Architectuur is momenteel flink in beweging. Zo ook bij de Architect, de vorm en inhoud is opgefrist en nieuwe rubrieken, zoals visie en stedebouw doen hun intrede. Naast verdieping biedt het magazine een kritische blik op ons vakgebied. Het novembernummer staat voor een groot deel in het teken van de Lensvelt de Architect interieurprijs 2009.
Thema van deze editie is Liverpool. De stad is zich na jaren stagnatie en verval in een hoog tempo aan het ontwikkelen. De afgelopen jaren is de stad, mede onder invloed van de aanwijzing in 2003 tot Cultural Capital, erin geslaagd veel stedelijke investeerders aan te trekken.
De hedendaagse stad is uitgestrekt en wordt bevolkt door mensen met verschillende achtergronden. Zij verhouden zich tot elkaar zonder dat ze elkaar kennen. Openbare ruimte stimuleert informele ontmoetingen en contacten. Aan het ontwerp ervan wordt momenteel veel aandacht besteedt.
Nu het zeker is dat het klimaat wordt beïnvloed door menselijk handelen, staat duurzaamheid centraal op de ruimtelijke ontwerpagenda. Zoals Thom Mayne van Morphosis in dit nummer stelt, is interieurarchitectuur hier ook onderdeel van.
Dat goede architectuur ruimte voor experimenten en kritiek veronderstelt, wordt duidelijk in Zürich. De actieve rol van het stadsbestuur en de belangstelling van politiek en bevolking hebben een vruchtbare voedingsbodem voor de architectuur gecreëerd. Harm Tilman bracht een bezoek aan de stad en doet verslag in het themadeel van de Architect van april.
Sinds de instorting van de ICT sector en de aanslag van 11 september 2001 is er weinig beweging op de kantorenmarkt. De aantrekkende economische groei heeft zich nog niet vertaald in een vraag naar nieuwe kantoren. Er zijn enkele experimenten, maar over het algemeen is hiervoor weinig belangstelling.
Het thema van het april nummer is nieuwe ziekenhuis architectuur. Door het privé initiatief in de zorg te bevorderen hoopt de overheid de concurrentie aan te wakkeren. Andere veranderingen betreffen de enorme vlucht van de vasculaire geneeskunde en de opkomst van nieuwe infectieziekten en de hiervoor benodigde behandeldomeinen.
China staat centraal in het meinummer van de Architect. Dit land ziet zich geconfronteerd met een enorme bevolkingsgroei: momenteel staat de teller op 1.339.700.000. Tegelijkertijd vindt er een massale trek naar de stad plaats. De Chinese hoofdstad Peking heeft inmiddels ruim 16 miljoen inwoners, terwijl dat aantal volgens de overheid pas over twee jaar bereikt had mogen worden. In het blad komt werk van jonge Chinese architectenbureaus aan bod, die op innovatieve wijze invulling geven aan maatschappelijke vraagstukken op het gebied van huisvesting en stedelijke voorzieningen.
In het essay Globalisering uit 1993 wijst Rem Koolhaas aan de hand van het vn-gebouw in New York van Le Corbusier en Wallace Harrison op de mogelijkheden van globalisering. Het gebouw van de Verenigde Naties is een project dat nooit alleen door een Amerikaan bedacht en nooit door een Europeaan had kunnen worden gebouwd. “Het gaat om een samenwerking, niet alleen tussen twee architecten, maar ook tussen twee culturen. De wederzijdse bevruchting van Europa en Amerika bracht een hybride voort, dat zonder de paring tussen beide continenten nooit tot stand zou zijn gekomen.” In zijn essay noemt Koolhaas verder de Seagram building van Ludwig Mies van der Rohe in New York en het gebouw van Aldo Rossi in Fukuoka als voorbeelden. Globalisering vormt een nieuwe setting voor de praktijk van de architectuur, met grote consequenties voor het ontwerp. Ze is één van de meest onzekere en bepalende factoren in de hedendaagse stad en de manier waarop ze is georganiseerd. Doordat het kapitaal op een globaal schaalniveau actief is, neemt het belang van ruimtelijke grenzen af. Parallel aan dit proces ontwikkelen steden zich op dynamische wijze. Ze worden omgezet in meer of minder effectieve knooppunten waarvan het succes afhangt van de kwaliteit van het aanbod van bepaalde faciliteiten. De ontwikkeling van culturele en productieve activiteiten is hierbij doorslaggevend.
