankelijk is voor iedereen. Zij vindt dat het perspectief op wat kwalitatieve architectuur is ontbreekt. En dat terwijl er zoveel ruimtelijke uitdagingen zijn: wooncrisis, verdichting, energietransitie en meer.

Op het eerste oog lijkt de collectie arbitrair, vindt Teerds, en ook Schönberger geeft dat toe in haar inleiding. Toch ontwaart de recensent een centrale vraag die de columnist in haar columns stelt: ‘Hoe bouwen we weer aan specificiteit, in plaats van de “generic city”?’

Charlotte Thomas bezocht een mooi voorbeeld van specificiteit: een oude kapel in hartje Amsterdam die Bureau Fraai transformeerde tot multiculturele psychologische praktijk. De negentiende-eeuwse kapel is het enige overblijfsel van een psychiatrische inrichting voor arme ouderen uit die tijd. Het gebouw staat middenin een wooncomplex met zorgvoorzieningen voor ouderen dat de Architekten Cie. in 2022 opleverde.

Makkelijk was het niet om de kapel uit 1866 om te toveren. Enerzijds bestond de transformatie uit het respecteren van het erfgoed, anderzijds moest er ook een nieuwe laag komen met 26 behandelkamers. Bureau Fraai bedacht daarvoor een ingetogen kleurenschema, passend bij het originele interieur. ‘Deze kleurstelling hebben we doorgetrokken tot in de details: van vloerkleed en gordijnen tot bureaustoel’, aldus Rikjan Scholten van Bureau Fraai.

Verder is de Architect met een nieuwe reeks begonnen: Stand van de stedenbouw. Nu architecten steeds vaker buiten de grenzen van een gebouw ontwerpen en landschapsarchitecten de tussenruimtes van binnenstedelijke plannen invullen, vraagt de redactie zich af: wat is de rol van de stedenbouwkundige anno 2024?

Anne Seghers van RUIMTEVOLK bijt het spits af: ‘De nieuwe toekomst die we schetsen moet zo logisch en passend zijn dat dit anderen inspireert om ervoor te gaan lopen en erin te investeren.’

Lees de must-reads van deze week!

Must-reads week 18

  • Violette Schönberger houdt een pleidooi voor zachtmoedige verbeeldingskracht in haar boek ‘Paradijs van imperfectie’
  • Bureau Fraai transformeert monumentale kapel tot ingetogen psychologenpraktijk
  • Anne Seghers van Ruimtevolk: ‘Politieke sensitiviteit is onmisbaar voor een stedenbouwkundige’
  • Bouwfysicus Ronald Rovers: 'Energietransitie zoals die nu vorm krijgt, is niet vol te houden'
  • ARC Talk | Jan Jongert roept architecten op ideeën voor een nieuw circulair contract te delen
Hanna Veltman

Hanna Veltman

Redacteur

Hanna Veltman (1998) is architectuurhistoricus en schrijver en werkt bij het atelier regiobouwmeester in Groningen. Van 2023 tot begin 2026 werkte ze als redacteur bij de Architect. Ze studeerde architectuur- en kunstgeschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen.

de Architect – Thema: Architectuur

Ontvang eens per vier weken achtergronden, inspiratie en verdieping op het gebied van architectuur.

Lees ook

  • Caro van der Venne. Beeld Jan Willem Stad
    podcast20 mei 26

    Caro van der Venne hecht niet per se aan een eigen handschrift: 'Ik vind het prettig ontnuchterend om samen te werken' 

    'Het is prettig om nuchter te blijven', zegt Caro van der Venne in de nieuwste aflevering van Over architectuur gesproken. De architect vertelt over haar keuze voor een compact bureau, samenwerken zonder ego en ontwerpen die mensen verrassen, gezond en blij maken. Ook de spanning tussen een goede businesscase en een geslaagde publieke ruimte komt aan bod, net als de vraag hoeveel idealisme een architect zich kan permitteren.

  • Beeld De Bouwmeesters
    nieuws18 mei 26

    Hilberinkbosch, Werkstatt en Orange Architects transformeren Louis Bouwmeesterplein in Tilburg

    Het ontwerp van De Bouwmeesters - een samenwerking tussen Hilberinkbosch, Werkstatt en Orange Architects - in opdracht van Bouwfonds Gebiedsontwikkeling (BPD) is geselecteerd voor de transformatie van het Louis Bouwmeesterplein in Tilburg. Het gaat om nieuwbouw voor een mixed-use programma van 75.000 vierkante meter aan wonen, parkeren, werkplaatsen en horeca, inclusief een groene buitenruimte.

  • Michelle en Ariadne. Beeld David Meulenbeld
    Briefwisseling11 mei 26

    De loggia als dooie mus: waarom mediterrane taal de Nederlandse buitenruimte niet kan redden

    Wat hebben de loggia, het Franse balkon, de boulevard en de agora met elkaar gemeen? Ze beloven buitenruimte, maar leveren die zelden. Ariadne en Michelle vragen zich af waarom de Nederlandse architectuur zo graag mediterrane taal inzet voor plekken die in ons klimaat nauwelijks functioneren. Is de loggia een waardevolle tussenzone? Of vooral een architectonische dooie mus?

