de Architect - 2016 - editie november
Bekijk de projecten uit deze editie.

Bekijk de projecten uit deze editie.

Bekijk de projecten uit deze editie.

'De weidsheid van het gebied vroeg naar ons idee naar hoge, statige kastelen.' In 1995 bedacht Sjoerd Soeters samen met Paul van Beek het plan voor Haverleij. Bijna 25 jaar na datum is het idee verwezenlijkt. Den Bosch is negen nieuwbouwkastelen en één slot rijker. Onder anderen de architecten Michael Graves, Kees Kaan en Jo Crépain droegen met hun kasteelontwerpen bij aan dit woeste plan.

De ledenraad van Branchevereniging Nederlandse Architectenbureaus (BNA) heeft Jeroen de Willigen vandaag unaniem benoemd tot voorzitter voor een periode van twee jaar. De Willigen, werkzaam als partner bij De Zwarte Hond, heeft het afgelopen jaar de rol als voorzitter al vervuld.

Een kundige stedenbouwer heeft een brede interesse, prikt door bullshit heen en denkt out of the box. Dat zegt Rients Dijkstra, partner bij stedenbouwkundig bureau PosadMaxwan. Bovenal richt een stedenbouwer zich op de inhoud. 'De tendens is om veel te managen om risico's te verminderen. Maar we hebben het nooit over de risico's van het managen zelf.'

De Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen herformuleren de taken en verantwoordelijkheden van nagenoeg alle bouwpartijen. Behalve van architecten. Hun positie blijft in deze stormachtige fase van de transitie naar een circulaire bouwsector vrijwel onaangeroerd. En dat terwijl de EU ze ziet als gamechangers. Zonder een nieuw juridisch raamwerk voor architectenopdrachten kunnen architecten die rol niet spelen.

Eindelijk weer een architectuurtentoonstelling in het Nieuwe Instituut lijkt de vakgemeenschap te verzuchten. Meer dan vijfhonderd mensen hadden zich aangemeld voor de opening van 'Nederland op de tekentafel'. En terecht want de expo toont honderd jaar rijke Nederlandse ontwerptraditie. Dat is een feestje waard! Al mag het inzicht niet worden gemist dat onze beleidsmakers, opdrachtgevers, stedenbouwkundigen en architecten meer moeten vertragen om niet continu het wiel opnieuw uit te vinden.

Een woontoren waarin mensen bewegen en elkaar ontmoeten. Dit concept legde BETA office for architecture and the city voor in een prijsvraag op Oostenburg Amsterdam. Het resulteerde in de Draaier: een gebouw met vier collectieve plekken waar de trappenhuizen en liften op uitkomen. Volgens Evert Klinkenberg, architect en medeoprichter van BETA, een vooruitstrevend ontwerp op de tekentafel met een onzekere afloop. 'De tijd zal het leren.'

De grond onder mijn voeten zakte weg. Binnen een paar seconden was de tekst daar. Wát een revolutie. Is dit het einde van mijn werk? En wat als deze nieuwigheid zich doorzet naar het ontwerpvak? Worden ontwerpers dan ook overbodig?

Henk Hartzema is de rechterhand van iedereen. Althans, zo ziet hij zichzelf vanuit zijn rol als supervisor van onder andere het Leiden Bio Science Park en het Havenkwartier in Rijswijk. Een rol die niet zozeer gaat over architectuur, maar over de waarde van een gebouw in zijn omgeving, vertelt hij in de podcast 'Over Architectuur Gesproken'.

Zo kan sociale woningbouw anno 2025 ook zijn: stoer en sculpturaal, maar ook zacht, verwelkomend en vooral waardig. Voor woningcorporatie Ymere ontwierp Team V in het snelgroeiende Amsterdam-Noord het gebouw De August, met 175 woningen en een aantal bescheiden bedrijfsruimten in de plint. Het project is een bemoedigende toevoeging aan deze nieuwe buurt waar het vooral vrije sector is wat de klok slaat.

Hergebruik is 'misschien wel de allergrootste opgave' voor architecten, zegt Jan Peter Wingender, oprichter van Office Winhov. Hij studeerde op het onderwerp af in de jaren tachtig, toen 'niemand zich erom bekommerde'. Wingender schoof aan bij de podcast 'Over Architectuur Gesproken' om op die opgave te reflecteren, Ook haalde hij de cao aan en de verantwoordelijkheid van architecten om die in stand te houden.

Architect Moriko Kira besloot Japan niet definitief te verlaten, toen ze in 1998 naar Nederland vertrok voor haar studie. Sindsdien leeft ze in twee werelden en bouwde ze op beide plekken een carrière op. 'De omstandigheden bepalen ons beroep.'

Duurzame projecten realiseren die ook esthetisch zijn, dat is waar Nina Aalbers als medeoprichter en architect bij Architectuur Maken mee bezig is. Met succes, want onlangs werd woningbouwproject Hortus Ludi bekroond met de Architectuurprijs Nijmegen. In een nieuwe aflevering van de podcastserie 'Over Architectuur Gesproken' vertelt Aalbers over het stellen van duurzame doelen en de verantwoordelijkheid die zij als circulaire architect ervaart.

Het beeld van stedenbouwkundige Cornelis van Eesteren als geestesvader van het Algemeen Uitbreidingsplan (AUP) uit 1935 is achterhaald. Met de tentoonstelling 'Vrouwen van het AUP' corrigeert het Van Eesteren Museum dit. Jakoba Mulder, Koos Pot-Keegstra, Anna van Hattem en Manon Peyrot krijgen jaren na datum eindelijk erkenning voor hun bijdrages. Waarbij vooral het werk van Peyrot een ontdekking waard is.

De jaarlijkse keuzestress voor Dutch Design Week slaat weer toe. Om jou te helpen navigeren door het Eindhovense designfestival zocht de redactie vijf plekken uit die een bezoek meer dan waard zijn. Van een toekomstvisie voor Nederland anno 2148, een architectonische oplossing uit keramiek om stedelijke hitte te bestrijden tot gigantische, opblaasbare installaties in het voormalige diepvriesmagazijn van Campina.

Nederland kampt met een tekort aan zorgpersoneel terwijl de bevolking snel vergrijst en de zorgvraag alleen maar toeneemt. Architectenbureau KAW zoekt het antwoord in 'zorggebouwen van de toekomst'. Dat is hard nodig denkt het bureau, want juist mensen lang thuis laten wonen is inefficiënt.

OMA grijpt voor de transformatie van Europa's grootste warenhuis KaDeWe terug op de eeuwenoude warenhuislogica van het atrium en zet deze op zijn kop. Het architectenbureau blaast het winkelwalhalla nieuw leven in met vier dominante roltrappen.

Terugkijkend op de vijf best gelezen opinies van de Architect valt het op dat onze vakgemeenschap graag sterke opinies leest, van commotie houdt en van zich wil laten horen. Zo ondertekenden meer dan honderd vakgenoten de brandbrief om de sloop van SoZa in Den Haag tegen te gaan. Ook wekte de scherpe en persoonlijke opinie van hoofdredacteur Merel Pit over leiderschap in de architectuur de nodige reacties op.

De eerste editie van ARC Podium, het nieuwe evenement voor de vakgemeenschap om het gesprek van het jaar te voeren, bleek een schot in de roos. Een middag lang stond de Centrale Bibliotheek in Rotterdam in het teken van de culturele waarde van architectuur. Thomas Bögl, architect bij LIAG architecten en bouwadviseurs, vond het een 'goede inhoudelijke heruitvinding van de awarduitreiking' door de toevoeging van een lezingenprogramma.