de Architect
  • Start gratis proefperiode
  • Inloggen
  • Actueel
    4
  • Dossiers
    • Ontwerppraktijk
    • Duurzaam bouwen
    • Woningbouw
    • Maatschappij en cultuur
    • Renovatie en transformatie
  • Focus
    • De stad als bouwterrein
    • Mevr. De Architect 2.0
    • Paris Proof
    • Schoonheid in architectuur
    • Vakmanschap
    • Goed opdrachtgeverschap
    • Architectuur als culturele waarde
  • Podcasts
  • Projecten
  • Magazine
  • Archief
  • Bedrijven
De superstructuur en de interne stad
Kunstplein, Zandkasteel Amsterdam. Beeld Adam van Noort

De superstructuur en de interne stad

Hanna Veltman
Gepubliceerd: 23 feb. 2024

'Wij hebben met z'n allen de steden volkomen onbewoonbaar gemaakt', verzucht Luzia Hartsuyker-Curjel in 1967 in De Telegraaf. 'Wij hebben de grond bemest waarop het verschijnsel "provo" kon ontstaan en gedijen.'

Toen in de late jaren zestig duidelijk werd dat stedenbouw waarin alle functies zoals wonen, werken en recreatie strikt werden gescheiden, niet werkte, bogen verschillende architecten zich over ‘superstructuren’: grote gebouwde eenheden waar die functies juist weer samenkwamen. Steden met een dak, eigenlijk.

De versie van het echtpaar Hartsuyker was Biopolis, waar wonen en culturele functies als geheel gecombineerd werden. Volgens Enrico Hartsuyker ‘het antwoord op de latente en manifeste eisen van vandaag’. Biopolis is er nooit van gekomen.

Een ‘interne stad’ die er wel van is gekomen, is het Zandkasteel. Oorspronkelijk in 1987 opgeleverd als ING-hoofdkantoor door Alberts & Van Huut. Ontwerpbureau D/Dock transformeerde het leegstaande kantoor recent tot blended-use-gebouw.

Dat viel nog niet mee, vertellen Thomas van Leeuwen en Desy Steneker van D/Dock aan vakredacteur Charlotte Thomas. De eerste plannen waren ‘iets te’ voor oorspronkelijke architect Max van Huut.

Daarom moest het bureau drie keer terug naar de tekentafel om het kantoorgebouw tot appartementen, kantoren, horeca en een internationale school te transformeren. Met resultaat: ‘Max van Huut was blij verrast’.

Lees deze en de andere must-reads!

Groeten, Hanna

PS Vergeet niet dat je vanaf nu kan inzenden voor de ARC24 Awards! Deadline is op 12 april.

Must-reads week 8 2024

  • Max van Huut ‘blij verrast’ door blended-use transformatie het Zandkasteel door D/Dock
  • Nooit gebouwd: Biopolis door Enrico en Luzia Hartsuyker – een megastructuur als reactie op de functionele stad
  • Bescheiden ingreep met groots effect in het Stedelijk Gymnasium Haarlem door Brique Architecten
  • Steenhuis Bukman Architecten bouwt door op de architectuur van Van Tijen en Maaskant in de Bomenwijk in Delft
  • Zend in voor de ARC Awards! Deadline: 12 april
Hanna Veltman

Hanna Veltman

Redacteur

Hanna Veltman (1998) is architectuurhistoricus en schrijver en werkt bij het atelier regiobouwmeester in Groningen. Van 2023 tot begin 2026 werkte ze als redacteur bij de Architect. Ze studeerde architectuur- en kunstgeschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen.

de Architect – Thema: Architectuur

Ontvang eens per vier weken achtergronden, inspiratie en verdieping op het gebied van architectuur.

Lees ook

  • Caro van der Venne. Beeld Jan Willem Stad
    podcast20 mei 26

    Caro van der Venne hecht niet per se aan een eigen handschrift: 'Ik vind het prettig ontnuchterend om samen te werken' 

    'Het is prettig om nuchter te blijven', zegt Caro van der Venne in de nieuwste aflevering van Over architectuur gesproken. De architect vertelt over haar keuze voor een compact bureau, samenwerken zonder ego en ontwerpen die mensen verrassen, gezond en blij maken. Ook de spanning tussen een goede businesscase en een geslaagde publieke ruimte komt aan bod, net als de vraag hoeveel idealisme een architect zich kan permitteren.

  • Beeld De Bouwmeesters
    nieuws18 mei 26

    Hilberinkbosch, Werkstatt en Orange Architects transformeren Louis Bouwmeesterplein in Tilburg

    Het ontwerp van De Bouwmeesters - een samenwerking tussen Hilberinkbosch, Werkstatt en Orange Architects - in opdracht van Bouwfonds Gebiedsontwikkeling (BPD) is geselecteerd voor de transformatie van het Louis Bouwmeesterplein in Tilburg. Het gaat om nieuwbouw voor een mixed-use programma van 75.000 vierkante meter aan wonen, parkeren, werkplaatsen en horeca, inclusief een groene buitenruimte.

