Projecten

Architecten Robbrecht en Daem weten hoe ze erfgoed in eigentijds perspectief kunnen plaatsen. Voor de renovatie en vernieuwing van het Filmmuseum, ondergebracht in het Paleis voor de Schone Kunsten, zette het bureau bekende en nieuwe middelen in. Ze gebruikten het licht en de zichtlijnen in het gebouw van Victor Horta om Cinematek aan te laten sluiten op het Paleis en grepen naar gelaagde technologie om de immense collecties van het Filmarchief te ontsluiten.

Door Iwan Strauven - Sinds enkele jaren is de Franstalige Gemeenschap van België bezig aan een inhaalslag om, net als in Vlaanderen, te komen tot een voorbeeldig publiek opdrachtgeverschap. Dat deze aanpak zijn vruchten afwerpt, bewijst de realisatie van het cultureel centrum in Zinnik dat ontworpen is door L'Escaut in samenwerking met het studiebureau Weinand. Maar tegelijkertijd legt ze de gevaren bloot van de combinatie van hooggespannen architecturale ambities en budgettaire beperkingen.

Het jonge Italiaanse architectenbureau uau wilde het traditionele stadshart van Turijn opschudden door er een sterk afwijkende en eigentijdse horecagelegenheid te realiseren. De vestiging van Sosushi is door speels geplaatste vlakken en het gebruik van gerecycled mdf een ongewone, onconventionele plek.

Op een groene locatie aan de rand van Oirschot heeft diederendirrix een bedrijfspand voor reclamebureau Studio Schoot ontworpen. Het uitzicht heeft een belangrijke rol gespeeld in het ontwerp. Doorzichten en open verbindingen zorgen voor spannende zichtlijnen en versterken het ruimtelijke karakter van het gebouw.

Voor een architect is het ontwerp van de eigen woon- of werkruimte de ultieme 'showcase'. Helaas leidt dit nog wel eens tot een steriel en gelikt interieur in plaats van een plek waarin mensen kunnen leven of werken. dmvA architecten wist deze valkuil te vermijden in het ontwerp voor zijn woning en kantoor in een negentiende-eeuwse herenhuis in Mechelen. Door middel van een eigentijdse vertaling van traditionele elementen, wist hij comfortabele woonvertrekken met een maximale ruimtelijkheid te creëeren.

Of het nu gaat om de herinrichting van een kantoor, de verbouwing van een woning of de inrichting van een bar: het scheppen van heldere, overzichtelijke ruimtes is een constante in het werk van Moreen Creemers van mc2-conceptontwikkeling. Ze is daarin schatplichtig aan Herman Hertzberger, voor wie ze werkte tot ze anderhalf jaar geleden voor zichzelf begon. Volgens Creemers werkt overzicht uitnodigend. In de Antwerpse loungebar Black Pearl is dat niet anders.

Antwerpen Centraal was jarenlang een kopstation waarin treinen moesten keren. Toen daar recent dankzij een 3,8 kilometer lange spoortunnel een einde aan kwam, rees de vraag naar de nieuwe architectuur van het centraal station. Voor de architecten van Eurostation onder leiding van Jacques Voncke is de infrastructuur met haar poreuze karakteristieken een waar 'objet trouvé'. Het inbrengen van zowel dag- als kunstlicht versterkt de zeggingskracht van de ingrepen.

Reeds in zijn vroege werk toont Peter Zumthor op een overtuigende wijze dat de kracht van een gebouw ligt in de beheersing van licht gecombineerd met traditionele materialen. Zijn thermaalbad in het Zwitserse Vals is hiervan een van de beste voorbeelden. Ook in het nieuwe Kolumba museum in Keulen toont Zumthor zich een meester in het ensceneren van een bijna religieuze ervaring door licht en architectuur.

De Amerikaanse schrijver I.I. Magdalen, pseudoniem van Keith Botsford, had specifieke wensen voor zijn woonhuis en was bekend met de rigoureuze werkwijze van zijn zoon, architect Gianni Botsford. Daarom vroeg hij hem zijn nieuwe woning te ontwerpen in Costa Rica. Aan de kust van het Centraal-Amerikaanse land realiseerden de Botsfords twee prachtige paviljoens met een loopbrug ertussen.

