artikel

SELECT Serene details voor de crematie: Crematorium Siesegem door KAAN Architecten

Architectuur

SELECT Serene details voor de crematie: Crematorium Siesegem door KAAN Architecten
Crematorium Siesegem in Aalst door KAAN Architecten, beeld Sebastian van Damme

Door Marieke Giele – Bij het ontwerp van een crematorium komen veel technische vraagstukken kijken. Niet alleen wat betreft de materialisering, maar ook wat betreft de installaties. In het Crematorium Siesegem te Aalst toont KAAN Architecten dat een zorgvuldige vormgeving van deze aspecten leidt tot een architectuur van maximale rust. Dit is het tweede artikel in een serie.

In een crematorium staat het afscheid nemen van de overledenen centraal. Daarnaast vormt het voor veel mensen een plek van bezinning. Dat vraagt om een architectuur die zich terughoudend opstelt en tegelijkertijd de bezoeker omarmt. Voor KAAN Architecten vormde dit een belangrijk uitgangspunt voor het Crematorium Siesegem in Aalst.

Crematorium Siesegem in Aalst door KAAN Architecten, beeld Sebastian van Damme

Gevelbeeld van het crematorium, beeld Sebastian van Damme

Ritmisch gevelbeeld

Dat begint al bij de gevel van het gebouw, waar zacht grijs zichtbeton en helder glas elkaar afwisselen. Met de grijze kleurtoon sluit het gebouw als vanzelfsprekend aan bij het zanderige landschap en toont het een sterke binding met de aarde. Daar waar het gebouw zich opent ontstaat een sterke dialoog tussen het interieur en de omgeving.

“We hebben het gebouw als een opengewerkt solide blok beschouwd,” legt Vincent Panhuysen, partner bij KAAN Architecten, uit. “Het geheel is in het werk gestort, waardoor de bekisting zich aftekent in de gevel. Door de gelijkmatige maatvoering krijgt het geheel een evenwichtige uitstraling.”

Deze ritmiek is verder doorgevoerd in de gevelopeningen, die als grote, vierkante gaten uit de muren zijn gesneden. Hier zijn de vliesgevels naar binnen gelegd en omlijst met strakke profielen van donkerbrons geanodiseerd aluminium. De verticale vlakverdeling van het glas benadrukt de hoogte van het gebouw.

 

NIEUW: Monografie Architectuur

In deze digitale monografie vind je naast een selectie van de belangrijkste gebouwen van KAAN Architecten, een inleiding op het werk en een interview. Circa 60 pagina’s inspiratie! Lees meer en bestel >

 

Ingetogen ontvangsthal

Over de rode klinkers betreden de bezoekers de buitenpatio, waar een grote luifel hen naar de entree leidt. Hier komen zij direct in de grote hal van het Crematorium Siesegem terecht, waar de vloer van polybeton een spiegeling door de ruimte laat vallen. Dat levert een spannend contrast op met de matte wanden van licht oneffen pleisterwerk.

Het plafond is afgewerkt met spuitpleister, wat de akoestiek van de ruimte ten goede komt. Hier zijn twee rijen met lichtarmaturen in weggewerkt, die de lengte van de hal benadrukken. Deze lijkt aan de uiteinden, door de strakke vliesgevel, zelfs over te gaan in het omringende landschap van de Siesegemkouter.

Detail ontvangsthal Crematorium Siesegem in Aalst door KAAN Architecten

Detail ontvangsthal

Gespiegeld marmer

In de ceremoniezalen ontstaat direct een bijzondere sfeer door de rijke afwerking met marmer. Panhuysen reisde persoonlijk af naar een groeve in Albanië om dit specifieke Breccia Alba marmer te selecteren: “Ik heb me laten verrassen door de onverwachte patronen die in elk stuk natuursteen verscholen liggen. Die geven nu echt karakter aan het gebouw.”

In eerste instantie kwam het marmer in grote blokken van 2,4 bij 1 meter, waar vervolgens weer platen van 3 centimeter dikte vanaf zijn gezaagd. KAAN Architecten kreeg van alle platen de foto’s binnen, die zijn gebruikt om de compositie te bepalen. Door de platen onderling te spiegelen, ontstaan bijzondere mozaïekpatronen in de afwerking.