  • Jeroen de Willigen. Beeld Chris van Houts
    nieuws11 mei 26

    Jeroen de Willigen nieuwe stadsbouwmeester Antwerpen

    De Nederlandse stedenbouwkundige Jeroen de Willigen is aangesteld als nieuwe stadsbouwmeester van Antwerpen. Hij zal de functie aannemen vanaf 1 juli 2026 en is aangesteld voor de komende vijf jaar. Hij volgt Christian Rapp op.

Uitgelicht door de redactie

  • Beeld (boven) Marcel van der Burg, (onder) Marcel van der Burg, Maarten Noordijk
    Must readsgisteren

    Wat als de nieuwe architect geen sterarchitect meer is maar een sterambtenaar?

    Een studievriendin emigreerde voor de liefde naar Zweden en werkt daar als architect op een groot ingenieursbureau. 'Ik voel me hier soms meer ambtenaar dan architect', vertrouwde ze me een keertje toe. Soms ontwerpt ze een gebouw waarop ze super trots is. Vaker werkt ze aan gewoon een goed gebouw, dat functioneert naar behoren en waar niet veel op aan te merken valt, maar dat niet de aandacht trekt van concullega's of de (architectuur)media.

  • Beeld v.l.n.r. Marcel van den Burg, Niels Nygaard en Maarten Noordijk
    Achtergrond28 mei 26

    Is Sweco de toekomst van architectuur - of het einde van het klassieke architectenbureau?

    Schijnbaar uit het niets landde Sweco in 2023 in de Nederlandse architectuur met de overname van JHK Architecten en Van Aken Architectuur. Afgelopen jaar werd Architecten aan de Maas - als onderdeel van ingenieursbureau Volantis - ingelijfd, alsook verschillende ingenieurs- en architectenbureaus in België. Er volgden persberichten over grote opdrachten waaronder het nieuwe Philips-Stadion in Eindhoven en Cultuurcluster8 in Amsterdam Zuidoost. Maar de multi-dienstverlener wordt ook met enige scepsis bekeken. Is dit het bureau van de toekomst?

  • Beeld ANP/Branko de Lang
    Achtergrond28 mei 26

    6 belangrijke veranderingen door aanscherping BENG: duurzaam bouwen geen vrijblijvende ambitie meer

    Per 29 mei verandert de manier waarop de energieprestatie van gebouwen wordt berekend. De BENG-eisen blijven officieel gelijk, maar een aanpassing van een rekenmethode - de NTA 8800 - zorgt ervoor dat vooral biobased gebouwen beter uit de bus komen. Volgens duurzaamheidsadviseur en architect Maartje van den Berg (Blossom Architecture) wordt hiermee eindelijk zichtbaar wat natuurlijke materialen in de praktijk al jaren doen: gebouwen koeler, duurzamer en klimaatvriendelijker maken.

Eerder verschenen

  1. MVRDV en OODA transformeren 28 hectare versnipperd spoorweggebied tot bruisende stadswijk in Lissabon
  2. Lokaal, ambachtelijk én duurzaam: hoe met de Gent Waste Brick de baksteen opnieuw is uitgevonden
  3. KC Meerdijk, Waalwijk - RAU Architects
  4. ARC27 Niet Verhuizen maar Verbouwen Award: ontmoet de jury
  5. GesponsordNatuurlijke ventilatie voor 18 biobased woningen in Reeve
  6. Circulaire brug van Rademacher / De Vries wint aanbesteding in Amsterdam-Noord
  7. Nederlands onbekendste bekende ontwerper - Tentoonstelling Kho Liang Ie in Stedelijk Museum Amsterdam
  8. Zend in voor de ARC Awards! Deadline: 12 juni
  1. Raadhuis, Udenhout - Manual Makers
  2. KAAP, Amsterdam - Powerhouse Company, Orange Architects en NEXT architects
  3. Van Loos tot AI: wat is het werk van de architect?
  4. Shenzhen ontwikkelt zich van megastad naar microgemeenschap. Wat kunnen Nederlandse architecten hiervan leren?
  5. Architecten gezocht voor Draka-terrein in Amsterdam Noord: AM en Amvest zetten open oproep uit
  6. Kabinet stopt extra miljoenen in stimuleringsfonds bouw seniorenwoningen
  7. Civic Architects en 2001 transformeren voormalig slachthuis in Luxemburg tot culturele hotspot
  8. Noordwest Ziekenhuisgroep, Alkmaar - Gortemaker Algra Feenstra architects
  • Nieuwsbrieven
  • Klantenservice
  • Contact

Dossiers

  • Ontwerppraktijk
  • Duurzaam bouwen
  • Woningbouw
  • Maatschappij en cultuur
  • Renovatie en transformatie

Actueel

Platform

  • Printuitgave
  • Digimazine
  • ARC Awards
  • Projectbezoeken

Focus

  • Paris Proof
  • Schoonheid in architectuur
  • Vakmanschap
  • Goed opdrachtgeverschap
  • Architectuur als culturele waarde
  • Mevr. De Architect 2.0

Volg de Architect

  • Facebook
  • LinkedIn
  • Instagram
  • Spotify

de Architect is onderdeel van VMN media. Lees in ons manifest waar VMN media voor staat. Op gebruik van deze site zijn de volgende regelingen van toepassing: Algemene Voorwaarden en Privacy en Cookie beleid | Privacy instellingen