Rubens hall. Beeld Sebastian van Damme

ARC21: Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen - KAAN Architecten

Na het winnen van de internationale prijsvraag in 2003 heeft KAAN Architecten in opdracht van de Vlaamse Overheid intensief gewerkt aan het masterplan, renovatie en uitbreiding van het KMSKA. Deze ingreep brengt de oude grandeur van het museum terug door een grondige renovatie van het historische gebouw te combineren met een eigentijdse uitbreiding verborgen in de bestaande structuur.

Tekst KAAN Architecten

Een volledige revisie van het historische gebouw herstelt de intrinsieke kwaliteiten van de ruimtes door passende kleuren, materialen en herstelde routing binnen de historische zalen. Verborgen in gebouw is een nieuw verticaal museum gebouwd als een autonoom geheel, dat een contrasterende ruimtelijke ervaring biedt en een variatie aan mogelijkheden voor exposities.

Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen. Beeld Stijn Bollaert
Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen. Beeld Stijn Bollaert

KAAN Architecten een team samengesteld met alle disciplines om samen, tot in de details, tot een integraal project te komen. Zo komen bijvoorbeeld in de monumentale glasplafondranden ongemerkt de klimaatinstallatie, de daglichthoeveelheid, het monumentale glas en lijstwerk, historische kleuren, draagconstructie, brandveiligheidsvoorzieningen en zelfs asbestsanering bij elkaar.

Originele kleuren, zuilen en plafondornamenten in pleisterwerk komen terug in de 19e-eeuwse tentoonstellingszalen. Ondertussen verrijst het verticale museum als een volledig autonoom geheel, gebouwd binnen de vier oorspronkelijke patio’s. Het stippelt een route vol verrassingen uit met helderwitte tentoonstellingszalen, verborgen kamers, trappen, zichtlijnen en wisselende gradaties van daglicht.

Het A-klasse museumklimaat is gericht op de zone van de kunstwerken, met lage volumes en luchtsnelheden geïntegreerd in het monument. Hiermee wordt energieverbruik tot 30% gereduceerd ten opzichte van conventionele systemen. De thermische massa van het museum, met wanden tot 70 cm dik, wordt gebruikt om het klimaat stabiel te houden. De vele daglichtzalen vermindert de behoefte aan daglicht.

Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen. Beeld Sebastian van Damme
Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen. Beeld Sebastian van Damme

In de 20e eeuw onderging het gebouw veel fundamentele wijzigingen in de lay-out. KAAN Architecten heeft de basis weer teruggebracht zodat de originele samenhang tussen interne routing en axiale standsplattegrond weer is hersteld.

Het 19de en 21ste -eeuwse museum konden niet intenser verschillen. De uitbreiding gaat samen met de krachtige historische structuur zonder het monumentale karakter ervan te verloochenen. Ze belichamen een contrast in afmeting, licht en sfeer, terwijl ze zijn ontworpen om toekomstige tentoonstellingen te verwelkomen. De bezoekerservaring is onvoorspelbaar, uitdagend en in dienst van de kunst.

Meer van KAAN Architecten:

Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen. Beeld Stijn Bollaert
Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen. Beeld Stijn Bollaert
Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen. Beeld Stijn Bollaert
Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen. Beeld Stijn Bollaert
Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen. Beeld Stijn Bollaert
Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen. Beeld Stijn Bollaert
Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen. Beeld Stijn Bollaert
Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen. Beeld Stijn Bollaert
Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen. Beeld Stijn Bollaert
Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen. Beeld Sebastian van Damme
Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen. Beeld Mediamixer

Projectgegevens

  • Opdrachtgever

    Departement Cultuur, Jeugd en Media - Fonds Culturele Infrastructuur (Vlaamse Overheid)

  • Ontwerpbureau

    KAAN Architecten

  • Projectarchitect(en)

    Kees Kaan, Vincent Panhuysen, Dikkie Scipio

  • Medewerkers

    Walter Hoogerwerf, Valentina Bencic, Maicol Cardelli, Alice Colombo, Sebastian van Damme, Paolo Faleschini, Raluca Firicel, Michael Geensen, Eva French i Gilabert, Narine Gyulkhasyan, Walter Hoogerwerf, Marco Jongmans,Kees Kaan, Martina Margini, Giuseppe Mazzaglia, Ismael Planelles Naya, Aksel Çoruh, Laura Ospina, Vincent Panhuysen, Maurizio Papa, Giacomo Rizzi, Davis de Cos Roman, Ralph van Schipper, Dikkie Scipio, Kim Sneyders, Koen van Tienen, Niels Vernooij, Martin Zwinggi

  • Samenwerkende architect

    Restauratie adviseur: Architectenbureau Fritz, KAAN Architecten

  • Oplevering

    januari, 2021

  • Programma

    expositiezalen, kantoren, restauratie ateliers, auditorium, museumdepot, museumateliers, café, bibliotheek, museumwinkel, restaurant, interactieve informatiezone

  • Plaats

    Antwerpen

  • Adviseur constructie

    Royal Haskoning DHV

  • Adviseur installaties

    Royal Haskoning DHV

  • Adviseur akoestiek

    Royal Haskoning DHV

  • Adviseur bouwfysica

    Royal Haskoning DHV

  • Adviseur brandveiligheid

    Royal Haskoning DHV

  • Aannemer

    THV Artes Roegiers – Artes Woudenberg

  • Interieurarchitect

    KAAN Architecten

  • Bouwmanagement

    KAAN Architecten, Bureau Bouwtechniek

  • Bruto vloeroppervlakte (m2)

    30.000

  • Bruto inhoud (m3)

    170.000

  • Bouwsom inclusief installaties (€)

    66000000