Het marmer is niet alleen toegepast op de vloeren en wanden van de ceremoniezaal, maar komt ook terug in verschillende patio’s van het crematorium. Daarnaast is het gebruikt voor specifieke interieurelementen, zoals de spreekgestoeltes, katafalken, de ontvangstbalie en de bar.

Crematorium Siesegem in Aalst door KAAN Architecten, beeld Simone Bossi

Marmeren afwerking van de ceremoniezaal, beeld Simone Bossi

Inrichting ceremoniezalen

Het dak van de ceremoniezalen rust op TT-platen, waarvan de ribben in het zicht zijn gelaten. Deze zijn afgewisseld met hangende lichtlijnen, die de ruimte over de volle breedte verlichten. Tussen de ribben is het plafond afgewerkt met spuitpleister, wat de akoestiek van de zaal ten goede komt.

“We waren als bureau eveneens verantwoordelijk voor de verdere inrichting van deze zalen,” vertelt Panhuysen. “De banken hebben we afgewerkt met een zachte lederen bekleding in een geelbeige kleur. Dit gaat mooi samen met de kleuren van het beton, de natuursteen en de cementering op de wanden. Zo ontstaat een rustig geheel.”

Detail ceremoniezaal Crematorium Siesegem in Aalst door KAAN Architecten

Detail ceremoniezaal 

Zandkleurige ovenruimte

Ook de ovens en de filterinstallaties zijn consequent met een matte zachtgele kleur afgewerkt. In België is het mogelijk dat de familie na de ceremonie de kist wegbrengt naar de oven. Daarmee fungeert de ovenruimte niet alleen als een technische ruimte, maar krijgt deze ook een publieke functie binnen het ontwerp.

“We willen nabestaanden in deze ruimte het gevoel geven dat het goed zit,” benadrukt Panhuysen. “Dat doen we juist door openheid te bieden en alle techniek in het zicht te laten. Alle componenten van de ovens en de installaties hebben we consequent dezelfde kleur te geven, zodat een verstild beeld ontstaat. Bijzonder detail is een rond gat in het dak waar de rookafvoer naar buiten, naar het hiernamaals, gaat.”

Crematorium Siesegem in Aalst door KAAN Architecten, beeld Simone Bossi

Ovenruimte van het crematorium, beeld Simone Bossi

Lees verder

 

 

Projectgegevens

Locatie Merestraat 169, Aalst (België)
Architect KAAN Architecten (Kees Kaan, Vincent Panhuysen, Dikkie Scipio)
Projectteam Bas Barendse, Dante Borgo, Maicol Cardelli, Timo Cardol, Sebastian van Damme, Paolo Faleschini, Raluca Firicel, Cristina Gonzalo Cuairán, Michael Geensen, Walter Hoogerwerf, Marco Lanna, Giuseppe Mazzaglia, Exequiel Mulder, Ismael Planelles Naya, Giulia Rapizza, Ana Rivero Esteban, Giacomo Rizzi
Opdrachtgever Intergemeentelijke Samenwerking Westlede (IGS)
Programma crematorium, auditoriums, restaurant, familiekamers, condoleancekamers
Ontwerpperiode juni 2013 – september 2014
Bouwperiode april 2016 – september 2018
Landschap januari 2019
BVO 5.000 m2
Aannemer Jan de Nul, Hofstade-Aalst (België)
Adviseur constructie Pieters Bouwtechniek, Delft (Nederland)
Projectmanagement KAAN Architecten, Rotterdam; Bureau Bouwtechniek, Antwerpen (België)
Installaties (W+E) Henk Pijpaert Engineering, Oudenaarde (België)
Adviseur akoestiek, klimaat, bouwfysica DGMR, Arnhem (Nederland)
Ovens DFW, Broek op Langedijk (Nederland)
Multimedia BIS, Ridderkerk (Nederland)
Landschap Erik Dhont, Brussel (België)
Los meubilair Bulvano, Mechelen (België)
Houten banken Luxor interieur, Meldegem (België)
Vast meubilair Bekaert Building Company – BBC, Waregem (België)
Vitrines Meyvaert, Gent (België)
Natuursteen Marble’us, Tirana (Albanië)
Kunst Rinus Van de Velde

Foto's

Reageer op dit artikel