Toelichting Kraaijvanger Architects | Beeld Ronald Tilleman
Provinciehuis Zuid-Holland is representatief voor de architectuur van bestuursgebouwen uit de jaren ’60, voornaam, ruim bemeten en indrukwekkend. Het gebouw is voorzien van ingetogen maar zeer consequente en heldere details met sobere ornamenten. Het oorspronkelijke ontwerp speelde met meerdere afwerkingen, variërend van glad en glanzend tot ruw en grof. Dit resulteerde in een hoge tactiele kwaliteit, die sfeerbepalend is en de zinnen prikkelt.
In haar oorspronkelijke opzet was het gebouw echter ook erg somber. Het gebouw miste warmte en daglicht en het gebouw voldeed bovendien niet meer aan de klimaatambities van de Provincie Zuid-Holland.
Hollands licht
In het ontwerp van Kraaijvanger Architects was het binnenhalen van daglicht (Hollands licht) het belangrijkste thema. Een essentieel element in het ontwerp is het nieuwe dak over de gehele derde verdieping, waarin grote openingen zijn aangebracht. Onregelmatige, trapeziumvormige kappen filteren het licht en beperken de warmtelast van direct zonlicht. Dit gevarieerde licht wordt als een Jakobsladder tot aan de begane grond geleid door vides, glazen kappen en lichtopeningen boven de statenzaal. Het patroon van de lichtkappen is geïnspireerd op de aanwezige wandreliëfs van Henk van der Plas en op het werk van Jan Schoonhoven. Het resultaat is een compositie van Hollands licht, met hemel, direct en indirect licht en reflecties.
Wie naar boven kijkt ziet een collage van voorbij drijvende wolken, als een levens schilderij. De dichte delen van het raster zijn LED-vlakken, die ’s avonds zorgen voor een omgekeerd effect.
Zorgvuldig ontworpen details brengen contrasten aan tussen beton, hout, glas, natuursteen en metaal. Dit alles versterkt door het spel van daglicht dat nu overal voelbaar is.
Uitzicht op het Malieveld
Naast het verbeteren van de daglicht-situatie maakte Kraaijvanger de gedurfde keuze om een in de loop van de jaren onstane weeffout te herstellen. In de jaren ’90 werd de entree verlegd van het Malieveld naar het interne hof aan de andere zijde. Daardoor klopte de positie van de statenzaal niet meer, in de ontstane situatie liep je bij binnenkomst direct tegen de statenzaal aan, er was geen grande ontvangst meer.
Kraaijvanger ontwierp een nieuwe reeks van voorhal-statenzaal-antechambre (met uitzicht op het Malieveld) waarbij statenzaal en entreehal zijn omgewisseld. Op de plek van de statenzaal is nu een ruime entreehal die tevens als evenementenhal gebruik kan worden.
Een glazen plafond ter plaatste van de vroege binnenhof van de kantoorverdieping maakt dat er direct zicht is op de op de kantoorverdiepingen.
Energieneutraal en gezond
Het vernieuwde Provinciehuis-Zuid Holland is energieneutraal. De bestaande gevel kampte met grote energielekken, maar leende zich dankzij zijn robuustheid uitstekend voor na-isolatie van binnenuit. Daarnaast bleek het goed mogelijk de beglazing in de bestaande kozijnen te vervangen voor triple glas.De combinatie van zonnepanelen op het dak en energieopslag in de bodem zorgen ervoor dat de energie duurzaam en lokaal wordt opgewekt.
De door Kraaijvanger ontworpen dakopbouw is een drager van duurzaamheid op de thema’s gezondheid, licht, energie en materiaalgebruik. Natuurlijke daglichttoetreding in het gebouw is gemaximaliseerd door de derde verdieping te vervangen voor een ‘zwevende’ duurzame dakopbouw. Dit vergroot het welbevinden van de mensen in het gebouw en verlaagt tevens het benodigde energiegebruik voor verlichting.
Dankzij daglicht, de toepassing van klimaatplafonds en akoestische oplossingen is een gezond klimaat gerealiseerd, nog eens versterkt door de toepassing van groene wanden.