Hoe verwerft een nieuw gebouw zich een plaats in zijn omgeving? Deze vraag stond centraal toen Bakers Architecten aan de slag ging met de kadewoningen in Vreeswijk. De twee blokken in de voormalige haven staan midden in een voetgangersgebied, prominent aan het water. Wat betreft de opbouw van volumes zijn het autonome objecten geworden, die voldoen aan een eigen, interne logica. De afwerking en materiaalkeuze zijn echter ingegeven door de context.

In het glooiende Eifellandschap ontwierp de Zwitserse architect Peter Zumthor een kapel ter ere van de vijftiende-eeuwse heilige Bruder Klaus. Ondanks zijn ongewone architectuur sluit de kapel aan bij zijn omgeving. De ervaring van de geëxtrudeerde vijfhoekige plattegrond wordt voorbij de driehoekige entree volledig omgekeerd. Harde hoeken maken plaats voor een vloeiende ruimte waar licht en geluid worden geabsorbeerd door de textuur van de wanden en de bezoeker zichzelf kan horen denken en bidden.

Wanneer een architectenbureau de opdracht krijgt om een van zijn eigen gebouwen te renoveren en uit te breiden is het tijd voor reflectie. Het bureau architecten van Mourik, voorheen Van Mourik Vermeulen, mocht weer aan de slag met het Horstcomplex op de campus van de Universiteit Twente, een gebouw dat in de jaren zestig door Dick van Mourik is ontworpen en nu is aangepast aan de eisen van de nieuwe tijd. Het was een kans om te zien of de uitgangspunten nog altijd overeind staan.

Het sociaal-cultureel geëngageerde kledingmerk Benetton opereert sinds jaar en dag vanuit haar thuisbasis Ponzano, een stad 50 kilometer ten noorden van Venetië. Om een concrete bijdrage te leveren aan het leefklimaat van de stad, besloot de firma een kleuterschool en crèche te bouwen waar ook kinderen van niet-werknemers welkom zijn. De Spaanse architect Alberto Campo Baeza kreeg de opdracht een stimulerende leeromgeving te ontwerpen.

Afgelopen oktober is in het grootste detentiecentrum van Nederland in gebruik genomen. Het fungeert als gevangenis voor 'illegale vreemdelingen met een onbekende identiteit of met een criminele achtergrond'. Onder invloed van de zich wijzigende maatschappelijke inzichten en door de nasleep van de brand op Schiphol zijn de eisen voor detentiecentra flink aangescherpt. Door te zorgen voor licht, lucht en ruimte, slaagde projectarchitect Remco Bruggink er in een menswaardige wereld te creëren.

In Zijlstroom willen de eigenaars het contact herstellen tussen mensen en hun dagelijks voedsel. Om het slow food-concept vorm te geven, liet Kingma Roorda architecten zich inspireren door de uitstraling van de bestaande meelfabriek. Het resultaat oogt agrarisch en industrieel tegelijkertijd en weerspiegelt zowel een grootstedelijke cultuur als de plek in het Groene Hart. De architecten slaan een brug tussen stad en platteland, zowel culinair als architectonisch.

Het landschap is de bindende factor tussen alle ingrepen die Jaco D. de Visser en Ex Interiors deden in het instituut voor blinden en slechtzienden in Huizen. De heldere, gedoseerde inrichting met zorgvuldig gekozen materialen en kleuren draagt bij aan een rustig en uitgebalanceerd totaalbeeld. Op dezelfde manier pakten beide bureaus een ander gebouw op het terrein aan: de voormalige muziek- en gymzaal werd omgetoverd in een auditorium met restaurant en een gastenverblijf.

Op een kavel langs een brede invalsweg naar het centrum van Enschede heeft Samyn en Partners een brandweerkazerne ontworpen. Zuinig materiaalgebruik, het ontbreken van ornament en een heldere belijning zijn het handelsmerk van het bureau, dat de schoonheid van de architectuur liever zoekt in een fijnzinnige detaillering en licht gedimensioneerde constructie. Het bureau benadert het vraagstuk van duurzaamheid vanuit een heldere, maar klassieke opvatting.

Het betonnen rudiment van het voormalige kraanspoor op de NDSM werf inspireerde Trude Hooykaas tot het realiseren van een ijl glaspaleis met weergaloos uitzicht. Haar stond een beeld voor ogen van een strakke glazen doos, zwevend boven het robuuste basement. Met een zorgvuldig gedetailleerde constructie van staal en glas is OTH erin geslaagd dit abstracte beeld overeind te houden. De nieuweling richt zich optimistisch op de toekomst, maar respecteert tegelijkertijd het verleden in maatvoering en detail.