  • Michelle en Ariadne. Beeld David Meulenbeld
    Briefwisseling11 mei 26

    De loggia als dooie mus: waarom mediterrane taal de Nederlandse buitenruimte niet kan redden

    Wat hebben de loggia, het Franse balkon, de boulevard en de agora met elkaar gemeen? Ze beloven buitenruimte, maar leveren die zelden. Ariadne en Michelle vragen zich af waarom de Nederlandse architectuur zo graag mediterrane taal inzet voor plekken die in ons klimaat nauwelijks functioneren. Is de loggia een waardevolle tussenzone? Of vooral een architectonische dooie mus?

  • Jeroen de Willigen. Beeld Chris van Houts
    nieuws11 mei 26

    Jeroen de Willigen nieuwe stadsbouwmeester Antwerpen

    De Nederlandse stedenbouwkundige Jeroen de Willigen is aangesteld als nieuwe stadsbouwmeester van Antwerpen. Hij zal de functie aannemen vanaf 1 juli 2026 en is aangesteld voor de komende vijf jaar. Hij volgt Christian Rapp op.

Uitgelicht door de redactie

  • Beeld Romanin&Noceto
    Achtergrond06:00

    Lokaal, ambachtelijk én duurzaam: hoe met de Gent Waste Brick de baksteen opnieuw is uitgevonden

    De Gent Waste Brick is een toonbeeld hoe ambachtelijke innovatie en opschaling tóch samen kunnen gaan. In een klimaat waar het gebruik van de gebakken baksteen steeds moeilijker te verdedigen is, ontwikkelde BC Materials voor het Design Museum Gent een duurzaam en hyper-lokaal alternatief.

  • ARC2706:00

    ARC27 Niet Verhuizen maar Verbouwen Award: ontmoet de jury

    De ARC27 Niet Verhuizen maar Verbouwen Award gaat naar een innovatieve en creatieve verbouwing van een bestaand woonhuis. Met deze award wil de redactie het werk van opkomende architecten vieren, al nodigen we ook gevestigde architecten uit om in te zenden. We zoeken naar woonhuizen die zijn opgewaardeerd doordat ze zijn verduurzaamd en beter aansluiten bij de wensen van de huidige gebruikers. Wie is de jury en waar leggen zij de focus? We stellen Sanne van Manen, Maarten van Kesteren, Pieter Hoexum en Tony Slothouber graag voor.

  • Beeld Rademacher / De Vries Architecten en Knipscheer Infra
    nieuws06:00

    Circulaire brug van Rademacher / De Vries wint aanbesteding in Amsterdam-Noord

    Rademacher / De Vries Architecten en Knipscheer Infra hebben een aanbesteding gewonnen voor een circulaire brug over het Papaverkanaal in Buiksloterham, Amsterdam-Noord. De brug is ontworpen met hergebruikte materialen uit de Nederlandse afvalstromen. 

Eerder verschenen

  1. Nederlands onbekendste bekende ontwerper - Tentoonstelling Kho Liang Ie in Stedelijk Museum Amsterdam
  2. Zend in voor de ARC Awards! Deadline: 12 juni
  3. Raadhuis, Udenhout - Manual Makers
  4. KAAP, Amsterdam - Powerhouse Company, Orange Architects en NEXT architects
  5. Van Loos tot AI: wat is het werk van de architect?
  6. Shenzhen ontwikkelt zich van megastad naar microgemeenschap. Wat kunnen Nederlandse architecten hiervan leren?
  7. Architecten gezocht voor Draka-terrein in Amsterdam Noord: AM en Amvest zetten open oproep uit
  8. Kabinet stopt extra miljoenen in stimuleringsfonds bouw seniorenwoningen
  1. Civic Architects en 2001 transformeren voormalig slachthuis in Luxemburg tot culturele hotspot
  2. Noordwest Ziekenhuisgroep, Alkmaar - Gortemaker Algra Feenstra architects
  3. Kristiaan Borret verlaat lage landen: benoemd tot stedenbouwkundige kanton Genève
  4. Ruimtelessen voor architecten - Haus Müller in Praag van Adolf Loos
  5. Keuterboerderij, Onnen - Architectuurstudio SKA
  6. Rijkscollectie Architectuur en Stedenbouw toegankelijk gemaakt door Nieuwe Instituut in interactieve 'Collection Gallery'
  7. 21 mei: de Architect x Pakhuis de Zwijger over de stad als bouwterrein
  8. GesponsordGevels onder vuur: strengere eisen vragen om andere keuzes
  • Nieuwsbrieven
  • Klantenservice
  • Contact

Dossiers

  • Ontwerppraktijk
  • Duurzaam bouwen
  • Woningbouw
  • Maatschappij en cultuur
  • Renovatie en transformatie

Actueel

Platform

  • Printuitgave
  • Digimazine
  • ARC Awards
  • Projectbezoeken

Focus

  • Paris Proof
  • Schoonheid in architectuur
  • Vakmanschap
  • Goed opdrachtgeverschap
  • Architectuur als culturele waarde
  • Mevr. De Architect 2.0

Volg de Architect

  • Facebook
  • LinkedIn
  • Instagram
  • Spotify

de Architect is onderdeel van VMN media. Lees in ons manifest waar VMN media voor staat. Op gebruik van deze site zijn de volgende regelingen van toepassing: Algemene Voorwaarden en Privacy en Cookie beleid | Privacy instellingen