Het novembernummer van de Architect staat in het teken van de winnaar van de Erasmusprijs 2011, Joan Busquets. Het thema van de Erasmusprijs is dit jaar ‘de vormgeving van de openbare ruimte in de stad’. De publieke ruimte speelt een cruciale rol in het welbevinden van het individu en de groep waartoe deze behoort. Busquets krijgt de prijs omdat hij de menselijke maat vooropstelt. De waarde van zijn ontwerpen wordt bepaald door de wijze waarop mensen gebruikmaken van de door hem vormgegeven openbare ruimte.
Ondernemerschap is het thema van dit nummer. Ondernemerschap voor architecten is volgens Alijd van Doorn en Leon Teunissen een dienstverlenend beroep waardoor zij zich niet moeten ontwikkelen tot winstgevende ondernemingen maar hun competentie als architect ontwikkelen en toegevoegde waarde leveren. Winst kan hierbij geen leidend beginsel zijn.
Arjan den Boer maakte een serie verhalen over de Vergeten Gebouwen van Utrecht. DUIC bundelde de verhalen in een boek dat nu na een crowdfundingsactie beschikbaar is. Den Boer is ook de auteur van de 'Landmark'-artikelen in onze printedities.
Geen brug, toch 60.000 woningen. Wordt Almere een buitenwijk van Amsterdam?
Rotterdam heeft met de instellingen NAI, AIR en de onderwijsinstellingen Academie van Bouwkunst en het Berlage Instituut en op steenworp de TU Delft met de Why-factory een vooraanstaande positie in de internationale architectuur.
Als iets is geweest wat afgelopen jaar een onuitwisbare indruk heeft gemaakt, is dat zeker het project van Junya Ishigami geweest op de Architectuur Biënnale van Venetië.
Goed, momenteel verkeert de architectuur in zo'n enorme crisis dat er voor architecten niet veel te lachen valt. Maar jaren geleden stonden ze ook niet met een grote glimlach op de foto, terwijl de hoogconjunctuur hen daar nog alle reden toe gaf. Volgens Charles Jencks zijn architecten niet zo vrolijk, omdat ze sinds de jaren zestig en zeventig sceptisch zijn over de invloed van hun vak op de samenleving.
Begin augustus lanceerde de BNA voor de ondernemende architect een nieuwe dienst: BNA Zakelijk. In het bijbehorende persbericht meldde de BNA, dat "al voor de crisis de stand van de architectenbranche zorgelijk was te noemen". Een lage winstgevendheid en een zorgelijke positie in de totale bouwsector zouden hier debet aan zijn. De crisis heeft hier uiteraard geen goed gedaan.
Architectuur was tot nu toe op zoek naar het buitengewone, in technische, maatschappelijke en financiële zin. Door de kredietcrisis kan ze beter de normale processen in architectuur onderzoeken, begrijpen en proberen te beïnvloeden.
Dubai wordt door velen gezien als de metropool van de toekomst. Maar van welke toekomst eigenlijk? Ton Matton's Dystopia biedt uitkomst.
Vraagt een tijd van altijd online zijn en 24/7 communicatie om andere ontwerpen? Een verhaal met kop en staart vertellen aan de gebruiker voldoet niet langer, die wil namelijk zelf bepalen hoe het verhaal verloopt. Net als op social media, waar de dialoog nooit stopt, willen we praten met gebouwen, interieurs en meubels. Maar hoe zien die er dan uit?